OpenAI Stargate Projesinde Yaşanan Kriz Yapay Zekâ Veri Merkezi Yatırımlarını Yavaşlatıyor
ABD’de yapay zekâ altyapısını dönüştürmesi beklenen Stargate girişimi, ortak şirketler arasındaki kontrol tartışmaları nedeniyle planlanan hızda ilerleyemiyor. OpenAI Stargate projesi kapsamında duyurulan 500 milyar dolarlık veri merkezi yatırımı, sahiplik modeli üzerine yaşanan anlaşmazlıklar sonrası yeniden yapılandırılma sürecine girdi. Proje, teknoloji sektöründe uzun vadeli yapay zekâ kapasitesi açısından kritik görülmeye devam ediyor.
Üç Ortak Arasında Ciddi Görüş Ayrılıkları Ortaya Çıktı
OpenAI Stargate projesi başlangıç aşamasında şirketin veri merkezlerini doğrudan sahiplenmesi hedefiyle şekillendi. Şirket yönetimi, altyapıyı kendi kontrolünde tutarak üçüncü taraf bulut servislerine olan bağımlılığı azaltmayı amaçladı.
Ancak yapay zekâ veri merkezi yatırımı için gereken yüksek sermaye ihtiyacı yatırımcı tarafında temkinli yaklaşım doğurdu. Analistler, şirketin henüz sürdürülebilir kârlılığa ulaşmamış olmasının finansal risk algısını artırdığını değerlendiriyor. Taraflar arasındaki müzakereler uzadıkça ABD genelinde planlanan kapasite artışı takvimi de geride kaldı.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi Ocak 2025 döneminde projeyi stratejik teknoloji hamlesi olarak duyurmuştu. Açıklanan plana göre ülke çapında çok sayıda yapay zekâ veri merkezi kurulması hedefleniyordu. Projede ilk büyük altyapı gelişmesi Oracle tarafında gerçekleşti. Şirket yönetimi, Stargate kapsamında yaklaşık 2 milyon çip kapasitesine sahip dev bir veri merkezi kuracağını açıkladı.
OpenAI yönetimi, Oracle altyapısından beş yıl içinde yaklaşık 300 milyar dolarlık işlem gücü satın almayı taahhüt etti. Uzmanlar, söz konusu büyüklükteki işlem kapasitesinin finansman modelinin hâlen netleşmediğini ifade ediyor.
OpenAI veri merkezi finansmanı tartışmaları sürerken şirketin uzun vadeli işlem gücü ihtiyacını garanti altına almak istediği görülüyor. Sektör kaynakları, anlaşmanın yapay zekâ altyapı rekabetinde önemli bir eşik oluşturduğunu değerlendiriyor. OpenAI ile SoftBank arasında yürütülen görüşmeler ayrı bir müzakere hattında ilerledi. Şirketin Teksas eyaletinde planladığı 1 gigawatt kapasiteli tesis, kısa süreli askıya alma kararının ardından yeniden masaya geldi.
Taraflar, tesis kontrolü konusunda yaşanan görüş ayrılığını yeni bir modelle çözdü. Anlaşmaya göre SoftBank tesisin sahibi ile geliştiricisi konumunda yer alacak. OpenAI ise mimari tasarım kontrolünü sürdürecek ve uzun vadeli kiracı rolünü üstlenecek. OpenAI altyapı yatırım stratejisi kapsamında geliştirilen model, şirketin doğrudan sahiplik hedefinden kısmen uzaklaştığını gösteriyor.
OpenAI Stargate projesi yaşanan gecikmelere rağmen tamamen durdurulmuş değil. Şirket yönetimi, yeni yatırım turunda yaklaşık 100 milyar dolar fon toplamayı hedefliyor. Şirketin değerlemesini 800 milyar dolar seviyesine taşıma planı da yatırım görüşmelerinin merkezinde bulunuyor.
Uzmanlar, finansman hedeflerinin gerçekleşmesi hâlinde OpenAI’ın veri merkezi operasyonlarında daha bağımsız bir yapıya geçebileceğini öngörüyor. OpenAI Stargate projesi gelişmeleri, küresel yapay zekâ altyapı rekabetinin yalnızca teknoloji değil finans yönetimi açısından da şekillendiğini ortaya koyuyor.
