Göz Taramasıyla Yaş Tahmini Yapan Yeni Yapay Zekâ Sağlık Alanında Umut Vadediyor
Çin’de yürütülen yeni bir araştırma, göz arkasından alınan görüntülerle kişilerin biyolojik yaşının yüksek doğrulukla belirlenebildiğini ortaya koydu. Bilim insanları, bu yöntemle özellikle kadınların doğurganlık ve menopoz risklerinin erken dönemde tespit edilebileceğini belirtiyor.
Retinal Yaş Farkı Kadın Sağlığı için Büyük Bir Önem Taşıyor
Çalışmayı yürüten araştırmacılar, FLEX adı verilen bir yapay zekâ modelini kullanarak 20.000’den fazla retina görüntüsünü analiz etti. Bu görüntüler, yaşları farklılık gösteren 10.000’i aşkın yetişkine aitti. Ayrıca, menopoz öncesi dönemdeki yaklaşık 1.300 kadının 2.500’den fazla retina görüntüsü de modele tanıtıldı.
FLEX, gözün arka kısmının yani fundusun yaşla birlikte nasıl değiştiğini öğrendi. Ardından her bireyin biyolojik yaşıyla göz yaşını karşılaştırarak bir “retinal yaş farkı” belirledi. Bu farkın pozitif olması, gözdeki yaşlanmanın bedensel yaşlanmanın önünde gittiğini gösteriyor. Bilim insanlarına göre bu durum, özellikle kadınlarda yumurtalık rezervi gibi doğurganlıkla ilgili konularda önemli ipuçları veriyor.
Araştırmaya göre, göz yaşının gerçek yaştan fazla olması, kadınlarda düşük anti-Müllerian hormon (AMH) düzeyiyle ilişkili. AMH seviyesi, yumurtalık rezervini belirleyen en önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor. AMH değeri düştükçe gebelik şansı da azalıyor.
Bilim insanları, 40-50 yaş aralığındaki kadınlarda her bir fazladan retinal yaşın AMH düşüklüğü riskini artırdığını saptadı. 40-44 yaş arası kadınlarda bu risk %12, 45-50 yaş arası kadınlarda ise %20 oranında yükseldi. Ayrıca genç yaşta daha fazla doğum yapan kadınlarda da AMH seviyesinin ortalamanın altında kaldığı gözlendi.
Araştırmaya göre her bir fazladan retinal yaş, 45 yaş öncesi menopoza girme riskini %36 oranında artırıyor. Bu da göz taramasının kadınların menopoz süreciyle ilgili önlem almasına yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Bu çalışma, göz arkasından alınan görüntülerle birçok sağlık sorununa erken müdahale etmenin mümkün olabileceğini gösteriyor. Kadınlar, 20’li ya da 30’lu yaşlarda yapılacak basit bir retina taramasıyla üreme planlarını gözden geçirebilir. Aynı şekilde 40 yaş üzerindeki kadınlar da menopoz risklerini öğrenerek önleyici sağlık adımları atabilir.
Geliştirilen FLEX modeli, ilerleyen dönemde sadece kadın sağlığı değil, yaşa bağlı diğer rahatsızlıkların da erken teşhisinde kullanılabilir. Araştırmacılar, çalışmanın sonuçlarının doğrulanması için daha geniş çaplı araştırmaların yapılması gerektiğini vurguluyor.
