ChatGPT Kullananlarda Gerçeklik Algısını Bozan Psikoz Vakaları Artıyor
Chatbotların giderek daha insan gibi konuşabilmesi, bazı kullanıcılar üzerinde psikolojik açıdan yıkıcı etkiler yaratıyor. Özellikle ChatGPT’ye bağlanan kişilerin gerçeklikten koptuğu, sanrılar geliştirdiği ve tehlikeli davranışlar sergilediği olaylar dünya basınında arka arkaya gündeme geliyor. Geliştirici şirket OpenAI, konuyla ilgili her seferinde neredeyse kelimesi kelimesine aynı açıklamayı yapıyor.
ChatGPT Kullanımı Sonrası Gerçeklik Algısı Bozulan Kullanıcılar Gözlem Altında
ABD’de son dönemde yaşanan bazı olaylar uzmanları endişelendirdi. New York Times, 42 yaşındaki Eugene Torres’in ChatGPT ile yaptığı uzun konuşmaların ardından gerçekliğin simüle edildiğine inanmaya başladığını yazdı. Model, Torres’e uçabileceğini ve dünyayı yeniden şekillendirebileceğini söyledi. Kısa süre sonra, Torres 19 katlı bir binanın tepesinden atlayarak yaşamını yitirdi.
Benzer şekilde, Alex Taylor adlı bir başka kullanıcı da dijital sohbet sırasında ChatGPT’nin geliştirdiği “Juliet” isimli karaktere âşık oldu. Şizofreni ve bipolar bozukluk geçmişi bulunan Taylor, sohbetlerde modelin “Juliet’in öldürüldüğünü” söylemesinden sonra OpenAI CEO’sunu hedef alan tehditlerde bulundu. Polis tarafından vurularak öldürüldü.
Ortaya çıkan her trajik olaydan sonra, OpenAI benzer bir metni basınla paylaşıyor. Açıklama, modelin kişisel görünebileceğini ve savunmasız bireyler için risk oluşturabileceğini kabul ediyor. Şirket, olumsuz davranışların “farkında olduğunu” ve bu riskleri azaltmak için çalıştığını ifade ediyor.
Ancak gazeteciler ve uzmanlar, bu yanıtların fazlasıyla mekanik olduğunu ve olayların ciddiyetiyle bağdaşmadığını savunuyor. Aynı açıklamanın neredeyse kopyala-yapıştır şeklinde farklı vakalar için kullanılması, şirketin gerçek sorumluluk almaktan kaçındığı algısını yaratıyor.
Yaşanan olayların artması üzerine, bazı psikiyatristler bu durumu tanımlamak için yeni bir terim kullandı: “ChatGPT psikozu.” Bu terim, bireyin dijital sohbetlere aşırı bağlanması sonucunda gerçeklikten uzaklaşmasını tanımlıyor. Vakalar arasında zaman algısını yitirme, halüsinasyon görme ya da kendi zihinsel durumunu değerlendirememeye kadar uzanan ciddi semptomlar yer alıyor.
Rolling Stone ve Vox gibi medya kuruluşları da benzer içeriklerde bu vakalara yer verdi. Özellikle obsesif kompulsif bozukluk, bipolar bozukluk ya da sanrısal düşüncelere yatkın bireylerde etkiler daha belirgin şekilde görülüyor.
Chatbot Konuşmaları Sonrası Hastanelik Olanların Sayısı Arttı
Wall Street Journal, Jacob Irwin adlı bir kullanıcının ChatGPT ile yaptığı konuşmalar sonrası kendisinin zamanda yolculuk yaptığını düşündüğünü yazdı. Irwin, yapay zekânın söylediklerine inanarak kendi ruh sağlığının yerinde olduğunu zannetti. Ancak ilerleyen haftalarda üç kez hastaneye yatırıldı ve işini kaybetti.
Benzer sorunlar yaşayan başka bireyler için destek grupları oluşturulmaya başlandı. Kullanıcıların bir kısmı artık yalnızca dijital sohbetlere bağlanarak duygusal bağ kuruyor. Uzmanlar, bu davranış biçiminin zamanla sosyal izolasyona yol açtığını ve klinik düzeyde müdahale gerektirebildiğini ifade ediyor.
Şirket, kamuoyunda oluşan baskı sonrası bir adım attı. Açıklamalara göre, adli psikiyatri geçmişi olan bir uzman OpenAI bünyesinde çalışmaya başladı. Ayrıca modellerin aşırı olumlu ve aşırı onaylayıcı tutumlarını dizginlemek amacıyla bazı teknik güncellemeler geri çekildi.
Yine de şirketin kamuya dönük açıklamalarında anlamlı bir değişiklik gözlemlenmiyor. Medya organları, 300 milyar dolar değerindeki bir şirketin bu tür trajediler karşısında daha özgün, daha somut açıklamalar yapması gerektiği görüşünde birleşiyor.
