Silikon Vadisi Startupları Çin’de Yasaklanan 996 Çalışma Modelini Benimsiyor
Silikon Vadisi’nde bazı yapay zekâ girişimleri, çalışanlarını Çin’de yasaklanan 996 çalışma düzenine göre çalışmaya zorluyor. Haftada altı gün boyunca sabah 9’dan akşam 9’a kadar mesaiyi içeren bu sistem, teknoloji dünyasında yoğun tartışmalara yol açıyor.
Teknoloji Liderleri Yoğun Çalışmayı Teşvik Ediyor
Wired tarafından yayımlanan rapora göre San Francisco Körfez Bölgesi’ndeki birçok girişim, 996 modeline benzer uygulamaları devreye sokuyor. Yapay zekâ girişimi Rilla, iş ilanlarında adaylardan haftada yaklaşık 70 saat çalışmaya hazır olmalarını açıkça talep ediyor. Şirketin büyüme direktörü Will Gao, yeni nesil girişimcilerin Steve Jobs ve Bill Gates gibi isimlerin fedakârlık hikâyelerinden ilham aldığını söyledi. Rilla’nın 80 kişilik ekibinin neredeyse tamamı 996 düzenine göre çalışıyor.
Sektörde yaşanan işten çıkarmalar ve yapay zekâ rekabeti, çalışanlar üzerinde büyük baskı oluşturuyor. Google’ın kurucularından Sergey Brin, Gemini üzerinde çalışan ekibe günde 12 saate varan tempoyu tavsiye etti. Elon Musk, 2022’de Twitter çalışanlarına aşırı yoğun tempoya uyum sağlamalarını ya da kıdem tazminatıyla ayrılmalarını önermişti. Mark Zuckerberg de verimliliği artırmak için uzun mesailerin önemine dikkat çekti.
Çin merkezli DeepSeek’in dünya standartlarında bir yapay zekâ modeli geliştirmesi, Amerikan girişimlerinde rekabeti daha da sertleştirdi. Şirketler, küresel yapay zekâ yarışında geri kalmamak için çalışanlarını uzun saatler çalışmaya zorluyor.
Çin Yüksek Halk Mahkemesi, 2021’de 996 düzenini yasadışı ilan etmişti. Karar, Çin Komünist Partisi’nin eşitsizlikle mücadele kampanyasının bir parçasıydı. Ancak uygulama çoktan sınırları aşmış durumda. Avrupa teknoloji sektöründe de benzer tartışmalar gündeme geliyor. 20VC fonunun kurucusu Harry Stebbings, girişimcilerin haftada yedi gün çalışmasının gerektiğini savunurken, Balderton Capital’den Ivee Miller aşırı mesainin tükenmişlik kültürünü körükleyeceğini vurguladı.
