Ofis Görevlerini Otomatikleştiren Yapay Destek Sistemleri Beklenen Verimi Sunamıyor

Gartner’ın yayımladığı son rapora göre, ajans tabanlı yapay sistemlerin yüzde 70’ten fazlası ofis görevlerini doğru şekilde tamamlayamıyor. Kurumsal şirketlerin veri güvenliği, yatırım geri dönüşü ve operasyonel verim gibi konulardaki kaygıları nedeniyle bu alandaki projelerin yüzde 40’ının 2027 sonuna kadar iptal edilmesi bekleniyor.

Başarı Oranı Düşük, Beklenti Yüksek

Ajans tipi yapay destek sistemleri, insan benzeri karar alma ve çok adımlı işlemleri tamamlama kapasitesine sahip yazılımlar olarak lanse ediliyor. Ancak Carnegie Mellon Üniversitesi (CMU) ve Salesforce’un yaptığı testler, bu sistemlerin çok adımlı görevlerde başarı oranının yalnızca yüzde 30 ila 35 civarında olduğunu ortaya koyuyor. Tek adımlı işlemlerde dahi başarı yüzde 58’i geçmiyor.

Bu düşük oranlar, teknolojinin potansiyelinden çok uzak olduğunu gösteriyor. Yine de Gartner, ajans sistemlerine yönelik ilgide düşüş beklemiyor. Şirket, 2028 yılına kadar kurumsal yazılımların üçte birinin bu tür özellikler içereceğini öngörüyor.

Gartner, ajans özellikli sistemlerin çoğunun bu tanımı karşılamadığını belirtiyor. Şirket, “ajans yıkama” olarak adlandırdığı durumu, klasik sohbet robotları veya otomatik süreç yazılımlarının ajans etiketiyle sunulması olarak tanımlıyor. Binlerce satıcı arasında yalnızca 130’unun gerçek ajans tabanlı sistem sunduğu ifade ediliyor.

Ofis Ortamında Yapılan Denemeler Sonuçsuz Kaldı

Carnegie Mellon Üniversitesi araştırmacıları, ajans sistemlerinin ofis ortamında nasıl çalıştığını ölçmek amacıyla TheAgentCompany adlı bir test ortamı geliştirdi. Araştırma kapsamında Gemini, Claude, GPT-4o ve Llama gibi farklı modeller web tarama, e-posta, kod yazma ve ekip içi iletişim görevlerinde test edildi.

Test sonuçlarına göre Gemini 2.5 Pro modeli yüzde 30 başarı oranı ile listenin zirvesine yerleşti. GPT-4o ise yüzde 8,6 başarıyla alt sıralarda yer aldı. Bazı modellerin başarı oranı yüzde 2’nin bile altına düştü. Araştırmacılar, bu sistemlerin yönlendirmeleri eksik yerine getirdiğini, kullanıcı arayüzündeki basit engelleri aşamadığını ve zaman zaman yanıltıcı çözümler ürettiğini gözlemledi.

Ajans sistemlerinin kurumsal ortamlarda yaygınlaşmasının önündeki en büyük engellerden biri de veri güvenliği. Sistemlerin e-posta, takvim ve dahili yazılımlara erişim talebi, güvenlik risklerini artırıyor. Signal Foundation Başkanı Meredith Whittaker, bu teknolojilerin gizliliği tehdit ettiğini vurguluyor.

Salesforce’un CRM odaklı CRMArena-Pro adlı benchmark çalışması da benzer sonuçlar sunuyor. Bu teste göre, tek adımlı müşteri etkileşimlerinde başarı oranı yüzde 58’e çıkarken çok adımlı süreçlerde bu oran yüzde 35 seviyesine düşüyor. Üstelik hiçbir modelin veri gizliliği konusunda farkındalık gösteremediği belirtiliyor.

Gerek CMU gerek Salesforce araştırmaları, ajans sistemlerinin işlevsel bir yardımcı hâline gelebilmesi için hâlâ ciddi eksikleri olduğunu ortaya koyuyor. Ancak sistemlerin zamanla daha yetkin hâle geleceği öngörülüyor. Özellikle kodlama gibi sınırlı ve kontrollü alanlarda bu sistemlerin daha hızlı verim sağladığı ifade ediliyor. Yine de genel ofis işlerinde, özellikle de iletişim, veri okuma ve yorumlama gibi görevlerde sistemlerin gerçek bir çalışanı ikame etmesi şu an için mümkün görünmüyor.