Small Business Server

Windows Essential Business Server 2008 Update Yonetimi

2008-12-27T22:45:38Z

Güncelleştirme işlemleri hepimizin de bildiği gibi sistem yöneticilerinin başını en çok ağrıtan konu olmuştur herzaman. Microsoft bu sorunu daha da basitleştirmek ve otomatik hale getirmek için yeni ürünleri bizlerin kullanımımıza sunmuştur. İlk olarak Software Update Services (SUS) piyasaya çıkmıştır ardından da Windows Software Update Services (WSUS) olarak adlandırdığımız ürün hizmetimize sunulmuştur. Bizler bu ürünler sayesinde sistemlerimizi ve istemcilerimizi güncel halde tutabiliyoruz.

Güncelleştirme karmaşık bir yapıya sahiptir. Windows Essential Business Server 2008 güncelleştirme işlemini basitleştirmekle kalmıyor ayrıca hızlı bir şekilde yapımızın güncelliği durumunda da bizelere bilgi vermektedir.

Bu makalemizde var olan güncelleştirmeleri göreceğiz ve istediklerimizi istemcilerimize kurulması için göndereceğiz.

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi Essential Business Server Administration Console açıyoruz ve Security sekmesine geçiyoruz. Bu kısımda ilk önce Update Services ardından da Manage Updates seçiyoruz ve güncelleştirme işlemlerimize başlıyoruz.

Windows Software Update Services (WSUS) servisi networkümüzde bulunan işletim sistemlerini ve Microsoft uygulamalarını takip eder ve Microsoft Update sunucusundan hangi güncelleştirmeleri aldıklarını indirdiklerini izler. Sistem yöneticisi (Administrator) daha sonra indirilen bu güncelleştirmelerin hangilerinin ve ne zaman istemcilere kurulduklarını takip edebilir. Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi service pack indirilmiş ve sunucularımıza ve istemcilerimize kurulmak üzere hazır beklemektedir. Bu güncelleştirmenin ilgili yerlere gitmesi için seçiyoruz ve Approve diyoruz.

Bir sonraki aşamada karşımıza yukarıdaki kısım gelmektedir. Bu kısımda ise hangi bilgisayarların bu güncelleştirmeyi alacağını belirliyoruz. Eğer daha önceden tanımlanmış bir grubumuz var ise o gruba bu güncelleştirmeyi gönderebiliriz ya da şu durumda yeni bir grup oluşturabiliriz. Örneğin muhasebe veya bilgi işlem şeklinde. Ya da bütün bilgisayarlara bu güncelleştirmeyi gönderebiliriz. Güncelleştirmeyi bir kere Approve ettikten sonra işlem tamamdır gerisini WSUS halledecektir. Biz bu kısımda All Computers seçiyoruz ve bütün bilgisayarların bu güncelleştirmeyi almalarını sağlıyoruz.

Güncelleştirme Approve edildikten sonra yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi Close ile uygulamamızı kapatıyoruz.

Eğer istersek başka bir güncelleştirmeyi de istemcilerimize gönderebiliriz.

Bu kısımda bize bir yazılımı veya güncelleştirmeyi organizasyonumuzdaki bütün istemcilere veya bir grup istemciye daha önce yaptığımız gibi dağıtabiliriz. Sihirbazları kullanarak bu işlemi çok basit ve hızlı bir şekilde yapabiliriz. Şimdiki güncelleştirmemizde ise Office 2007 Compatibility Pack yüklemesini yapacağız. Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi New Update seçeneği ile devam ediyoruz.

İhtiyacımız olan bütün paketleri çok hızlı ve basit bir şekilde network üzerindeki istemcilerimize göndereceğimiz güncelleştirme paketine ekleyebiliriz. Browse ederek ihtiyacımız olan klasör ve dosyaların yerlerini tanımlıyoruz. Paketimize bir isim veriyoruz ardından da Next ile devam ediyoruz.

Bu kısımda ise şekilde de görüldüğü gibi eğer yüklemekte olduğumuz yazılım destekliyorsa kurulum anahtarları tanımlayabiliriz. Örneğin yazılımın kullanıcılarla hiç etkileşime geçmeden sessiz bir şekilde kurulmasını sağlayabiliriz. Yada paketin kurulumu bittikten sonra istemciyi yeniden başlatmasını engelleyebiliriz. Bu seçenekler istemci üzerindeki çalışma durumunu etkilememesi için önemli bir seçenektir. Şunu düşünün çok önemli bir proje üzerinde çalışıyorsunuz ve projeniz ile ilgili kod yazıyorsunuz. Sistem yöneticiniz güncelleştirme yapıyor ya da yazılım yüklüyor ve ardından da sistemi sizin haberiniz olmadan yeniden başlatıyor. Herhalde bu durumu pek hoş karşılamazdınız ben olsam karşılamazdım. O yüzden bu anahtarlar önemlidir. Tanımlamalarımızı yaptıktan sonra Next ile devam edebiliriz.

Şekilde görüldüğü gibi yüklemekte olduğumuz paketin bir özetini alıyoruz. Güncelleştirmeyi sunuculara ve istemcilere göndermeden paket üzerinde düzenleme yapmak gerekebilir o yüzden bu işlemi paketi alıcılara göndermeden önce yapmalıyız. İş işten geçtikten sonra pek bir işe yaramayacaktır. Paketimizin durumunu gözden geçirdikten sonra eğer bir düzenlemeye gerek yoksa Create ile paketimizi oluşturuyoruz.

Paketimiz başarılı bir şekilde oluşturuldu ve kullanıma hazırdır, Finish diyerek sihirbazımızı tamamlıyoruz.

Artık paketimiz hazır ve bu paketin sahiplerine ulaştırılması gerekmektedir. Aslında bu işlemi makalemizin başında yapmıştık ancak bu kısımda biraz daha farklı bir işlem yapacağız.

Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi paketimizle ilgili artık son aşamaya yani paketin istemcilere iletilmesine geldik. Burada dikkatimizi çeken ya da işimize yarayacağını düşündüğüm çok güzel bir kısım var o da bu paketin Add / Remove Programs altında Publish edilebilmesidir. Şekilde de görüldüğü gibi hemen altta Publish ile ilgili kısım vardır. İşaretlersek bu paketimiz ilgili yerde Publish edilecektir. Bu bize şunu sağlayacaktır; hangi bilgisayarda neler kurulu onların takibini kolaylaştıracaktır. Eğer herşey tamam ise orta kısımda da All Clients seçerek OK ile devam ediyoruz.

Evet başarılı bir şekilde yükleme paketimizi tamamlamış olduk Close ile kapatabiliriz.

Eğer yükleme durumunu takip etmek yada görüntülemek isterseniz eğer Windows Essential Business Server Administration Console buna da imkan sağlamaktadır.

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi güncelleme durumu ile ilgili detaylı bilgi alabiliyoruz. Bu işlemi yaparken System Center ailesinin bir ürünü olan System Center Essentials Console kullanıyoruz. Computers and Devices tıklarsanız karşınıza yukarıdaki tablo gelecektir.

Bu makalemizde Windows Essential Business Server 2008 üzerinde sistemlerimizi nasıl güncel tutabiliriz ya da güncelleştirme paketlerimizi sunucu ve istemcilerimize nasıl gönderebiliriz ve bu paketleri nasıl hazırlayabiliriz onun üzerinde birkaç uygulama yaptık.

Kaynak: www.microsoft.com/ebs

Windows Essential Business Server 2008 Sistem Durum Kontrolu

2008-12-27T22:42:32Z

Windows Essential Business Server 2008 ürünü Microsoft tarafından piyasaya sürülecek olan en yeni ürünlerden bir tanesidir. Bu ürünün asıl hedefi orta ölçekli işletmelerde kullanılmasıdır.

Windows Essential Businesss Server 2008 bir önceki ürünlere göre yeniden konfigürasyonu yapılmış, entegre çalışabilen ayrıca tek ve basit bir yönetim konsolundan yönetilebilen bir üründür. Ayrıca bu ürün içinde barındırmış olduğu uygulamaların tek tek alınmasından daha ucuza gelmektedir.

Bu ürün orta ölçekli işletmeler için tasarlanmıştır. Dolayısı ile daha ucuzdur ve uygundur.

- IT yapınızı merkezi bir yönetim kosolundan basit bir şekilde yönetebilirsiniz.

- Ayrı ayrı alacağınız ürünlere göre daha ucuza gelir.

- Remote Access, Antispam, Antivirüs koruması, geliştirilmiş mesajlaşma teknolojisi ile ister işyerinizde olun isterseniz şirket dışında sisteminizi herzaman heryerden rahatlıkla kullanabilir ve yönetebilirsiniz.

- Daha az karmaşık bir yapıya sahiptir ve dolayısı ile sistemimizi daha çok kontrol altında tutabiliriz.

- Günlük rutin işlemlerinizi otomatik hale getirerek IT ortamınızı çok rahat bir şekilde yönetebilirsiniz.

- Kurulumu basit hale getirilmiştir ve uzun sürmez. Sihirbazlar sayesinde sunucu platformunuzu rahat bir şekilde kurabilirsiniz.

- Lisanslama işlemleri daha kolaylaştırılmıştır. Gerek Client Access gerekse diğer ürünlerin lisanslaması kolaylaşmıştır.

- Third parti yazılımlarınızı çok rahat bir şekilde yönetebilirsiniz.

- Güvenlik yapınızı rahat bir şekilde yönetebilirsiniz.

Temel bilgilerden sonar artık yavaş yavaş yeni ürünümüzün üzerinde çalışmalarımıza başlayabiliriz. İlk olarak bu makalemizde sistemimizin durumunu kontrol edeceğiz.

Bu işlemi yapabilmemiz için öncelikle Essential Business Server 2008’in kurulu olması gerekmektedir. Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi Masa üstünde bulunan Windows Essential Business Server Administration Console çift tıklanır. Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi yolunda gitmeyen bir durum olduğunu anlamaktayız. Üzerinde kırmızı çarpı işareti olan servisimizi çalışmamaktadır. Bu servisimiz de mesajlaşma servisimize ait olan bir servistir.

Karşımıza çıkan menüden Microsoft Exchange Mail Submission seçeriz ve ardından da Start Services Console tıklayarak servisleri yöneteceğimiz konsolun açılışını sağlamış oluruz.

Şekilde de görüldüğü gibi Microsoft Exchange Mail servisi çalışmamaktadır. Dolayısı ile mesajlaşma yapısı düzgün çalışmamaktadır. İlgili servise yani Microsoft Exchange Mail Submission servisine sağ tıklıyoruz ve Start’a tıklayarak servisimizin başlamasını sağlıyoruz.

Yukarıda yapmış olduğumuz durmuş olan bir servisi başlatma operasyonundan sonar yukarıdaki şekilde de gördüğümüz gibi servisimiz başlamış ve bizim mesajlaşma sistemimiz de sağlıklı bir şekilde işlevine devam etmektedir.

Tekrar güvenlik sekmesine geçtiğimizde ise karşımıza yukarıdaki değerler gelmektedir. Bu kısımda bizim servisimizi düzgün bir şekilde başlatmamızdan sonra Yönetim konsolu otomatik olarak bütün servislerin durumunu OK’e çeker ve sistemin sağlıklı çalıştığını anlarız.

Evet bu makalemizde de görüldüğü gibi Essential Business Server 2008 üzerinde biz sistem yöneticileri IT yapımızda çalışmakta olan servislerimizi Windows Essential Server Administration Console üzerinde bulunan System Health sekmesinden rahat bir şekilde takip edebiliriz. Takip işleminin yanısıra biz bu konsol üzerinden sorunlu servislerimizi tespit edip daha sonra da servislerimizi çalıştırabiliriz.

Kaynak: http://www.microsoft.com/ebs/en/us/overview.aspx

Windows Essential Business Server 2008 Lisans Yukleme

2008-12-27T22:40:28Z

Windows Essential Business Server 2008 sistem yöneticilerine lisanslarını yönetebilmeleri için güzel bir olanak sunmaktadır. Bu sayede lisansları hızlı ve basit bir şekilde yükleyebiliriz.

Yükleme işlemini başarılı bir şekilde yapabilmek için öncelikle Windows Essential Business Server Administration Console açıyoruz ve ardından Licenses sekmesine geçiyoruz.

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi yönetim konsolumuzu açtık ve lisanslar sekmesine geçtik. Görüldüğü gibi ekli olan lisanslarla ilgli bilgileri görebilirsiniz. Kaç tane lisansımız olduğunu kaç tanesinin kullanımda ve kaç tanesinin de kullanılabilir olduğunu ayrıca daha önce herhangi bir hesaba atanmış olup da o hesap silindikten sonra kullanılan lisansın durumu hakkında da bilgiler yer almaktadır.

Yeni lisans eklemek için ise yukarıdaki şekilde sağ tarafta görünen Install CAL packs seçiyoruz.

Install CAL packs tıkladıktan sonra karşımıza yukarıdaki pencere çıkmaktadır. Yeni lisans ekleme sihirbazı bizlere lisans anahtarlarını import etmemizi ve ardından da bunları license store eklememizi sağlar. Dolayısı ile merkezi bir lisans yönetim yapısı oluşturulmuş olur. Next ile devam ediyoruz.

Bir sonraki aşamada ise karşımıza Windows Essential Business Server Client Access License Agreement gelmektedir. I agree ve Next diyerek yolumuza devam ediyoruz.

Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi Product Key kısmına lisans değerlerimizi giriyorz ve Add diyoruz. Bu işlemi yapar yapmaz lisans sihirbazı girilen değerlerin doğru olup olmadığını kontrol eder. Ardından da hemen alttaki listeye ekler. Bu kısımda eğer isterseniz çoklu lisans paketlerini yükleyebilirsiniz. Ayrıca diğer tip lisansları da ekleyebilirisiniz. Örneğin : kullanıcı veya aygıt lisanslarını da bu ekrandan ekleyebilirsiniz. Ekleme işlemi tamamlandıktan sonra Next ile devam ediyoruz.

Lisanslarımızı ekledikten sonra yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi listemizde yeni lisanslarımız listede yerlerini almışlardır ve kullanıma hazırdırlar. Next ile devam ediyoruz.

Bir sonraki aşamada karşımıza yukarıdaki lisans eklemesi ile ilgili özet bilgisi gelmektedir. Görüldüğü gibi eklenen lisanslar 50 adet kullanıcı CAL lisansı ve 5 adet de aygıt lisansıdır. Eğer lisanslarla ilgili herhangi bir sorun yok ise Install ile lisansların yüklenmesini başlatabiliriz.

Lisanslarımızın yüklenmesi başarılı bir şekilde tamamlandı ve Close ile sihirbazı sonlandırıyoruz.

Şekilde görüldüğü gibi lisanslarımızın toplamı ile ilgili detaylı bilgiler mevcuttur. Ayrıca Installation History sayesinde lisans ekleme geçmişini gözlemleyebiliriz. Bu uygulama bizlere lisansların ne zaman ve ne kadar eklendiği hakkında bilgi vermektedir.

Bu makalemizde de Essential Business Server 2008 üzerinde lisans yönetimi ile ilgili işlemlerimizi gerçekleştirdik.

Kaynak: www.microsoft.com/ebs

Windows Essential Business Server 2008 License Reprovision

2008-12-27T22:36:28Z

Windows Essential Business Server 2008 üzerinde lisans yönetimi son derece kolay hale getirilmiştir. Gerek lisans yüklemesi gerek ise lisansların tekrardan kullanılması gibi birçok yapıyı Administration Console üzerinden rahatlıkla birkaç mouse hareketi ile çok hızlı bir şekilde yapabiliriz.

Lisansların yüklenmesi makalemizde toplu bir şekilde lisansların yüklenmesini gerçekleştirmiştik. Ayrıca kullanıcı hesabı yaratma makalemizde görmüştük ki biz kullanıcı hesabımıza daha hesabı yaratmadan önce daha doğrusu hesabı yaratma sihirbazı ile lisans ekleme işlemini yapabiliyorduk. Peki bu yaratmış olduğumuz kullanıcı hesabı silinirse veya o şahıs işten ayrılırsa veya başka bir sebepten dolayı bu hesap kullanılamaz hale gelirse ona atanmış olan lisansa ne olacaktır? İşte bu makalemizde bu soruya cevap arayacağız ve birkaç ufak uygulama ile atanmış olan lisansların tekrardan nasıl lisans havuzuna alındığını inceleyeceğiz.

Bu işlemi gerçekleştirmek için öncelikle Essential Business Server Administration Console açıyoruz ve License sekmesine geçiyoruz.

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi Licenses sekmesinde lisanslarımızın durumu ile ilgili bilgiler vardır. Bir herhangi bir kullanıcı hesabındaki bağlı olan CAL lisansını lisans havuzumuza geri çekeceğiz.

NOT: Eğer network ortamında herhangi bir cihaza veya kullanıcıya CAL lisansı ataması yapılmaz ise veya lisanssız olarak herhangi bir durumda oturum açmaya çalışılırsa aşağıdaki hata mesajı ile karşılaşılır;

“Your account is configured to prevent you from using this computer. Please use another computer.”

Görüldüğü gibi mesajda lisanssız bir şekilde logon olunamayacağı ve lisans atamasının kullanıcı veya bilgisayara yapılması gerektiğini bizlere bildirmektedir.

Yukarıdaki şekilde biz bir kullanıcın hesabına bağlanmış yada atanmış olan CAL lisansını havuzumuza çekeceğiz. Bu işlemi gerçekleştirmek için öncelikle hangi kullanıcıdan lisansı geri alacaksak eğer o kullanıcı hesabını seçiyoruz ve hemen sağ taraftaki alandan Manage User CAL tıklıyoruz.

İlk aşamada kullanıcıya verilen lisans tipi standart CAL’dır. Ve yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi kullanıcıdan bu lisansı geri almak için None seçiyoruz yani bu kullanıcımızı lisanssız hale getiriyoruz ve OK diyerek devam ediyoruz.

Evet işlemimizin tamamlanmasından sonra kullanıcıya verilmiş olan CAL lisansı geri alınarak lisans havuzumuza konulmuştur. Artık bu lisansı başka bir cihazda veya kullanıcıda kullanabiliriz.

Bu yapı daha çok şirkette geçici olarak çalışan kişiler için kullanılabilir. Örneğin stajerler için yada dönemsel çalışan personel için kullanılabilir.

Şu durumda lisansını geri aldığımız kullanıcı artık şirket bünyesinde hiçbir cihazda oturum açamaz. Açmaya çalışırsa eğer yukarıda vermiş olduğum hata mesajı karşısına çıkacaktır. Böyle bir lisanslama yapısı sizce daha güvenli değilmidir?

Eğer lisansını geri almış olduğumuz kullanıcı hesabının network ortamında kullanılmasını istemiyorsak bu hesabı devre dışı bırakmamız gerekir yani disable etmemiz gerekir. Zaten önerilen durum da böyle değilmidir. Örneğin şirketimizde çalışan stajerler için açılmış olan hesapları stajerlerin staj süreleri dolduktan sonra yenileri gelene kadar disable etmezmiyiz? Evet ederiz edilmesi gerekir. Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi Users and Groups sekmesinden kullanıcı hesabını disable ediyoruz.

Bir kullanıcıya atanmış olan lisansı ille de kaldırmak zorunda değilsiniz. Kaldırma yerine kullanıcı hesabı disable edilmiş bile olsa lisansı serbest bırakmasını sağlayabilirsiniz.

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi Essential Business Server Administration Console üzerinde Users and Groups sekmesine geçiyoruz ve sağ taraftaki User Management Tasks kısmından Disable User Account seçtiğimizde karşımıza yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi bir uyarı mesajı gelmektedir. Burada Release the CAL from this user account kısmını işaretliyoruz ve CAL lisansını hesap disable edilmiş olduğunda serbest bırakarak lisans havuzumuza geri dönüşünü sağlamış oluruz.

Şekilde görüldüğü gibi kullanıcı hesabımız disable edilmiş durumdadır. Disable edilmiş hesabın CAL lisansına ne oldu derseniz eğer bunu da Licenses sekmesinden takip ediyoruz. Şimdi de oraya bir göz atalım bakalım lisansımızın durumu nedir?

Şekilde de görüldüğü gibi hesabını disable etmiş olduğumuz kullanıcının Edition sütunundaki durumuna baktığımızda ise Unlicensed yani lisanssız olduğunu görüyoruz.

Evet bu makalemizde de Essential Business Server Administration Console kullanarak lisanslarımızın yönetimi ile ilgili License Reprovision konusunu incelemeye çalıştık. Görüyoruz ki Windows Essential Business Server 2008 ile yönetim çok daha kolay ve basit hale gelmiş durumdadır.

Kaynak: http://technet.microsoft.com/en-us/library/cc463454.aspx

http://technet.microsoft.com/en-us/library/cc463359.aspx

http://www.microsoft.com/ebs/en/us/product-documentation.aspx

Windows Essential Business Server 2008 Uzaktan Kullanıcı Desteği

2008-12-27T20:52:42Z

Biliyoruz ki bilgi teknolojileri çalışanları zamanlarının çoğunu kullanıcılar tarafında meydana gelen sorunları gidermek için harcıyorlar. Ve bu gerçekten de bazı durumlarda çok zaman alabilen bir durumdur. Bir problemi çözmek için bazen bir dakika uğraşırsınız bazen de bu bir saat hatta bir gün bile olabilir.

Essential Business Server Administration Console kontrol edildiğinde karşımıza bilgiler gelecektir. Eğer network üzerindeki istemcilerde veya bir cihazda sorun var ise onu yönetim konsolundan görebiliyoruz.

Böyle bir durumda fiziksel olarak istemcinin olduğu yere gitmek yerine iki farklı şekilde duruma müdahale edebiliriz;

- Uzaktan sorun olan istemciye oturum açarak

- Remote Assistance kullanarak

Evet yukarıdaki iki seçenekle bilgi teknolojileri çalışanları oluşan sorunlara müdahale edebilirler. Biz de bu makalemizde Remote Assistance kullanarak oluşan bir soruna müdahale edeceğiz. Öncelikle Essential Business Server Administation Console açarak Computers and Devices sekmesine geçiyoruz.

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi Vista isimli istemcimizi seçiyoruz ve hemen sağ tarafta alt kısımda yer alan Connect using Remote Assistance seçerek istamcimize bağlantıyı başlatıyoruz.

Remote Assistance uygulaması kullanıcıların masa üstlerini paylaşmalarını sağlayan bir araçtır. Tabi bu işlem izine tabidir. İstemci tarafındaki kullanıcı bağlantıya izin vermelidir.

Yukarıda da görüldüğü gibi Vista istemcimize bağlantıyı gerçekleştirmek üzereyiz. İstemci tarafından onay bekliyoruz. Bu kısımda Yes diyerek bağlanan kişiye (Administrator – Sistem Yöneticisi) izin veriyoruz.

Kullanıcı izin verdikten sonra oturum başlar ve bağlanan kişi istemci üzerindeki kullanıcının masa üstünü görür. Ancak bu aşamada görmekten başka bir şey yapamaz. Bağlanan kişi (Administrator) ikinci bir talepte bulunmak zorundadır. Bu talep de mouse ve klavyenin kullanımı ile ilgilidir.

Bu kontrol telep isteği de Request Control ile yapılmaktadır. Yukarıdaki şekilde ilgili noktalar vardır.

Son aşamada ise kullanıcı bu durumdan haberdar edilmektedir. Ve yukarıdaki şekilde de görüldüğü gibi talep ile ilgili bilgiler vardır. Kullanıcı Yes diyerek talebe cevap vermek zorundadır. Tabi yardım istiyorsa. Yardım istemiyorsa No diyerek reddedebilir.

Kullanıcı talebi kabul ettikten sonra artık Administrator istemci üzerinde çalışmalarına başlayabilir. Masaüstünde direk çalışabilir, kullanıcının bilgisayarına dosyalar gönderebilir hatta kullanıcı ile sohbet bile edebilir. Bütün bu işlemlerden sonra sorun giderildikten sonra Administrator oturumu sonlandırarak görevini tamamlar.

Görüldüğü gibi Remote Assistance gerçekten de bilgi teknolojieri çalışanları için çok yararlı bir araç olarak kullanılabilmektedir. Bize sağladığı en büyük faydası zaman kazandırmasıdır. Biliyoruz ki bazı durumlarda zaman çok değerli bir kavram haline gelebilir. (Gerçi zaman her durumda değerlidir).

Bir çok sorun uzaktan çözülebilir. Bu işlemi yapmak için de Remote Assistance uygulamasını gönül rahatlığı ile kullanabiliriz. Bu makalemizde de görüldüğü gibi sorunların nasıl kısa ve hızlı bir şekilde çözülebildiğini gördük.

Kaynak : www.microsoft.com/ebs

Small Business Server (SBS ) 2003 Nedir ? Nasıl Konfigure Edilir ?

2008-03-27T22:24:00Z

Microsoft müşterileri için pek çok ürün ve hizmet sunmaktadır. Firmalar ise Microsoft un sunduğu bu ürünlerden kendi ihtiyaçlarına en çok cevap veren ürünü seçmektedirler. SBS Server da Microsoft un satış verilerine göre en çok sattığı ürünler arasında bulunmaktadır. Peki, ürünün bu kadar tercih edilmesinin sebebi nedir? SBS üzerine gerek eğitim gerekse kaynak eksikliğinden dolayı bende bu konuda bir makale hazırladım. Makalemde genel olarak SBS Server ın ne olduğunu, artılarını eksilerini, çalışma senaryolarını anlatmaya gayret göstereceğim.

SBS Server ın açılımı, Small Business Server dır dır, yani adında da anlaşılacağı gibi küçük ölçekli firmalar için üretilmiş bir üründür. Diğer Windows sunucu ailesindeki ürünlerden en büyük farkı pek çok Microsoft servisini üzerinde barındırmaktadır. Microsoft un Server ürün ailesi ve SBS in yeri aşağıdaki gibidir

· Windows Server 2003 DataCenter Edition

· Windows Server 2003 Enterprise Edition

· Windows Server 2003 R2 Enterprise Edition

· Windows Server 2003 R2 Standart Edition

· Windows Server 2003 Standart Edition

· Windows Server 2003 Web Edition

· Microsoft Small Business Server 2003 R2

· Microsoft Small Business Server 2003

SBS 2003 Server ın ise kendi içerisinde iki adet versiyonu bulunmaktadır .

· SBS Standart

· SBS Premium

Bu ürünlerden birini satın almadan önce aralarında temel farklılıkları bilmek gerekmektedir.

Ürün/Teknoloji

Standart

Premium

Windows Server 2003

Windows SharePoint Services

Exchange Server 2003

Microsoft Office Outlook2003

Microsoft Shared Fax Service

SQL Server 2000

Microsoft Office FrontPage 2003

ISA Server 2000

ISA Server 2004

+ ( SP1 ile birlikte )

Tablo – 1

Bu özellikler doğrultusunda şirketinize en uygun SBS versiyonunu satın alabilirsiniz.

SBS Server ın sistem gereksinimleri ise aşağıdaki gibidir

İşlemci

Pentium 300 MHz veya daha üstü bir işlemci . Servisleri için 1 Ghz veya daha üstü

Ram

256 megabytes (MB) veya daha üstü ( Max = 4gb ) . 384 veya daha üstü önerilir ( Premium Edition için 512 mb veya daha üstü önerilir . Servisler için [ AD + Exchange 512 mb , Web + Sql 512 mb ]

Hard Disk

NTFS- dosya sistemi ile formatlanmış 4 GB lık boş alan. ( Premium edition için 5 GB alan gerekmektedir. )

Çevre birimleri

CD/DVD , Mouse , klavye , VGA ekran kartı ve monitör

İletişim birimleri

Ethernet ( iki adet olması tavsiye edilir ) , faks modem

Tablo - 2

Eğer SBS almayı düşünüyorsanız yukarıdaki bilgiler ışığında ihtiyaç duyduğunuz SBS ürününü satın alabilirsiniz , almış olduğunuz ürün SP1 li gelecektir ancak elinizde zaten bir SBS 2003 var ise SP1 ile Windows Small Business Server 2003'te bulunan güvenlik, performans, birlikte çalışma ve verimlilik kazançlarını geliştirmiş olursunuz .bunu daha güncel ve güvenli bir hale getirebilirsiniz. SBS 2003 ün SP1 aşağıdaki yamaları içermektedir.

Microsoft Windows Server 2003 SP1

Microsoft Windows SharePoint Services SP1

Microsoft Exchange Server 2003 SP1

Microsoft Office Outlook 2003 SP1

Microsoft Windows XP SP2

Microsoft SQL Server 2000 SP4 (yalnızca Premium Edition )

Microsoft Internet and Security Acceleration (ISA) Server 2004 (yalnızca Premium Edition)

Tablo - 3

SBS 2003 için SP1 indirmek istiyorsanız aşağıdaki linki kullanabilirsiniz

http://download.microsoft.com/download/0/5/0/0503C927-F573-43A1-A184-97D755345F59/SBS2003-KB885918-SP1-X86-ENU.EXE ( ENG )

http://go.microsoft.com/fwlink/?linkid=47271 ( TR )

Evet, artık ürün gereksinimlerini ve versiyonlarını gördükten sonra birazda SBS ürünündeki farklılıkları inceleyelim.

SBS Server üzerinde pek çok servis barındırması nedeni ile çok kullanıcılı yapılarsa sorunlar çıkarabilir , Microsoft ta bunun farkında olduğu için SBS ortamında kullanılabilecek kullanıcı sayısını 75 ile sınırlamıştır . Bu SBS domain ine tanımlanacak maksimum 75 kullanıcı olabilir demektir. Tabiî ki Microsoft sadece ürün güvenliği için değil aynı zamanda satış stratejisi olarak ta böyle bir sınırlama getirmiştir , bunun gibi diğer sınırlamaları aşağıda görebilirsiniz.

Sadece 2 fiziksel CPU ile çalışabilir
Domain kısıtlamaları

Domain deki root DC sunucu olarak destek verebilir.
Diğer domainlerle trust kuramaz.
Domain yapısında child olamaz.

Exchange 2003 Enterprise, SQL 2000 Enterprise ile çalışmaz.
Bütün ürünler tek bir sunucu üzerine kurulabilir.
En fazla 75 CAL ile kullanılabilir

CAL : Client Access License ( istemci erişim lisansı ) demektir ve SBS Server standart olarak 5 adet CAL ile gelmektedir , buda 5 kullanıcıdan fazla kullanıcı ile SBS server a bağlanamayacağınız manasına gelir .Yine saha tecrübelerimde bunu diğer versiyonlardaki CAL lardan farklı çalıştığını gördüm . Yani siz bir Windows 2003 Server alsanız da bunun için de CAL gerekmektedir , ancak biz CAL ı almasak ta sistem çalışmakta fakat lisansız ürün kullanmış olmaktayız. Maalesef Türkiye de bu tür kullanım miktarı yüksektir. SBS te ise bu durum söz konusu değil yani CAL lisansı olmadan SBS i kullanmanız mümkün değil , tabiî ki bir takım insanlar bazı forumlarda SBS ın açıklarından bahsetmiş , özellikle lisans servisi ile ilgili , ama SBS in lisans servis ile oynamak sistemde ciddi hatalara sebep olmaktadır bunu unutmayınız. SBS CAL larını teker teker almanız mümkün değildir , bunun için ya 5 erli yada 20 li paketler alabilirsiniz.

SBS Server sadece tek bir donanım üzerinde çalışmak üzere tasarlanmıştır , yani üzerindeki Exchange i veya SQL i ayrı bir server a kurma gibi bir imkânımız yoktur. Bu nedenle SBS Server için alacağımız donanım sistem gereksinimlerindeki kadar olmayacaktır , örneğin SBS 2003 için yukarıdaki sistem gereksinimleri belirtilse dahi Exchange servisini yukarıdaki donanımlar ile kurmak mümkün değildir. Örneğin 75 kullanıcınız var ve hepsinin 450 mb mailbox ı olsun , böyle bir ortamda SBS in yukarıda bahsedilen donanımlar ile çalışması çok zordur , ideal SBS Server lar genelde SCSI yapılı , Xeon işlemcilidirler . Hp Ml 150 veya yapının büyüklüğüne göre 350 , IBM X206 veya X226 kullanılabilir . tabiî ki bir sistemci olarak aslında yapınızdaki servislerin hangi yoğunlukta çalışacağına göre donanım seçmeyi biliyor olmanız gerekmektedir.

SBS Server üzerindeki bir başka kısıtlamada Active Directory yapısındadır . Yukarıda da belirtildiği üzere SBS kurulunca DC olmak ister bu nedenle SBS yapısını başka server lar ile genişletmek mümkün değildir. Ancak SBS buna rağmen rol taşımasına açıktır ve yaptığım bir uygulamayı da sizlere örnek olarak vermek isterim ;

SBS Server üzerinde AD ve Exchange Server bulunmakta idi ve amacımız yapının büyümesi nedeni ile Exchange ve AD yi ayırmak . Bu amaç ile Windows 2003 Enterprise Edition SBS e ADC olarak kuruldu , ardından yine domain e join olmuş bir 2003 Standart edition üzerine Exchange 2003 ü var olan Storage grup a ekledim , ardından Exchange üzerinden mailbox lar taşındı ve SBS üzerinden Exchange kaldırıldı , daha sonra SBS üzerinden 5 adet FSMO rolleride alında ve bu şekilde SBS bir hafta boyunca çalıştı ve ardından SBS i ortamdan kaldırdık ve bir migration projesi bitmiş oldu. (http://support.microsoft.com/kb/255504/tr )

Bu şekilde SBS ile yapabileceklerinize de bir örnek vermiş oldum.

SBS Server ı tanımaya devam edelim.

SBS Server temelde bir Windows Server 2003 üzerinde çalışır ve bu nedenle pek çok servisi ortaktır . Örneğin , DNS , DHCP , RRAS , Active Directory , Terminal servisleri ( uzaktan yönetim modu ) , IIS 6.0 gibi temel özelliklere sahiptir. Burada bilinmesi gereken en önemli özellik ise SBS Server ta uygulama amaçlı terminal servislerinin çalışmıyor olmasıdır.

SBS Sever aynı zamanda üzerinde Exchange barındırır , Exchange server olarakta yine Exchange 2003 Enterprise ve Standart edition daki pek çok özelliği taşımaktadır ; OWA , Mobil Cihaz desteği , Kullanıcı posta kutuları kotaları , gönder/al sınırlamaları , gönderici alıcı filtreleri , imf , POP3 , SMTP , IMAP ve MAPI standartları , çoklu mail desteği vb pek çok özelliği desteklemektedir. SBS te genellikle diğer versiyonlara göre kısıtlamalar olmasına rağmen diğer Exchange versiyonlarında olmayan bir POP3 konektörüne sahiptir. Bu konektörün amacı orta ölçekli firmaların mail server tutma maliyetlerinde bulunamayacağı için ( aslında geniş bant internet maliyetleri ) SBS üzerinde böyle bir iletici bulunmaktadır. Bunun görevi bir ISP üzerinde bulunan maillerin şirket bünyesindeki Exchange server a indirilmesi ve istemcilere dağıtılması esasına göre dayanır. Bu konuyu SBS makalelerim

Yine SBS Server üzerindeki SharePoint servisleri standart versiyondaki pek çok özelliği içermektedir. Ortak depolama , olaylar , takvimler , yapılacak işler , detaylı yetkilendirme , MSDE yada SQL 2000 ile çalışma esnekliği , Frontpage desteği vb.

SBS üzerindeki SQL desteği Birden fazla veritabanı motoru çalıştırabilme, yönetim araçları , güvenlik özellikleri , XML uyumlu uygulama geliştirme gibi pek çok SQL Server özelliğini barındırmaktadır.

Peki, biz şirket ortamında SBS Server ı hangi rollerde kullanabiliriz.

1-75 kullanıcı arasında bulunan bir Domain de bir DC görevi görebilir , DHCP ile ip dağıtır , DNS ile isim çözümler , Exchange ile mail trafiğini yönetir , SharePoint ile intranet kurulabilir , Faks servisi sayesinde Outlook programı ile faks gönderimi ve alımı yapılabilir , ISA sayesinde şirketin güvenli bir şekilde internete çıkması sağlanabilir , SQL sayesinde nebim , Korgun , sentez , Axapta , Eta , link , mikro vb pek çok muhasebe programı çalıştırılabilir , paylaşımlar sayesinde file server görevi görebilir.

Şekil – 1

Yukarıdaki şekilde de bir örnek ile SBS in rolleri ve network teki konumunu anlatmaya çalıştım.

Sonuç itibari ile SBS küçük ölçekli firmalar için düşünülmüş pek çok Microsoft servisini üzerinde barından bir üründür . Bilgi işlem maliyetlerini azaltmak için iyi bir çözümdür , işin sürekliliğini de artırır ancak yapı büyüdükçe de SBS ın kısıtlamaları nedeni ile artık kullanımında sakıncalar çıkabilir , bu nedenle küçük işletmeler için IT çözümlerinde SBS i kullanabiliriz.

Şimdi Bir SBS kuruduktan sonra temel olarak yapılması gereken ayarlı anlatmaya çalışacağım

SBS 2003 Kurulum Sonrası Ayarlar

SBS 2003 un kurulumu diğer Server ürünleri ile aynıdır ancak kurulumdan sonra ise işler değişmektedir , kurulum bittikten sonra ilk olarak SBS i açınca karşınıza bir sihirbaz çıkacaktır , ancak Microsoft bu kadar hevesli olsa da biz hemen bu sihirbazı ı kullanmayız. Bunun nedeni bu sihirbaz SBS üzerine yeni roller ekleyecektir ancak pek çok servis için ( AD , DNS , RRAS , Exchange vb. ) bir ön hazırlık gerekmektedir .

Öncelikle SBS Server üzerine hangi servisleri yükleyeceğiz onun kararını almalıyız , yani belirli bir plan çerçevesinde hareket etmeliyiz . Birde kurulması gereken servisler vardır , Bunların başında AD , DNS gelmektedir , bu nedenle önce makinemize sabit bir ip adresi vermek ile başlamalıyız , eğer ISA kurup internet dağıtacak isek te yine interface lere isim vermek ve ip adreslerini ayarlamak işimizi kolaylaştıracaktır.

İlk olarak Server ıma bir ip adresi veriyorum. İp verme işlemlerini tamamladıktan sonra kurulumdan hemen sonra çıkan bu sihirbazı tekrar açmak için masa üstüne bulunan “Continue setup” ikonuna tıklıyoruz

Şekil – 2

Şekil – 3

Karşılama ekranını next diyerek geçiyoruz

Şekil – 4

Eğer bilgisayarınızda tek interface tanımlı ise yukarıdaki gibi bir uyarı alacaksınız , SBS Server rolleri gereği internet dağıtma görevini de üstlendiği için minimum iki interface e ihtiyacı vardır. Bende iki interface bulunmakta ancak hatayı görmeniz için birini kaldırdım . Biz next diyerek ilerliyoruz.

Şekil – 5

Kişisel bilgilerin doldurulduğu bir pencere , isterseniz boş olarak bu pencereyi geçebilirsiniz.

Şekil – 6

SBS bir domain ortamında root DC olduğu için , hemen bize kuracağımız domain ismini sormaktadır. Domain ismini ve makine ismini belirledikten sonra ilerliyoruz . ( Makine ismini bu ekrandan önce değiştirmeniz daha sağlıklı olacaktır )

Şekil – 7

Ben domain ismi olarak “.com” uzantılı bir domain seçtiğimden internet üzerinde aynı domain alan adı ile çakışma sorunları yaşayabileceğimi belirtiyor , Oysaki ben şirket ismime ait olan domain i aldım ve DNS lerime ilgili kayıdı girebilirim . Ben uyarıyı “no” diyerek geçiyorum , çünkü uyarı bunu değiştirmek isteyip istemediğimi soruyor oysaki ben değiştirmek istemiyorum ve ilerliyorum.

Şekil - 8

Sahip olduğum iki Ethernet kartından sadece birini local bağlantılar için seçmemi ve diğerinin kapalı olmasını istiyor . Bunu sebebi DNS kurulumunda DC nin DNS üzerinde iki ip ile kayıt altına alınmamasıdır , ancak ikinci interface üzerindeki “register DNS “ seçeneğini kaldırmadığımız sürece Ethernet’i enable edince zaten DNS güncellenecektir.

Şekil – 9

Eğer kurduğunuz ortamda bir DHCP server var ise SBS Server bunu size bildirir ve buna rağmen DHCP yi kurmak isteyip istemediğimiz sorar , ancak ortamda DHCP server yoksa böyle bir ekran ile karşılaşmazsınız . Eğer ortamda bir Adsl modem varsa bunu DHCP servisini kaldırın ve server ı restart ettikten sonra sihirbazı tekrar çalıştırın . Eğer ortamdaki DHCP lerin hangisinin çalışacağını düşünüyorsanız tabiî ki SBS üzerindeki olacaktır bu nedenle diğer DHCP servislerini kapatın.

Şekil – 10

Local ağ kartımızın ip adreslerini ayarlıyoruz.

Şekil – 11

SBS kurulumu ardından açılan bu sihirbaz pek çok servisi aktif edecektir ve bunun için bilgisayarın kapatılıp tekrar açılması gerekmektedir . Bu uzun süreçte sistemin başında beklemek istemiyorsanız otomatik logon u aktif edebilirsiniz. Ben başında beklemeyi tercih ediyorum çünkü ekran görüntüleri lazım J . Ardından next diyerek kurlumu başlatıyorum.

Şekil – 12

Kurulum ilk olarak AD nin oluşturulmasını içermektedir.

Şekil – 13

IIS konfigürasyonu yapılıyor. Bu kurulumun ardından Server restart oluyor.

Şekil - 14

Restart ın ardından ise karşımıza yukarıdaki gibi bir başka sihirbaz çıkıyor. Bu pencere SBS Server a yükleyeceğimiz servisleri seçmemizi sağlar. Ben bütün servisleri seçiyorum.

Şekil – 15

Kurulumdan önce son olarak hangi servisleri hangi dizinlere kuracağını belirtiyor. Next diyerek ilerliyorum.

Şekil - 16

Son olarak bir özet bilgisi alıyoruz ve next diyerek kurulumu başlatıyoruz.

Şekil – 17

Kurulum yukarıdaki gibi başlıyor.

Şekil – 18

Fax servisi kurulduktan sonra Exchange server kurulumuna geçmektedir.

Şekil – 19

Exchange kurulumuna geçince bizden SBS in ikinci CD sini istemektedir.

Şekil – 20

Server Tools kısmında ise SBS in üçüncü CD sini istemektedir.

Şekil – 21

SBS ile birlikte Office 2003 Outlook programı lisansıda gelmektedir ve bunu da yüklenmesi için bizden SBS lisansları ile birlikte gelen 6 CD den Outlook CD sini istemektedir.

Şekil – 22

Kurulumun sonunda “Finish” diyerek makinemizin bir kere daha restart olmasını bekliyoruz. Bu sayede Artık SBS Serverımızın temel servislerini yüklemiş bulunuyoruz.

Bundan sonra ise SBS e istediğiniz doğrultuda Rol eklemek kalıyor.

Kaynak ; http://www.microsoft.com/turkiye/girisimci/products/sbs/default.mspx

Taner Ültanır / Microsoft

SBS Premium uzerinde Exchange Yonetimi – Bolum 2

2008-03-27T22:13:00Z

Makalemin birinci bölümünde SBS üzerinde Exchange Servisinin yüklenmesi ve genel özellikleri hakkında bilgi vermiştim. Bu bölümde ise Exchange Server ın diğer sürümlerinden farklarını anlatarak SBS üzerinde Exchage ile çalışma alışkanlığı kazanacağız .

Exchange Server kullanan bir sistem yöneticisi için SBS üzerindeki Exchange Server ın yönetilmesinde bir fark olmadığını görecektir.

Ancak yinede temel faklardan bahsetmekte yarar var .

Öncelikle SBS ile gelen Exchange Server üzerinde “Recipient Filtering “ aktif olarak gelmektedir .

Bu filtre sayesinde Exchange Server a gelen mail adreslerinin “to” kısmında AD üzerinde tanımlı olmayan bir mail adresi olması halinde bu mail kesinlikle şirket içerisine iletilmemektedir .

Yine bir diğer fark ise “Circular Logging” kısmındadır . Exchange Server üzerinde yapılan işlemler direk olarak veritabanına yazılmaz . Bu işlemler öncelikle log dosyalarına kayıt edilir . Bu log dosyalarının yeri aşağıdaki dizindir

“C:\Program Files\Exchsrvr\MDBDATA”

Bu log dosyaları tam bir yedekleme alınana kadar 5 er mb lık parçalalar halinde saklanır. Bu log dosyaları olası Exchange çökmelerinde Disaster Recovery esnasında kullanılır . Eğer bu dosyalar silinir ise veri kayıpları da söz konusu olacaktır . Exchange Server ın ( yani information store un ) normal yedeğini alırsanız bu log dosyaları yedekleme işlemi sonucunda silinecektir.

Bu dosyaların standart olarak 20mb ın üzerine geçmesini istemiyor yani logların şişmesini engellemek istiyorsanız “Enable Circular Logging “ seçeneğini aktif hale getirmeniz gereklidir . Ancak yoğun çalışan bir Exchange Server için 20mb yani 4 adet log dosyası ile çalışmanız demek ; veri tabanına yazılacak verilerin makisimum 4 log dosyası kullanması demektir , çünkü bu seçenek açıldıktan sonra log dosyaları tekrar kendi üzerlerine yazmaya başlamaktadır .

Benim bu konudaki tavsiyem ise , düzenli full yedekler alınmalı ancak Circular Logging kapatılmalıdır .

SBS teki farklılığa gelince ise SBS küçük ve orta ölçekli firmalar için tasarlandığından bu firmaların yoğun bir mail trafiğinin olmadığı ve disk kapasitelerinin ise sınırlı olmasından dolayı SBS te Circular Logging açık gelmektedir.

Yine SBS ile beraber kurduğumuz Exchange Server üzerinde standart olarak tanımlı bir POP3 Connector gelmektedir .

SBS ürününün dış dünyadan mail alması için sahip olduğu iki yöntemden birinin POP3 Connector olduğunu belirtmiştim . Microsoft ta SBS Kurulumu ile bize tanımlı bir POP3 veriyor . Elimizdeki Connector sadece tanımlanmış ancak ayarları yapılmış bir durum değildir .

Buradan ISP tarafından bize verilen bilgiler ışığında nereden ve hangi hesap ile maillerimizi çekeceğimizi ayarlayabiliyoruz.

Bu bölümde ise hangi aralıklar ile ISP üzerindeki maillerin çekilerek posta kutularına dağıtılacağını ayarlıyoruz. Bu süre ara yüzden minimum 15dk olabiliyor. ( HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\SmallBusinessServer\Network\POP3Connector kısmına “ScheduleAccelerator” isminde bir dword değeri tanımlayın ve bu
değeri “15″ olarak set edin . Bu şekilde 1dk süre ile alma işlemi gerçekleşecektir.)

Bu bölümde ise POP3 Connector üzerinde olası sorunların sonucunda loglamalar ve iletilemeyen maillerin kimin posta kutusuna düşeceğini belirliyoruz.

SBS içerisindeki Exchange te yine diğer sürümlerinde olduğu gibi kurulum ile beraber OWA çalışır halde gelmektedir , ancak internet erişim sihirbazı çalıştırılmadan OWA nın FBA özelliğinden yaralanamıyoruz.

Görüldüğü gibi , IIS üzerinde sertifika bilgisi bulunmamaktadır . Ancak biz SBS in internet erişimini sihirbazı yardımı ile gerçekleştirirsek o zaman SBS üzerinde OWA SSL li bir şekilde FBA desteği ile çalışmaktadır .

Wizard ile size şirketinizin Web sitesinin ismi soruluyor ve bu isim sertifikada kullanılıyor . Ancak SBS bunun için CA kurmak yerine sertifikayı kendi üretiyor . Ama dns e ilgili kayıdı açmıyor .

Biz DNS e “www” kaydını açıyoruz.

Artık SSL li OWA yı kullanmaya başlayabiliriz.

Bu ayarla da birlikte modeminizde gerekli olan 443 nolu portun SBS Server a yönlendirilmesi ile şirket dışındaki istemci makinelerde OWA ya erişebileceklerdir . Artık SBS üzerinde dış dünya ile iletişim kuran bir Exchange Serverınız bulunmaktadır .

SBS Premium uzerinde Exchange Yonetimi Bolum-1

2008-03-27T22:09:00Z

Microsoft Small Business Server 2003 R2 sürümü ile beraber gelen servislerden biride Exchange servisidir. Bu makalemde SBS ile beraber gelen Exchange in kurulum ve yönetiminden bahsedeceğim.

SBS Kurulumunu daha önceki SBS makalelerimde detaylı olarak anlatmıştım, ancak kurulumda directory servisleri dışındaki servislere yer vermemiştim. O nedenle öncelikle kurulumla beraber Exchange Servisinin nasıl SBS bünyesinde çalıştırılacağını görelim.

SBS kurulumu bittikten sonra karşımıza çıkan sihirbaz yardımı ile SBS üzerinde istediğimiz servisleri seçebilmekteyiz.

Yukarıdaki şekilde, SBS kurulumu ile hangi servislerin seçileceğini belirlediğimiz ekran yer almaktadır. Burada Premium teknolojilerinden olan SQL ve ISA Servisini göremiyoruz, çünkü onların ayrıca iki adet cd si bulunmakta ve tüm kurulum bittikten sonra istenmesi halinde ayrıca kurulabiliyorlar. Ben de yükleme sırasında Exchange Server ında seçili olmasını sağlıyorum.

Kurulum bir hayli uzun sürecektir, bu süreçte sizden sırası ile SBS CD leri isteneceği için kurulumu takip etmenizde yarar var. Kurulum bittikten sonra makineniz restart olacak ve açıldığında aşağıdaki gibi bir ekran sizi karşılayacaktır.

Kurulumun üstüne ek servisleri konfigüre etmek istiyorsanız bu wizard ı kullanabilirsiniz. Ben sistem açıldıktan sonra hemen Exchange Server ı açıyor ve genel bir kontrol yapıyorum.

Eğer Kurulumu SBS Premium SP1 ile yapmışsanız Exchange versiyonunuz yukarıdaki gibi SP1 li olacaktır, ancak SBS Premium R2 ile yapmış iseniz ise aşağıdaki gibi SP2 li olacaktır.

Kurulumun ardından Exchange Server ın dış dünyadan mail alması ve düş dünyaya mail atması için yapılması gereken birkaç adım bulunmaktadır. SBS Kurulumu ile birlikte Exchange Server şirket içi mail dolaşımına ve OWA gibi temel hizmetlere destek vermektedir. Biz ise SBS ile gelen Exchange üzerinde dış dünya ile mail almak ve göndermek için iki seçeneğimiz bulunmaktadır.

İlk olarak Microsoft SBS ürününü dizayn ederken kobi çapında firmaları seçmiş ve bunların Exchange server ı dış dünyaya açık bir mail server haline getiremeyeceklerini düşünmüştür. Bu düşüncenin altında yatan ise; Dış dünyaya açık bir Exchange server için sabit yani kararlı ve yeterli derecede bant genişliğine sahip bir internet bağlantısı, Exchange Server üzerinde bulundurulacak Virüs ve Spam çözümlerinin maliyetleri ve güvenlik gibi nedenlerden dolayı POP3 konnektör yardımı ile bir ISP üzerindeki mailleriniz Exchange Server a bir hesap ile çekip dağıtabilirsiniz. Bu çözümde sahip olduğunuz Exchange Server dış dünyadan direk mail kabul etmemektedir, çünkü sizin domain isminizin MX kayıdına karşılık gelen ip adresi sizin sahip olduğunuz ip adresi değil anlaşmış olduğunuz ISP nin ip adresi olacaktır. Bu nedenle dünya üzerinden atılan herhangi bir mail sizin domain için bir MX sorgulaması yapar, sonucunda çıkan ip adresine ise 25 nolu porttan SMTP protokolü ile iletişime geçer ve mail i bırakır. Bu ISP nin mail serverıdır, siz ise belirli saatlerde ISP nin size vermiş olduğu yetkili bir kullanıcı ile Aynı POP3 mail alır gibi sizin domain inize ait olan bütün mailleri çeker ve gelen maillerde ki “to” kısmından mailleri mailboxlara dağıtır. Mail gönderme sırasında ise yine siz tanımlayacağınız bir SMTP Konnektör yardımı ile mail i direkt olarak internete değil ISP ye atarsınız, ISP ise mail i sizin adınıza dış dünyaya ulaştıracaktır. ( POP3 konnektör konulu ayrı bir makalede uygulamalı olarak anlatacağım )

Diğer çözüm ise; SBS Server üzerindeki Exchange Servisini direkt olarak dış dünyaya mail atacak şekilde ayarlayabiliriz. Günümüzde internet bağlantılarındaki hız artışı ve fiyat düşüşü nedeni ile bu mantıklı bir çözüm olarak gözükmektedir. Bunun için öncelikle bir hosting firmasından alan adınızı satın alırsınız. Örneğin hakanuzuner.com . Ardından yine çalıştığınız hosting firması üzerinde bu alan adı için bir zone açtırırsınız ve bu zone içerisine bir adet A kayıdı ( mail ) , bir adet MX kayıdı ( mail .hakanuzuner.com ) ve bir PTR kayıdı açtırırsınız . MX ve PTR için ip adresi olarak sahip olduğunuz sabit ip adresini verebilirsiniz. Bu işlemlerden sonra dünya üzerinde herkes mailleri ( size ait olanları ) artık sizin ip adresinize yollayacaklardır . Tabi bunun için ADSL modem veya kullandığınız firewall üzerinde mail trafiği için 25 nolu portu Exchange Server a yönlendirmeniz gerekmektedir .

[ nslookup aracı ile MX kontrolü. 208.109.209.128 sizin real ip adresiniz olmalı ]

[ internet üzerinden MX kontrolü . dnsstuff adresinden ]

Buraya kadar yapılanlar hep dışarısı ile ilgili idi , Exchange üzerinde ise aslında yapmanız gereken bir ayar yoktur . Çünkü Exchange 2003 kurulması ile beraber mail alma ve göndermek için hazırdır . ( not : SBS kurulumlarında genellikle .local uzantılı domainler kurulmaktadır , bu durumda internet üzerinde satın alacağınız alan adı local içeremeyeceğinden bunun hakanuzuner.com olara alındığına dikkat edin , her ne kadar domain hakanuzuner.local kullanılsa da Exchange üzerine alıcı İlkerlerinden ikinci bir SMTP adresi tanımlanarak “com” uzantılı maillerde alınır ve gönderilebilir. )

Makalemin ikinci bölümünde ise Exchange Server üzerindeki ayarlara değineceğim .

SBS 2003 R2 Premium Edition

2008-03-27T22:04:49Z

Small Business Server; Microsoft un küçük ve orta ölçekli firmalar için üretmiş olduğu, temel servis gereksinimlerini karşılayan bir ürünüdür. Bu ürün, her servis için ( Active directory, Exchange, SQL, ISA, Fax Server vb ) ayrı bir server alma veya bunların bakımını sağlayacak IT personeli çalıştırma imkânına sahip olmayan firmalar için düşündüğü ve bu servislerin hepsinin tek bir server üzerinden çalışmasına imkân sağlayan bir teknoloji ürünüdür. Bende makalemde SBS 2003 R2 nin Premium Edition hakkında bilgi vereceğim.

SBS 2003 iki farklı versiyonda satışa sunulmaktadır; SBS 2003 Standart ve SBS 2003 Premium.

Sürümlerin destekleri ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Bir önceki SBS makalemde Standart versiyondan ve kurulumundan bahsetmiştim, bu makalemde ise Premium teknolojilerinden bahsedeceğim. Eğer firmanızın ihtiyaçları standart versiyon ile beraber gelen servislerin dışında ve ek servislere ihtiyaç duyuyor iseniz ( SQL, ISA vb ) o zaman ihtiyacınız olan ürün SBS Premium Edition dur. Şu anda bu versiyonun en güncel sürümü R2 dir, yani SBS 2003 R2 Premium Edition. R2 diğer Windows server ailesi ürünlerinde olduğu gibi yukarıdaki tabloda bulunan SBS 2003 R1 Premium Edition dan farklılıklar içermektedir.

SBS Premium Edition ile birlikte Standart a göre gelen temel iki servis bulunmaktadır. Bu servisler; SQL Server ve ISA Server servisleridir. R2 de ise yine R1 e göre farklar bulunmaktadır, bu farklar ise aşağıdaki gibi sıralanabilir.

SBS 2003 R2 nin yenilikleri aşağıdaki gibidir.

· Windows SBS 2003 R2, Windows Update Services ile tümleşik gelir, bu sayede Microsoft tarafından desteklenen ürünler için otomatik update ( yama ) işlemleri ve güncelleştirmelerin yönetimini merkezi olarak sağlayabiliriz.

· Exchange Server 2003 Standard Edition için posta kutusu depolama alanın da sınır olan 16GB, Exchange SP2 sayesinde artık 75GB a çıkarılmıştır.

· Windows SBS 2003 R2 Premium Edition'a artık SQL Server 2000 yerine SQL Server 2005 Workgroup Edition kullanılmaktadır.

· Windows SBS 2003 R2 için genişletilmiş istemci erişim lisansları (CAL) . Bu yeni erişim lisansları ile aynı networkte bulunan Exchange Server 2003 ve SQL Server 2005 Workgroup Edition çalıştıran ek sunuculara erişim sağlanabilmektedir.

Bu yeni özellikleri biraz açmak gerekir ise ;

Windows Update Services

Windows Update Services, Windows SBS 2003 R2 ile beraber gelen yeni bir özelliktir . Microsoft un var olan WSUS ürününün paket içerisine dahil edilmesi ile ağınızda bulunan Windows tabanlı işletim sistemlerinin yamalarını merkezi olarak yapabilmekteyiz. SBS Server ı yönetmek için kullandığımız Yönetim konsolunda da görebileceğimiz Update Servisi sayesinde yama yönetimi son derece kolay bir şekilde gerçekleşmektedir.

Exchange Server 2003 SP2 ile aşılan posta kutusu sınırı

Exchange Server 2003 Standard Edition maksimum 16 GB'lık posta kutusu boyutuna sahip olabilmekte idi . Ancak Exchange Server 2003 Service Pack 2, ile bu sınır 16GB tan 75GB a yükseltilmiştir.

SQL Server 2005

Windows SBS 2003 R2 Premium Edition sürümü içerisinde ; eski sürümlerde bulunan SQL Server 2000 yerine SQl Server 2005 Workgroup Edition vardır . . SQL Server ın bu versiyonunu ; sahip olduğunuz bir program ın veritabanı olarak , şirket içi internet ( intranet ) uygulaması vb uygulamalarda kullanma şansına sahipsiniz.

Yeni Genişletilmiş CAL Lisans Hakları

Windows SBS 2003 R2 ile gelen yeni özelliklerden biride sahip olduğunuz ( standart olarak ürün ile gelen ve paket halinde aldığınız CAL lar. ) SBS 2003 R2 istemci erişim lisansının ( CAL ) daha geniş erişim haklarına sahip olmasıdır. Eski CAL lisanslarında istemci makineler yalnızca SBS Server a veya aynı ortamdaki Windows Sunuculara erişim için kullanılmakta idi . Yani ortamınızda bir SBS ve bir Windows 2003 server var ise SBS R1 CAL ile her iki server’ada erişim sağlayabiliyordunuz , ancak SBS ağındaki diğer Server üzerinde çalışan Exchange veya SQL servisleri için ekstra CAL almanız gerekli idi . Bu yeni genişletilmiş CAL Lisans hakları sayesinde aynı ortamdaki diğer server lar üzerinde yüklü olan SQL ve Exchange servislerine de SBS 2003 R2 CAL Lisansı ile erişmeniz mümkün.

Servis olarak yenilikleri ise aşağıdaki tablodan incelenebilir

SBS 2003 R2 ile beraber gelen yeni özelikler şekilde belirtilmektedir.

SBS 2003 R2 kurulumu SBS 2003 Standart ile benzerlik gösterir. Daha önceki makalemde kurulum hakkında detay vermiştim. SBS 2003 Premium ile beraber gelen artı iki adet cd içerisinde Premium Teknolojilerini içeren ürünler yer almaktadır. Bunlar; ISA Server 2004 Standart Edition ve SQL Server 2005 Workgroup Edition dur. Bu servislerin kurulum ve yönetilmesi konularına ayrı bir makale ile değineceğim.

SBS 2003 R2 için gerekli donanımlar ise SBS 2003 R1 den çok farklı değildir;

Ancak Premium Edition da asıl önemli olan kullanacağınız servislerdir. Yani SBS ürününde donanım ihtiyacı belirlemek çok kolay değildir. Özellikle Premium sürümünde , tüm servislerin aktif olarak kullanılması halinde ; Active Directory , DNS , DHCP , WINS , Exchange , SQL , ISA , Fax Servisi , Share Point gibi pek çok servis bir tek makine üzerinde çalışmak zorunda kalmaktadır . Bu nedenle , üzerinde Temel Servislerden olan Active Directory , DNS,DHCP,WINS içeren bir SBS ile üzerinde SQL ve Exchange gibi ciddi sistem kaynağı tüketen bir SBS için donanım kaynağı farklı olacaktır . Eğer SBS Premium un sahip olduğu tüm servisleri kullanmak istiyorsanız size önereceğim Server modelleri ; HP ML350 G4 ve üzeri , IBM x226 ve üzeri modeller olabilir . Exchange , SQL gibi disk kullanımı yüksek servisler için RAID-5 yapısı ( imkan varsa bu iki servisi ayrı fiziksel disklerde çalıştırmak çok daha performanslı olacaktır ) kurmak , Ram miktarını minimum 2GB yapmak yararlı olacaktır.

SBS 2003 R2 yüklemesi için donanımsal gereksinimlerin yanında yazılımsal gereksinimlerde bulunmaktadır . Eğer temiz bir yükleme yapacak iseniz bu yazılımsal yükleme şartları geçerli değildir . Ancak var olan bir SBS yapınızı R2 ye yükseltmek istiyorsanız eski SBS versiyonunun minimum SBS 2003 R1 SP1 olmak zorundadır . Bu versiyonun üstüne upgrade yapılabilmektedir. Ancak elinizde daha eski bir SBS Sürümü var ise öncelikle bunu SBS 2003 SP1 yaparak R2 ye geçiş yapabilirsiniz.

Ayrıca R2 ile beraber gelen hizmet paketleri de kaldırılamaz. Yani Exchange üzerindeki SP2 yi ve Share Point üzerindeki SP2 yi kaldırma imkanına sahip değiliz. Ayrıca Yine R2 ile gelen WSUS bileşeni için gerekli olan kurulum gereksinimleri SBS kurulumunda dikkate alınmalıdır . ( 6 GB içerik için + 2 GB veri tabanı için olmak üzere min . 8 GB boş alan gerekmektedir . )

SBS yine eski versiyonlarında olduğu gibi bir domain yapısında “root” olmak zorundadır . bende dahil pek çok kişiden bunu aksi durumunun olduğunu gördüm , ama unutulmaması gereken bir noktada Microsoft un bu ve benzeri durumlara destek vermediğidir . Technet te de görebileceğimiz sınırlamaları şu şekilde özetleyebiliriz.

· SBS Server Domain kurulmadan çalıştırılırsa belirli bir süre içerisinde otomatik olarak restart olur

· SBS Server bir domain ortamında mutlaka root DC olmalıdır .

· SBS Server a ADC yapılabilir

· SBS Server ADC olarak bir domain yapısına katılamaz.

· SBS için kullanıcı sınırı 75 adettir.

Şirket yapınız eğer pek çok servise ihtiyaç duyan , ancak bu servislerin hepsinin ayrıca lisanslarını ve yine bu servisler için ayrı donanım maliyetini karşılayamıyorsa SBS ürünü sizin için iyi bir çözüm olacaktır. Ancak unutulmaması gereken bir nokta ise firmanızın büyüme sürecini iyi analiz etmenizdir . Çünkü alacağınız SBS lisansı en fazla 75 istemci kabul etmektedir. Bu nedenle daha fazla istemciye sahip olmanız halinde bu ürünü artık kullanamayacaksınız .

SBS 2003 Active Directory Migration – Bolum 2

2008-03-27T22:01:00Z

Makalemin ilk bölümünde migration için gerekli ön adımları yapmıştım , şimdi ise migration işleminin tamamlanması için gereken diğer adımları anlatacağım.

Şimdi sıra geldi rollerin taşınmasına . Active Directory üzerinde 5 adet temel Operations Master’ı bulunmaktadır . Bu Master roller AD üzerinde arka plandaki çalışarak bizim için pek çok görevi yerine getirirler. Bu Masterlardan iki tanesi forest bazlıdır 3 tanesi ise domain bazlıdır . Bu Masterlar temelde aşağıdaki rolleri üstlenirler ;

Schema Master [Forest Wide ]

Active Directory Schema yapısı üzerindeki değişiklikleri kontrol eden ve yöneten roldür . İlk olarak kurulan DC de ( root) tutulur . İstenmesi halinde rol diğer bir ADC ye veya foresttaki diğer bir server a taşınabilir .

Domain Naming Master [Forest Wide ]

Sahip olduğumuz Active Directory Forest ına yeni eklenen veya ortamdan ayrılan domain bilgisinin tüm forest tarafından alınmasını sağlayan roldür .

Primary domain controller (PDC) emulator Master [ Domain Wide ]

Kullanıcı logon işlemlerinden , saat senkronizasyonundan , nt makineler ile olan replikasyondan sorumlu roldür . Aynı zamanda GPO nun sağlıklı çalışması da PDC ye bağlıdır .

Relative ID (RID) Master [ Domain Wide ]

Aynı forest içerisindeki aynı isimli kullanıcıların birbirinden ayrı olmalarını en büyük sebebi farklı SID lere sahip olmalarıdır . Bunu saplayan rol de RID dir . Her DC ye bir RID numarası verilir ve DC de bu RID numarasının sonuna Domain e ait olan SID numarasını ekleyerek bu nesne için yeni bir SID oluşturur .

Infrastructure Master [ Domain Wide ]

Kullanıcıların logon bilgisinden sorumlu roldür .

Bu kısa bilgilendirmeden sonra rollerin önemini ve dikkatli taşınması gerektiğini kavrıyoruz .

İlk olarak Domain bazlı olan 3 adet rolün taşınması ile işe başlıyoruz. Bu rolleri Active Directory Users and Computers konsolundan ulaşacağız .

Konsolu açtıktan sonra domain üzerine sağ tıklıyoruz ve “Operations Masters” menüsüne tıklıyoruz

Açılan pencere aşağıdaki gibidir

Şu anda RID Master rolü SBS server üzerinde görünmektedir , ben bu rolü yeni kurduğum server a taşımak için sadece “change” düğmesine tıklamam yeterli . ( bu değişiklikler yeni kurduğunuz server üzerinde yapılmalı )

PDC rolünü ve Infrastructure rollerini de aynı şekilde alıyorum.

Forest bazlı roller için ise öncelikle Active Directory Domain and Trust konsolunu açıyor ve orada da “Operations Master “ menüsünü açıyoruz.

Burada da Domain Naming Master rolünü alıyoruz. En son ise Schema kaldı .Schema konsolunu görebilmek için bir dll dosyasını register etmemiz gerekli bunun için gerekli kod aşağıdaki gibidir .

Çalıştır – regsvr32 c\Windows\system32\schmmgmt.dll

Bu komutu çalıştırdıktan sonra mmc konsolundan “Active Directory Schema” konsolunu çağırabiliriz.

Dll register edilmeden önceki hal .

Dll register edildikten sonraki hal . Bu konsol yardımı ile Schema Master rolünü de değiştiriyoruz.

Rollerin aktarılmasından sonra DNS kayıtlarının güncellenmesi için bir süre beklemenizi öneririm . Bu süreçte yeni server ı Global Catalog olarak tanımlamak ta yarar vardır .

Active Directory Site and Services konsolundan yeni serverımızı buluyoruz , NTDS Settings in özellikler penceresindeki “Global Catalog” kutucuğunu işaretliyoruz .

Canlı bir sistemde iseniz eğer bekleme süresini uzatmanız migration işleminin sağlıklı olmasını sağlayacaktır . Şubeli bir yapı var ise bu süreci biraz daha uzatmanızda yarar var . Bu süreç içerisindeki istemci makinelerin DNS i olarak yeni Server ı gösterebilir ve böylece olası sorunları da tespit etmiş olursunuz . İkinci DNS olarak ilk server kalabilir . Yeterli bir süreden sonra , eski server üzerindeki DNS i kaldırın ve sistemi birde bu şekilde izleyin yine ortamda sorun gözlemlenmiyor ise eski server ı kaldırma zamanı gelmiştir artık , eski server üzerinde dcpromo komutu ile AD veritabanını silebiliriz.

Eski server ın üzerinde rolleri yok iken sorunlar çıkarması da muhtemeldir , yani SBS server herhangi bir server a ADC olamadığı ve üzerinde Master roller yok iken sorun çıkardığından süreci çok ta uzatmamakta yarar var . Olası sorunlarda mutlaka logların incelenmesinde fayda vardır . Burada önemli bir nokta eski server ı kaldırmadan önce üzerinde DNS , WINS , DHCP , Global Catalog gibi servislerin olmamasına dikkat edin . Kaldırma işleminde size sorulan aşağıdaki soruda ise ilgili kutucuğu boş bırakın .

Bu kutucuğu işaretlemeniz halinde bu domain için son domain controller olduğunuzu belirtmiş olursunuz ki bu domain kayıtlarının da silinmesi demektir . Bu noktaya özen göstermeniz gerekmektedir . İşlem sona erdikten sonra Active Directory Site and services kısmından server ın kaldırıldığından emin olur ç eğer hala orada duruyor ise elle silebilirsiniz .

Unutmayın ki bu işlem sonucunda yapıdan çıkarılan SBS Server lisansı artık bir işe yaramaz durumda olacaktır . SBS yeni domain e adc veya member olarak giremez, o nedenle bunun üzerine ya yeni bir domain yapıp bu şekilde kullanmalı yada başka bir alternatif aramanız gerekecektir . Tabi zamanında bu ürün ve CAL ları için alınan lisans bedeli de işin cabası . Bu nedenle SBS alırken firmanızın büyüme hızını iyi hesaplamanızda yarar vardır .

Bu işlemlerin sonunda artık eski SBS server ortamdan kalkmış ve beraberindeki bütün sınırlamalarda aşılmış oldu . Artık büyümekte olan firmanız yeni serverınızın üzerinde daha sağlıklı çalışmaya devam edecektir .

SBS 2003 Active Directory Migration – Bolum 1

2008-03-27T21:58:00Z

Microsoft un Server ürün ailesi içerisinde en çok sattığı ürün Windows Small Business Server dır . SBS üzerinde pek çok servisin gelmesi ürün ün en büyük avantajlarındandır . Microsoft bu ürünü küçük ve olta ölçekli firmalar için üretmiştir . Çünkü bu firmaların SBS ile beraber gelen servislerin ( Active Directory , Exchange , DNS,WINS,DHCP,ISA,SQL ,Fax Server ,Shrapoint vb ) her biri için ayrı bir server ve ayrı lisans bedeli ödeyecek durumda değillerdir . Ancak SBS Serverında bir takım sınırlamaları vardır . Bunların başında ise kullanıcı sınırı gelmektedir . SBS kullanmaya başlamış ancak kullanıcı sınırına takılmış bir firma yapısında yapılması gereken iki işlem vardır . Bunlardan biri yeni bir domain kurulumu , diğeri ise migration dur . Bende bu makalemde SBS üzerindeki Active Directory migration u anlatacağım .

Makalenin özet kısmında da belirttiğimiz gibi , SBS server küçük ve orta ölçekli firmalar için çok değerli bir üründür . Tek bir server üzerinde ve tek bir lisans ile bu kadar çok servise sahip olmak gerçekten iyi bir avantajdır . SBS sayesinde bilgi işlem departmanında çalışması gereken personel sayısı da azalmaktadır . Bu her ne kadar biz sistemciler için iyi haber olmasa da şirket yönetimi için tercih sebebidir .

SBS sahibi bir firma SBS üzerinde mutlaka bir domain kurmak zorundadır . Domain kurmaması halinde sbs server 30dk da bir kendini restart etmektedir . ( bunun istisnalarını da görmedim değil , ancak 30dk da bir kapanan server dan aldığınız ID yi technet te ararsanız karşınıza bu açıklama çıkacaktır ) . SBS Server ile beraber 5 adet CAL lisansı gelmektedir. Yani SBS lisans bedeli içerisine 5 adet sbs lisansı dahildir . Daha sonra alacağınız lisanslar da 5 er adetlik paketler halinde olabilmektedir . Alabileceğiniz maksimum lisans adeti ise 75 adettir . SBS Server a 75 kullanıcıdan fazlası bağlanamamaktadır . Ayrıca diğer Windows Server işletim sistemlerine CAL lisansı olmadan istemci bağlanabilmekte ise de SBS te bu durum söz konusu değildir . Yani bir Windows 2003 server Standart aldığınızda bunun üzerinde çalışacak her istemci için bir adet CAL almanız gerekli . Ama maalesef Türkiye şartlarında bu CAL lisansına pek te özen gösterilmemektedir . Bu durumda Lisanssız bir kullanıcı oluyorsunuz . Ancak Microsoft SBS konusunda çok daha ciddi yaklaşıyor ve SBS için yeterli CAL a sahip değilseniz SBS üzerindeki servisleri kullanamıyorsunuz . Bu durumda CAL lisansıda satın almanız gerekmektedir .

SBS için gerekli lisansları satın aldıktan ve kullanmaya başladıktan sonra karşılaşacağımız ilk problem kullanıcı sayısı sınırıdır. Firma büyüme aşamasında iken IT alanına ayırdığı bütçe ile alınan SBS server firmanın büyümesi ile beraber artık firma ihtiyaçlarını karşılayamaz hale gelecektir . Bu sadece 75 kullanıcı sınırından değil , yoğun iş akışının donanımsal olarak tek bir server üzerinden idare edilmeye çalışılmasından da kaynaklanacaktır .

Bu durum ile karşı karşıya kalmanız halinde yapmanız gereken yapınızdaki SBS Server ı Windows 2003 Standart veya Enterprise versiyonu ile değiştirmektir. Bunun için yapılması gereken ise Migration dur . Çünkü eşinizde canlı bir domain bulunmaktadır ve bunun hiçbir zarar görmeden yeni server a veya server lara taşınması gerekmektedir . SBS üzerinde birden çok servis olduğu için böylesi bir migration işleminden önce mutlaka bu servislerin taşınması gerekmektedir . ( örneğin SBS üzerinde aynı zamanda Exchange Servisi de çalışıyor ise öncelikle bunun taşıma işlemi yapılmalıdır . Bu konuda yazılmış makalemi inceleyebilirsiniz )

Migration işlemine başlamadan önce bir iş planı çıkarıyoruz ve adım adım bunları gerçekleştiriyoruz

Yeni bir Server kurulumu , donanım sürücülerinin ve yamaların eksiksiz yüklenmesi
Yeni kurduğumuz Makine ile Eski server ın versiyonların kontrolü ve gerekmesi halinde Schema update işleminin yapılması
Yeni Server ı domain e katma
Yeni server da Active Directory kurulumu ( ADC olarak )
Yeni server üzerinde logların , AD kurulum dizinin kontrolü
Yeni ve eski server üzerinde site and services kısmından replikasyon trafiğinin kontrol edilmesi ve bu trafiğin replication monitor ile izlenmesi
Replikasyonlar da sorun yok ise yeni server a dns kurulması ve zone bilgisinin alınması
Gerekli diğer servislerin aktarılması ( dhcp ,wins , rras vb )
Rollerin ve Global Catalog un aktarılması
Eski server da aktarımdan sonra kontrollerin yapılması
Kararlılık adına belirli bir süre eski server ile test yapılması
Başarılı test sonuçları alınması halinde eski server ın yani SBS in ortamdan uzaklaştırılması .

Bu liste doğrultusunda projeye başlayalım ;

Öncelikle seçeceğiniz işletim sistemi ile SBS in uyumluluğunu kontrol etmelisiniz .Bunun için SBS ile migration yapacağınız server ın Schema versiyon numarasını kontrol etmelisiniz . Bu numara aşağıdaki adreste yer almaktadır .

HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Services\NTDS\Parameters

Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi Schema versiyonum 30 dur . Bu numaralar işletim sistemi versiyonuna göre değişmektedir .

•13=Microsoft Windows 2000 , SBS Server 2000
•30=Microsoft Windows Server 2003 , Microsoft Windows Server 2003 Service Pack 1 (SP1) , SBS Server 2003 , SBS Server 2003 SP1.
•31=Microsoft Windows Server 2003 R2 , SBS Server 2003 R2

Benim elimdeki SBS 2003 SP1 olduğu ve yine Windows 2003 Enterprise Edition a migration yapacağım için bir sorun yok . Eğer siz SBS 2003 ü Windows Server 2003 R2 ye yükseltmek istiyorsanız o zaman Schema nın versiyonunu yükseltmeniz gerekmektedir . Bunu için R2 Cd sini SBS Server’a takmalı ve aşağıdaki komutları çalıştırmalısınız .

D:\CMPNENTS\R2\ADPREP\adprep.exe /forestprep

D:\CMPNENTS\R2\ADPREP\adprep.exe /domainprep

Burada “D” sizin Cd sürücünüzü ifade etmektedir . BU değişikliklerin yapıla bilmesi için en az Domain admins ve Schema Admins gruplarına üye bir kullanıcı ile logon olmalısınız . Bu işlemlerden sonra sizlerde rahatlıkla SBS 2003 SP1 i 2003 Ent veya Std R2 ye migrate edebilirsiniz .

SBS üzerinde Schema yükseltme işleminden önce bir yedek almanızı tavsiye ederim . Yedek alma işlemi ve Schema yükseltme işlemli bittikten sonra yeni kurduğumuz ve yamalarını yüklediğimiz server ı SBS domain ine ADC olarak katacağız . Bunun için yeni server a sabit bir ip veriyoruz , DNS olarak SBS Server ı gösteriyoruz ve daha sağlıklı olması için öncelikle ADC olacak server ı domain e alıyoruz . Bu işlemden sonra ise DCPROMO komutu ile kuruluma başlıyoruz .

Karşılama sihirbazlarını geçtikten sonra , karşımıza yukarıdaki gibi bir ekran çıkacaktır , ADC kurmak istediğimizden aşağıdaki seçeneği seçiyoruz ve ilerliyoruz .

ADC olacağımız domain için yetkili bir kullanıcı adı ve şifre bilgisi giriyoruz.

Hangi domain e ADC olacağımızı seçiyoruz .

Active Directory veri tabanı ve log dosyası için dizin belirtiyoruz .

GPO objelerinin paylaşımı için varsayılan dosya yolunu belirliyoruz.

Olası sorunlarda yedekten geri dönmek için kullandığımız Directory Restore Mode için bir şifre tanımlıyoruz. ( not : bu admin şifresi değildir )

Son bir özet bilgisi aldıktan sonra kurulum başlatıyoruz.

Kurulum sonrasında ise server ı açarak ADC nin sağlıklı olarak kurulup kurulmadığını loglardan takip ediyoruz .

Loglarda herhangi bir sorun yok görüldüğü gibi , daha sonra ise active Directory veri tabanının bulunduğu dizini kontrol ediyoruz .

Her şey yerinde gözüküyor . Son olarak site and services ten replikasyon lara bakacağız .

İki server da replike olduktan sonra ADC üzerinde DNS Servisini yüklüyoruz ve zone un kendiliğinden gelmesi için kısa bir süre bekliyoruz . Bu süre sonunda otomatik olarak zone un ADC üzerindeki DNS konsolunda görüneceğini gözlemleyeceğiz .

Bunun temel sebebi Active Directory replikasyonudur . DC ile ADC arasında bir replikasyon söz konusudur . Bu replikasyon sırasında DC üzerindeki veya ADC üzerindeki değişiklikler Active Directory veri tabanı bazında replike olur . Bizimde DNS üzerindeki Zone Active Directory içerisinde saklandığı için AD replikasyonu ile beraber DNS Zone bilgisi de gelmektedir . Tabi yine bunun için DNS üzerindeki Replikasyon seçeneği de önemlidir .

Bu seçenek gereği , DNS ; hakanuzuner.com domain indeki tüm DNS serverları ile replike olacaktır , ADC üzerinde de bir DNS servisi olduğundan zone kayıtları buraya gelmektedir . Yine bu konuda detay vermek amacı ile aşağıdaki şekil ‘i inceleyebiliriz .

Yukarıdaki şekilde de görüldüğü üzere , bir active Directory veri tabanı minimum 3 partition dan oluşur . Bunlar ; domain , config ve Schema . İstenirse application bölümünde AD ile uyumlu bir takım servislerde saklanabilir ki bunlardan birine örnek DNS Servisidir . Bu servis bu sayede AD replikasyonu ile diğer server üzerindeki DNS e taşınmaktadır .

İki server arasındaki trafiği replication monitor ile izlediğimiz dede yukarıdaki gibi temel 3 bölümün dışında kalan DNS bölümleri göze çarpmaktadır .

DNS üzerinde transferin gerçekleştiğine emin olduktan sonra istenmesi halinde ADC üzerine diğer servisleri de yükleyebilirsiniz( DHCP , WINS , RRAS vb ) . Tabi bu servisler bizim migration projemizde önemli bir rol almamaktadır .

Makalemin ikinci bölümünde rollerin taşınması ile devam edeceğim .