Küçük işletmelerde yönetici başına düşen çalışan sayısı son beş yılda iki katına çıktı. Şirket yapılarının giderek sadeleşmesi, hem maliyetlerin düşürülmesini sağladı hem de yapay zekâ kullanımının artışıyla hız kazandı. Ancak uzmanlara göre bu değişim, çalışan verimliliği açısından bazı riskler barındırıyor.
Küçük İşletmelerde Yöneticilerin İş Yükü Arttı
Gusto’nun 8.500 küçük işletmeyi kapsayan analizine göre, 2019 yılında bir yönetici ortalama 3 kişiyi yönetirken bu sayı günümüzde yaklaşık 6’ya çıktı. Özellikle KOBİ’lerde yöneticilerin sorumluluk alanı giderek genişliyor. Şirketler boşalan yönetici pozisyonlarını yeni atamalarla doldurmak yerine mevcut yöneticilere daha fazla çalışan bağlıyor.
Orta kademe yöneticilerin sayısındaki azalma yalnızca küçük işletmelerle sınırlı kalmadı. Microsoft, Google, Amazon ve Meta gibi teknoloji devleri de son iki yılda binlerce çalışanla birlikte yönetici kadrolarını da azalttı.
Microsoft, 2025 yılında yapay zekâ odaklı yeniden yapılanma kapsamında 9.000 kişilik iş gücünü azalttığını duyurdu. Bu kişilerin bir kısmı bireysel çalışanlardan oluşurken önemli bir kısmı yönetici pozisyonlarında bulunuyordu. Google ise geçen yıl başkan yardımcısı ve yönetici pozisyonlarında yüzde 10 oranında kesinti yaptı.
Tremper’e göre, yönetici kadrolarındaki daralma ilk olarak hizmet sektöründe kendini gösterdi. Özellikle restoranlar ve konaklama işletmeleri, salgın sonrası yükselen maaşlar ve faiz oranlarının etkisiyle iş gücü maliyetlerini azaltmak için yönetim katmanlarını sadeleştirdi. Bu adımlar kısa vadede maliyetleri düşürse de bazı işverenler için yönetim desteği eksikliği nedeniyle operasyonel sorunlara yol açabiliyor.
Harvard Business Review’da yayımlanan güncel bir çalışmada, çalışanların artık yöneticilere danışmak yerine görevleri doğrudan yapay zekâ destekli uygulamalardan destek alarak tamamladıkları belirtildi. Benzer şekilde, yöneticiler de günlük görevlerini daha verimli yürütmek için yapay zekâdan faydalanıyor.
Axios’un haberine göre bu durum, yöneticilerin doğrudan raporlarla birebir zaman geçirmesini azaltırken bazı görevlerin otomasyonla yönetilmesini mümkün kılıyor. Ancak bu değişim, özellikle yeni başlayan çalışanlar için destek ve mentorluk eksikliği yaratabiliyor.
Gusto’nun verilerine göre, yönetici sayısı yüksek olan sektörlerde çalışan verimliliğinin daha üst seviyelerde seyrettiği belirtiliyor. Uzmanlar, bu durumun temel nedeni olarak çalışanların birebir destek alarak gelişim göstermesini işaret ediyor. Tremper, özellikle genç ve deneyimsiz çalışanlar için yöneticilerle kurulan yakın ilişkinin önemini vurguluyor. “Yeni çalışanlar, süreci öğrenmek ve gelişmek için yöneticilerine ihtiyaç duyuyor” diyen Tremper, tamamen yöneticisiz bir yapının genel verimliliği düşürebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Orta kademe yöneticiler, kurumsal yapılar içinde uzun yıllardır sıkça dile getirilmese de onların yokluğu şirket içi dengeyi ciddi şekilde sarsabilir. Çalışan ilişkilerinin yönetimi, sorunların hızlı çözümü ve ekip koordinasyonu gibi konularda bu pozisyonlar önemli roller üstleniyor. Günümüzde şirketler dijitalleşme ve maliyet baskısıyla yöneticisiz modelleri test etse de, insan kaynağı yönetimi hâlâ büyük ölçüde insan dokunuşuna ihtiyaç duyuyor.
