Bu yazımda sizlere Dynamics AX 2009 kurulumunu anlatmaya çalışacağım, ancak kuruluma geçmeden önce kısaca ERP yazılımı nedir ve Dynamics AX’ ı kısaca bir tanıyalım.
ERP Yazılımı Nedir?
Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP – Enterprise Resource Planing), işletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir Şekilde kullanılmasını sağlamayı temel alarak geliştirilmiş ve işletme içi faklı fonksiyonların (üretim, muhasebe, bilgi işlem, lojistik vb...) birbirleri ile bütünleşik olarak çalışarak karar destek sistemlerini destekleyen ve günümüz rekabet ortamında farklılık sağlayan öğelerden biri olan yönetim sistemleridir. Kurumsal kaynak planlama bir program değil firmanın vizyonu, firmanın uyguladığı bir süreçtir. Kurumsal Kaynak Planlama yazılımları ise firmaların bu iç süreçlerini yönetebilmeleri için kullandıkları, veri girişi ile veri akışı ve raporlamanın sağlandığı birer karar destek aracıdır.
Dynamics AX
Axapta yazılımı, Danimarka lı Damgaard kardeşlerin firması olan Damgaard tarafından üretilmiş ve ilk olarak Mart 1998‘de Danimarka ve ABD pazarında satışa sunulmuştur. Damgaard Data 2002 yılında bir başka yazılım üreticisi olan Navision Software ile birleşerek önce NavisionDamgaard daha sonra da Navision adını almıştır.
Axapta, Navision’un 2003 yılında Microsoft tarafından satınalınması ile Microsoft Business Solutions ürün ailesine dahil olan yazılım günümüzde 45 dili desteklemekte ve alanında yaygın olarak kullanılmaktadır. Microsoft Business Solutions ürün grubu 2006 yılında Microsoft Dynamics olarak isim değiştirmiştir. Axapta nın ismi bu andan itibaren Dynamics AX olmuştur. Dynamics Ax ın temel özelliği açık kaynak kodlu bir ERP olmasıdır.
Dynamics AX 2009 Kurulumu
Sistem Gereksinimleri
| Alan | Teknoloji Gereksinimi |
| İstemci İşletim Sistemi | Windows 7 Professional Edition veya Ultimate Edition
-veya-
Windows Vista Business Edition, Ultimate Edition, veya Enterprise Edition, Service Pack 1
-veya-
Windows XP Professional Edition, Service Pack 2 |
| Sunucu Platformu | Windows Server 2003 Service Pack 2, Standard Edition, Web Edition, Enterprise Edition, veya Datacenter Edition
-veya-
Windows Server 2008 Standard Edition, Enterprise Edition, Web Edition, Datacenter Edition
- veya -
Windows Server 2008 R2 Standard Edition, Enterprise Edition, Web Edition, Datacenter Edition |
| Database | Microsoft SQL Server 2008 R2, Standard veya Enterprise editions
- veya -
Microsoft SQL Server 2008, Standard veya Enterprise editions
- veya -
Microsoft SQL Server 2005, Standard veya Enterprise editions, with Service Pack 2 veya sonrası
- veya -
Oracle Database 10g R2, Enterprise ve Standard |
| Tarayıcı(Browser) | Internet Explorer 6.0, Service Pack 2
- veya -
Internet Explorer 7.0
- veya -
Internet Explorer 8.0
- veya -
Mozilla Firefox 2.0 |
| Rol Merkezi Veya Enterprise Portal | Microsoft Windows SharePoint Services 3.0, Service Pack 1 veya Service Pack 2
- veya -
Microsoft Office SharePoint Server 2007, Service Pack 1 |
| Microsoft Office | Microsoft Office 2010 sürümü
-veya-
Microsoft Office 20047 sürümü, Service Pack 1
-veya-
Microsoft Office 2003, Service Pack 3 |
| Hardware | Minimum donanım gereksinimi Intel Pentium/Celeron family veya Pentium III Xeon veya üzeri işlemci; 1.1 GHz ve üzeri 512 MB RAM ve üzeri RAM - 1 GB ve üzeri disk alanı
- Super VGA (1024x768) veya üzeri monitor
- DVD sürücü
|
Hazırlık
Öncelikle kurulum aşamasında kurulumu yaptığım sistem hakkında size bilgi vermek istiyorum
Donanım: İntel Core i5 3.2Ghz – 4 GB RAM – 500 GB HD
Sistem: Windows Server 2008 Ent. – SQL Server 2005 Std.
Kurulum DVD’ sini taktıkdan sonra karşımıza aşağıdaki ekran gelecektir.
Bu ekranda Install – Microsoft Dynamics AX kısmını tıklayarak kurulumu başlatıyoruz. Karşımıza aşağıdaki ekran gelecektir.
Yukarıdaki ekranda bize kurulumu başlatmak istediğimiz dili soruyor. Ben bu ekranda Turkish‘ i seçip OK butonuna tıklıyorum eğer kurulumun farklı bir dil ile gerçekleştirmek isterseniz bu alandan istediğiniz dili seçebilirsiniz.
Karşılama ekranında İleri > ‘ yi tıklayarak bir sonraki ekrana geçiyoruz.
Karşılama ekranından sonra karşımıza gelen Lisan ekranında Lisans koşullarını kabul ediyorum. kısmını işaretleyip İleri>’ butonunu tıklıyoruz.
Yukarıdaki ekranda Özel Yükleme kısmından bileşenleri isterseniz tektek seçip kurabilirsiniz ancak ben bu ekranda Temel sistemin yüklenmesi için Geliştirici yüklemesini seçiyorum kurulum bizim için temel olan birleşenleri yükleyecektir.
Bu ekranda veritabanı ayarlarını yapacağız. Seçeneklere kısaca göz atıcak olursak.
1 – Yeni bir SQL Server veritabanına bağlan: SQL serverda yeni bir veritabanı oluşturacaktır.
2- Varolan SQL Server Veri Tabanına bağlan: Daha önceden oluşturulmuş bir SQL veritabanına bağlanmak için gerekli olan seçenek.
3 – Oracle veri tabanı sunucusuna bağlan: Oracle veritabanı sunucusuna bağlanmak için kullanacağımız seçenektir.
Bir sonraki ekrana geçebilmek için öncelikle Dynamics AX’ ın çalışması için gerekli olan ön koşulları yüklemeliyiz.
Ön koşullar yüklendikten sonra, İleri tuşu aktif olacaktır.
Yukarıdaki ekranda kurulumun yapılacağı dizin gözüküyor eğer istersek Gözatdan dizin yolunu değiştirebiliriz.
Veritabanı sunucumuzu seçiyoruz ve Veritabanı adı kısmına oluşturacağı, veritabanı adını görüyoruz bu değer varsayılan olarak DynamicsAX1 dir. Ben bunu DynamicAX olarak değiştirdim siz farklı bir ad verebilirsiniz.
Uygulama örneği adı, bu kısın oluşturacağımız uygulama örneğinin adını soruyor varsayılan olarak DynamicsAx dır. istersek farklıda verebiliriz örneğin Ates firmasına ait uygulama için Ates, Serdar firmasına ait uygulama dosyaları için Serdar gibi böylece uygulamalarda yaptığımız değişiklikler birbirini etkilemeyecektir. Burda uygulamadan kasıt firma değildir yani her firma için bir uygulama yüklememize gerek yok. Uygulama bazındaki değişiklikler ör: YTL çalışan uygulama TL çalışan gibi. Yada farklı geliştirmeler gibi...
Bu ekranda İleri > yi tıklayın.
Bu ekranda AOS (Application Object Server) ayarlarını yapıyoruz ancak burda AOS hakkında bir açıklama yapmak istiyorum;
AOS Nedir?
Burada veritabanı ile haberleşme ve nesneleri yaratma işlemleri Axapta Nesne Sunucusu aracılığıyla gerçekleşir. Nesne sunucusu uygulamasında önbellekleme (caching) mekanizması da çalıştığı için çok kullanıcılı uygulamalarda büyük bir hız artışı oluşur. İstemciler sadece nesne sunucusundan gelen sonuçları görüntüleyeceği için yüksek maliyetli PC‟ler kullanmanız gerekmez. Ayrıca her istemci veritabanı sunucuna erişmeyeceği için network üzerindeki trafik de oldukça düşük olacaktır. Tek bir uygulama nesne sunucusunun yeterli olmadığı durumlarda istediğiniz miktarda nesne sunucusu kurabilir. Bu sunuculara Windows servislerinden ulaşılabilir ve her biri birbirinden ayrı olarak durdurulup başlatılabilir böylelikle her bir sunucunun bakım ve kontrolü diğer çalışan sistemleri etkilemeden yapılabilir. Her uygulama sunucusu tekrarlanmayan kendine has bir port numarası üzerinden çalışır ve kullanıcılar bu port numarası ve sunucu adını belirterek istedikleri uygulamaya bağlanabilirler. Bu ayarları yaptıkları ekrana Microsoft Dynamics Ax Configuration Utility adı verilir. Uygulama nesne sunucusunun ayarlamalarının yapıldığı ekrana ise Microsoft Dynamics Ax Server Configuration Utility adı verilir. Bu ekran üzerinde uygulama sunucusunun bütün parametrik ayarlarına ulaşmak ve değiştirmek mümkündür. Yapılan ayarların uygulama nesne sunucusunda aktif olabilmesi için Windows servisinin kapatılıp tekrar başlatılması zorunludur, bu işlem esnasında uygulama nesne sunucusuna bağlı her kullanıcının bağlantısı kopacak ve tekrar bağlamaları gerekecektir.
İleri > ile devam ediyoruz.
AOS’ un kullanacağı hesabı seçiyoruz. İstersek bir domain kullanıcısıda belirtebiliriz.
Dynamics AX Client’ ının ilk açılışdaki dilini seçiyoruz.
Dynamics AX Clientının yardım ilini seçiyoruz.
Yükle kısmına tıklayarak artrık uzun yolculuğumuzun yarısını tamamlamış oluyoruz.
Yükleme işlemi makineniz gücüne bağlı olarak 10 ila 60 dk arasında sürebilir.
Kurulum işlemini tamamladık. Son’ u tıklayarak kurulumu bitiriyoruz. Bu aşamadan sonra makinemizi yeniden başlattıktan sonra Servislerden AOS un çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
Dynamics AX 2009’ un temel kurulum işlemini tamamladık bundan sonraki makalede yükleme sonrası temel yapılandırmayı ele alacağız.