Yeni bir araştırma, iş dünyasında yaygınlaşan yapay zekâ kullanımının beklenen verim artışını her zaman sağlamadığını ortaya koyuyor. Zapier tarafından yapılan çalışmaya göre çalışanlar, yapay zekâ tarafından üretilen hatalı içerikleri düzeltmek için haftada ortalama dört buçuk saat harcıyor. Bu süre, birçok çalışan için neredeyse yarım iş gününe karşılık geliyor.
Yapay Zekâ Çıktıları Ek İş Yükü Oluşturuyor
Zapier, ABD’de faaliyet gösteren 1100’den fazla kurumsal yapay zekâ kullanıcısıyla kapsamlı bir anket gerçekleştirdi. Araştırmaya katılan çalışanların yüzde 92’si yapay zekânın üretkenliği artırdığını belirtirken, aynı çalışanlar üretilen içeriklerin büyük bölümünün yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ifade ediyor. Çalışanlar, bu sürede düzeltme yapıyor, hataları gideriyor veya bazı çıktıları tamamen baştan hazırlıyor.
Araştırma sonuçları, yapay zekâ hatalarının yalnızca zaman kaybıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Katılımcıların yüzde 75’i, düşük kaliteli çıktılar nedeniyle en az bir olumsuz durum yaşadığını belirtiyor. Çalışanlar, paydaşlar tarafından reddedilen işler, güvenlik sorunları ve müşteri şikâyetlerini en sık karşılaşılan problemler arasında sıralıyor. Zapier verilerine göre çalışanların yalnızca yüzde 2’si, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerde hiçbir düzenleme ihtiyacı duymadığını ifade ediyor.
Araştırmacılar, yaşanan sorunların önemli bir bölümünün yetersiz eğitimden kaynaklandığını vurguluyor. Yapay zekâ eğitimi almayan çalışanlar, teknolojinin verimliliği düşürdüğünü söyleme konusunda altı kat daha yüksek orana sahip bulunuyor. Bu grup, temizlik için daha az zaman ayırsa da üretkenlik kazanımı da sınırlı kalıyor. Eğitim alan çalışanların yüzde 94’ü yapay zekânın üretkenliği artırdığını belirtirken, bu oran eğitimsiz çalışanlarda yüzde 69 seviyesinde kalıyor.
Zapier araştırması, yapay zekâ hatalarının yoğunlaştığı alanları da ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 55’i, veri analizi ve görselleştirme çalışmalarının en fazla düzeltme gerektiren alan olduğunu söylüyor. Yazı yazma görevleri ise yüzde 46 oranıyla ikinci sırada yer alıyor.
Mühendislik, bilişim teknolojileri ve veri ekipleri, haftada ortalama beş saatini yapay zekâ kaynaklı hataları düzeltmeye ayırıyor. Bu gruptaki çalışanların yüzde 78’i, olumsuz sonuçlarla karşılaştığını ifade ediyor. Finans ve muhasebe ekipleri ise yüzde 85 ile en yüksek risk oranına sahip alan olarak öne çıkıyor.
Araştırma, düzeltme için harcanan sürenin şirket performansını da etkilediğini gösteriyor. Haftada beş saatten fazla süreyi yapay zekâ temizliğine ayıran çalışanlar, gelir kaybı, müşteri kaybı veya iptal edilen anlaşmalar yaşama ihtimalinin iki katından fazla olduğunu belirtiyor.
Zapier, daha kaliteli veri altyapısı, güçlü teknik sistemler ve net kullanım rehberlerinin bu sorunları azaltabileceğini ifade ediyor. Yapay zekâ orkestrasyon araçlarına ve şirket içi dokümantasyona erişimi olan ekipler, teknolojinin katkısını daha olumlu değerlendiriyor.
Uzmanlar, yapay zekâdan kaynaklanan ek iş yükünün kısa vadede ortadan kalkmasını beklemiyor. Geçen yıl yapılan akademik çalışmalar da benzer sonuçlara işaret ediyor. Özellikle yazılım geliştirme alanında yapılan araştırmalar, yapay zekâ destekli kodların insan geliştiricilere kıyasla daha fazla hata üretebildiğini ortaya koyuyor. Uzman görüşlerine göre şirketlerin asıl çözümü, araç sayısını artırmak yerine eğitim, altyapı ve doğru yönetişim yatırımlarında araması gerekiyor.
