Yapay zekâ alanında faaliyet gösteren şirketler son yıllarda devasa veri merkezleri kuruyor. Bu yatırımlar yüksek enerji tüketimi çevresel baskı altyapı tartışmalarıyla gündeme geliyor. Sektördeki bazı aktörler bu tabloya alternatif arayışına yöneliyor. Uzayda veri işleme fikri bu arayışın en sıra dışı adımı olarak öne çıkıyor.
Nvidia Destekli Starcloud Uzayda Yapay Zekâyı Çalıştırdı
ABD merkezli girişim Starcloud bu yaklaşımı somut bir denemeyle hayata geçirdi. Şirket Nvidia desteğiyle geliştirdiği güçlü bir grafik işlemcisini yörüngeye taşıdı. Uzaya gönderilen çip kısa sürede aktif hâle geldi.
Starcloud ekibi SpaceX roketiyle fırlatılan Nvidia GPU üzerinde Google’ın açık kaynaklı Gemma modelini çalıştırdı. Şirket bu adımla uzayda ileri seviye bir yapay zekâ çipinin ilk kez kullanıldığını açıkladı. Sistem kısa sürede küçük ölçekli bir dil modeli eğitti. Model William Shakespeare’in eserleriyle beslenen bir dil yapısı oluşturdu.
Starcloud yöneticileri bu testin teknik olarak başarılı geçtiğini bildirdi. Şirket yöneticisi Philip Johnston uzay ortamının enerji açısından önemli avantaj sunduğunu söyledi. Johnston yer yüzündeki veri merkezlerinin enerji sınırlarıyla karşı karşıya kaldığını ifade etti.
Starcloud yönetimi yörüngede kurulacak veri merkezlerinin enerji ihtiyacını Güneş’ten karşılamayı planlıyor. Şirket yayımladığı teknik belgede pasif radyatif soğutma sistemlerine yer verdi. Bu sistem büyük soğutma panelleriyle çalışıyor. Panellerin toplam alanı kilometrelerce genişliğe ulaşabiliyor. Şirket yöneticileri bu tasarımın yer yüzündeki klasik soğutma yöntemlerinden farklı çalıştığını belirtiyor. Starcloud bu sayede enerji tüketimini azaltmayı amaçlıyor.
Uzmanlar uzay veri merkezlerinin önünde ciddi teknik engeller bulunduğunu vurguluyor. Uzay radyasyonu elektronik bileşenler için risk oluşturuyor. Yörüngede kalıcılık yakıt yönetimi uzay çöpleriyle çarpışma ihtimali de gündemde yer alıyor. Hukuki düzenlemeler konusunda da belirsizlik sürüyor.
Buna rağmen sektör ilgisi artış gösteriyor. Google kendi donanımlarını yörüngeye taşıyacak Project Suncatcher girişimini duyurdu. OpenAI yöneticileri de benzer projeler için finansman arayışını sürdürüyor. Starcloud yöneticileri bu girişimle çevresel sorumluluk anlayışını güçlendirmeyi hedefliyor. Şirket uzaydan bakıldığında Dünya’nın korunması gereken bir bütün olduğunu vurguluyor.
