Fortune Türkiye ve CRIF Türkiye iş birliğiyle hazırlanan ve bu yıl 18’incisi açıklanan Fortune 500 Türkiye 2024 araştırması, ülkedeki en büyük şirketlerin performansını farklı kriterler üzerinden ortaya koydu. Araştırma, şirketlerin ekonomik zorluklara rağmen büyüme, ihracat ve istihdam alanlarında önemli adımlar attığını gösterdi.
Net Satış Geliri 17 Trilyon Lirayı Aştı
Listeye giren 500 şirketin toplam net satış geliri, geçtiğimiz yıla kıyasla yüzde 35,6 oranında yükselerek 17 trilyon 390 milyar liraya ulaştı. Listede yer alan şirketlerin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) içindeki payı ise yüzde 40,1 olarak açıklandı. Ancak farklı raporlama standartlarının kullanılması nedeniyle reel büyüme oranı tam olarak yansıtılamadı.
Piyasa devlerinin sıralamasında bu yıl da ilk üçteki şirketler pozisyonlarını sağlamlaştırdı. Enerji Piyasaları İşletme A.Ş., etkileyici 864,8 milyar TL’lik net satış rakamıyla liderliğini sürdürdü. İkinci sırayı 810,4 milyar TL net satışla Tüpraş alırken, Türk Hava Yolları 745,4 milyar TL’lik satış performansıyla üçüncü sıradaki yerini korumayı başardı.
Açıklanan listede dördüncü sıraya Ford Otomotiv Sanayi yerini aldı. Perakende devi BİM ise beşinciliğe yerleşirken, Petrol Ofisi de altıncı sıradan listeye güçlü bir giriş yaptı. Arçelik ise iki basamak birden tırmanarak yedinci sıraya yerleşti. Geçtiğimiz yıl dördüncü sırada bulunan Ahlatcı Kuyumculuk sekizinci sıraya gerilerken, Opet ve Shell & Turcas ilk ondaki konumlarını sürdürmeyi başardı.
Bu yıl Fortune 500 Türkiye listesine girebilmek için şirketlerin en az 5,1 milyar TL’lik net satış geliri elde etmesi gerekti. Geçtiğimiz yıl bu eşik 3,6 milyar TL seviyelerinde yer alıyordu. Ayrıca, 10 milyar TL’nin üzerinde net satış gerçekleştiren firma sayısı 314’e ulaşarak yeni bir rekora imza attı.
Listede kendine yer bulan 376 şirket, başarılı bir ihracat performansı sergiledi. Bu şirketlerin toplam ihracatı, Türk lirası cinsinden %41,8’lik kayda değer bir artışla 4 trilyon 421 milyar TL’ye ulaştı. Dolar bazında ise artış %2,7 olarak gerçekleşti. Türk Hava Yolları, ihracat liderliğini korurken, Ford Otosan, Arçelik, TÜPRAŞ ve Anadolu Efes ilk beş sıradaki yerlerini aldı. Türkiye’nin genel ihracatının %35,8’lik önemli bir kısmı Fortune 500 şirketleri tarafından gerçekleştirildi.
2024 yılında listedeki şirketlerin toplam kârı, bir önceki yıla göre %54,9 oranında ciddi bir düşüş yaşayarak 435,7 milyar TL seviyesine geriledi. Bu düşüşte kur farkı zararları, yüksek finansman maliyetleri ve enflasyon muhasebesi gibi faktörler belirleyici oldu. Fortune 500 şirketinin 149’u yılı maalesef zararla kapattı.
Kârlılıktaki bu gerilemeye karşın, şirketler çalışan sayısını artırmaya devam etti. Toplam istihdam %7,8’lik bir yükselişle 1,5 milyon kişiye ulaştı. En fazla istihdam sağlayan şirket 95 bin 630 çalışanıyla BİM olurken, Türk Hava Yolları 63 bin 455 çalışanıyla ikinci sırada yer aldı. Migros ise 53 bin 328 çalışanıyla üçüncü sıraya yerleşerek dikkat çekti.
Araştırma sonuçlarına göre, Borsa İstanbul’da işlem gören şirket sayısı bu yıl 149’a yükseldi. Bu rakam, 2008 yılından bu yana yayınlanan Fortune 500 Türkiye listelerinin en yüksek seviyesini temsil ediyor. Halka arzlara olan ilginin artması ve şirket bilançolarının olumlu ilerlemesi bu artışta önemli bir rol oynadı.
