Bilim İnsanları Açıkladı: İnsan Zannedilen Yapay Zekâ Daha Etkileyici Bulunuyor
Yapılan yeni bir araştırma, kullanıcıların bir metnin yapay zekâ tarafından mı yoksa insan tarafından mı yazıldığını düşündüğüne göre empati düzeylerinin değiştiğini ortaya koydu. Katılımcılar, aynı içerikleri okusa bile bu metinleri yazanın insan olduğunu düşündüklerinde daha fazla empati kurdu.
Katılımcılar Yapay Zekâyı İnsan Sanınca Tepkileri Değişti
Nature Human Behaviour dergisinde yayınlanan araştırmada, toplam 6.282 kişinin katıldığı dokuz farklı deneyde büyük dil modelleriyle (LLM) yapılan sohbetler incelendi. Tüm yanıtlar yapay zekâdan gelmesine rağmen bazı katılımcılara metinlerin insanlar tarafından yazıldığı söylendi. Bu mesaj sonrasında katılımcılar yapay zekâ tarafından gönderilen metinleri daha destekleyici ve empatik buldu.
Katılımcılar, insan tarafından yazıldığına inandıkları yanıtlara daha olumlu tepkiler verdi. Bu tür mesajlar için daha uzun beklemeyi bile göze aldılar. Araştırmacılar, insanların empati içeren ifadeleri ancak insanla bağ kurduklarında anlamlı bulduğunu söyledi. Bu etki, metin uzunluğu, yanıt süresi ve model türünden bağımsız olarak tekrarlandı.
Araştırma, yapay zekânın duygusal durumları belirleme konusunda insanlardan daha başarılı olabileceğini öne sürüyor. İnsanlar yorgun ya da tükenmiş olduklarında empati kurmakta zorlanabiliyor. Oysa yapay zekâ, ifade kalıplarını analiz ederek ruh hâlini anında tespit edebiliyor ve yorulmadan yanıt verebiliyor.
Başka bir çalışmada, GPT-4 modeli travmatik hikâyelere maruz bırakıldıktan sonra anksiyete testi uygulandı. Modelin puanı yüksek kaygı seviyesine çıktı. Araştırmacılar, bu tür davranışların modelin eğitim verilerinden kaynaklanabileceğini, ancak yine de insan benzeri tepkiler oluşturduğunu belirtti.
Geçmiş araştırmalar, insanların yapay zekâ şiirlerini insan şiirlerinden ayırt edemediğini de göstermişti. Katılımcılar, insan tarafından yazılan karmaşık şiirleri yapay zekânın yazdığına inanırken, sade ve düzenli şiirleri insana ait sanmıştı.
Araştırma, empati deneyiminde algının büyük rol oynadığını gösteriyor. Aynı mesajlar yapay zekâdan gelse bile insanlar, bu mesajları bir insanın yazdığına inandığında daha fazla duygusal bağ kuruyor. Bu bulgular, insan–yapay zekâ etkileşimlerinde güven ve anlayışın sadece içerikle değil, kaynağa yüklenen anlamla da şekillendiğini ortaya koyuyor.
