Elon Musk’ın yapay zekâ şirketi xAI, Memphis’te kurduğu Colossus adlı süper bilgisayarı çalıştırmak için yasal sınırları aşan yöntemlere başvuruyor. Şirket, şehir şebekesinden yeterli elektriği alamayınca çözümü metan gazıyla çalışan onlarca türbin kullanmakta buldu. Ancak bu türbinlerin çoğu izinsiz şekilde çalışıyor ve çevre halkını ciddi sağlık tehditleriyle karşı karşıya bırakıyor.
Yapay Zekâ İçin Kurulan Dev Tesis Şehir Kadar Enerji Tüketiyor
Colossus adlı süper bilgisayar, yaklaşık 13 futbol sahası büyüklüğünde dev bir tesiste yer alıyor. Bu yapı, xAI’ın geliştirdiği Grok isimli yapay zekâ sohbet botuna işlem gücü sağlıyor. Bölgeden gelen uydu görüntüleri, tesiste kullanılan gaz türbini sayısının hızla arttığını gösteriyor. Toplam enerji üretim kapasitesi yaklaşık 420 megavat seviyesine ulaştı. Bu miktar, orta büyüklükte bir şehri aydınlatmaya yetecek düzeyde. Ancak bu kapasite, ABD’nin Temiz Hava Yasası kapsamında yüksek emisyon sınıfına giriyor ve özel izin gerektiriyor.
xAI şirketi, Memphis’teki yerel enerji sağlayıcısıyla yılda 150 megavatlık elektrik temini için bir anlaşma yapmıştı. Ancak şirket bu miktarı yetersiz bularak elektrik ihtiyacını karşılamak için tesise kendi jeneratörlerini yerleştirdi. Yapılan açıklamalara göre xAI, yalnızca 15 jeneratör için ruhsat başvurusunda bulundu. Buna karşın alanda hâlen 35 jeneratörün aktif olarak çalıştığı belirtiliyor.
İddialara göre şirket, jeneratörleri yıl içinde farklı konumlara taşıyarak 364 günden kısa süreli periyotlarla kullandığı için yasal boşluklardan faydalanıyor. Birçok hukuk uzmanı başvurulan bu yöntemin açıkça çevre yasalarının ruhuna aykırı olduğunu vurguluyor.
Colossus tesisinin çevresinde, uzun yıllardır sanayi atıkları nedeniyle sağlık sorunları yaşayan mahalleler bulunuyor. Özellikle astım, kanser ve düşük yaşam beklentisi gibi rahatsızlıkların yaygın olduğu bu bölgelerde, xAI’ın faaliyetleri durumu daha da kötü hâle getiriyor. Tesiste kullanılan metan gazı türbinleri, yüksek oranda azot oksit (NOx) salımı yapıyor. Bu durum, bölge halkının endişelerini artırıyor.
ABD yasalarına göre yıllık 250 tondan fazla NOx salan tesisler “büyük kirletici” olarak sınıflandırılıyor. xAI’ın 35 türbini ise yılda 1.200 ila 2.100 ton arasında NOx salıyor. Bu durum, Colossus’u Memphis’in en büyük endüstriyel hava kirleticisi hâline getiriyor.
xAI’ın ruhsatsız üretim kapasitesi ve yüksek emisyon değerleri hem çevre örgütlerinin hem de bölge halkının tepkisini çekiyor. Uzmanlar, türbinlerin yaydığı gazların özellikle çocuklar ve yaşlılar üzerinde kalıcı sağlık sorunları yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Yerel yönetimlerin ve çevre kurumlarının konuya dair resmî bir adım atıp atmayacağı ise merak konusu.
