Yapay Zekâ Veri Merkezleri Elektrik Şebekelerini Zorlamaya Başladı

Yapay zekâ veri merkezlerinin enerji ihtiyacı elektrik şebekelerinin taşıyabileceği seviyenin üzerine çıkmaya başladı. Wood Mackenzie tarafından yayımlanan yeni analiz, veri merkezi sektörünün önümüzdeki yıllarda ciddi enerji darboğazıyla karşı karşıya kalabileceğini ortaya koydu. Şirket, özellikle yapay zekâ altyapılarının hızla büyümesi nedeniyle elektrik üretimiyle iletim yatırımlarının talebi karşılamakta zorlandığını açıkladı.

Elektrik Şebekeleri Yapay Zekâ Veri Merkezlerine Yetişemiyor

Wood Mackenzie uzmanları, enerji iletim projelerinin tamamlanmasının birçok bölgede beş ila on yılı bulduğunu belirtti. Şirket analizine göre veri merkezi operatörleri kısa vadede alternatif çözümlere yönelse de mevcut altyapı büyüyen talebi taşımakta zorlanıyor.

Araştırma raporunda özellikle yapay zekâ veri merkezleri için gerekli enerji kapasitesinin beklenenden hızlı arttığı ifade edildi. Şirket verileri, 2035 yılına kadar her yıl yaklaşık 16,4 gigawatt yeni gaz santrali kapasitesine ihtiyaç duyulacağını gösteriyor. Buna karşılık 2023 ile 2025 arasında yıllık yalnızca 4 gigawatt seviyesinde yeni kapasite devreye alınabildi. Wood Mackenzie enerji dönüşümü başkan yardımcısı Chris Seiple, enerji fiyatlarının yeni yatırımları destekleyecek seviyeye çıkmasının tüketiciler açısından ciddi maliyet baskısı oluşturacağını söyledi. Şirket uzmanları, enerji maliyetlerindeki yükselişin siyasi baskıyı da artırabileceğini düşünüyor.

ABD’nin orta Atlantik bölgesinde faaliyet gösteren PJM enerji operatörü tarafında tablo daha da ağırlaşıyor. Şirket verilerine göre bölgede veri merkezlerinden gelen toplam enerji talebi 78 gigawatt seviyesine ulaştı. Aynı dönemde sisteme eklenmeye hazırlanan üretim kapasitesi ise yalnızca 36 gigawatt düzeyinde bulunuyor.

Enerji piyasası tarafında yeni fiyatlandırma modelleri gündeme gelirken mevcut kömür ile gaz santrallerinin ekonomik baskı nedeniyle sistemden çıkma riski de büyüyor. Wood Mackenzie uzmanları, bu durumun enerji güvenilirliği açısından yeni sorunlar doğurabileceğini ifade ediyor. Texas tarafında da benzer tablo oluşmaya başladı. Bölgedeki mevcut elektrik fiyatlarının yeni doğal gaz yatırımlarını finanse edecek seviyenin oldukça altında kaldığı belirtiliyor.

Veri Merkezi Şirketleri Kendi Enerji Kaynaklarını Kurmaya Yöneliyor

Büyük teknoloji şirketleri artan enerji baskısı nedeniyle kendi enerji üretim modellerini oluşturmaya başladı. Sektörde colocated generation olarak adlandırılan yerinde enerji üretim sistemleri öne çıkıyor. ABD’de veri merkezi bağlantı hatlarında hâlihazırda 90 gigawattı aşan yerinde üretim projesi bulunuyor. Ancak Wood Mackenzie uzmanları, bu sistemlerin yalnızca büyük sermayeye sahip hyperscaler şirketler için uygulanabilir olduğunu belirtiyor.

👉️ İlginizi Çekebilir: Nvidia Küresel Teknoloji Pazarını Sarsan Rekor Finansal Büyümesini Resmen Duyurdu

Araştırma raporunda teknik risklerin de küçümsenmediği vurgulanıyor. Yapay zekâ sunucularının ani enerji değişimleri gaz türbinleriyle motor sistemlerinde ciddi baskı oluşturabiliyor. Şirket mühendisleri, lityum iyon bataryaların tampon görevi üstlenebildiğini ancak kullanım ömürlerinin sınırlı kaldığını ifade ediyor.

Veri merkezi altyapılarında kullanılan GPU sistemleriyle soğutma üniteleri düzensiz enerji tüketimi oluşturduğu için elektrik şebekelerinde harmonik bozulmalar meydana geliyor. Uzmanlar, filtrelenmeyen harmoniklerin ekipmanlarda aşırı ısınma riskini artırdığını belirtiyor. Wood Mackenzie ayrıca alt senkron salınım adı verilen teknik problemin yerel jeneratörlerle uzak iletim sistemleri açısından ciddi kararsızlık oluşturabileceğini açıkladı. Şirket, veri merkezi operatörlerinin kesintisiz çalışma zorunluluğu nedeniyle yüksek düzenleyici risklerle karşı karşıya kaldığını vurguluyor.

Savills tarafından yayımlanan başka bir araştırma da Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde enerji kapasitesi teslimatlarının gerilediğini ortaya koydu. Şirket verilerine göre 2025’in ilk dokuz ayında yalnızca 850 megawatt yeni kapasite devreye alındı. Enerji erişimindeki zorluklar nedeniyle veri merkezi şirketleri artık daha uygun enerji altyapısına sahip bölgelere yöneliyor. Operatörler, elektrik erişimiyle arazi maliyetlerinin daha dengeli olduğu yeni pazarlarda yatırım planlarını hızlandırıyor.

Wood Mackenzie uzmanları, elektrik iletim yatırımlarının tamamlanmasının uzun yıllar süreceğini belirtiyor. Şirket analistleri, veri merkezi büyüme tahminlerinin gerçekleşmesi durumunda mevcut maliyet paylaşım modellerinin tüketiciler üzerinde ek baskı oluşturabileceğini düşünüyor.