Linux Unix

Windows İşletim Sistemi Üzerinde Linux Grafik Arabirimi Kullanma

2010-03-14T13:25:42Z

Günümüz bilişim dünyasında işletim sistemlerinin yeri oldukça büyüktür. Görüyorum ki işletim sistemlerinin birbirlerine göre avantaj ve dezavantajları çok fazla. Buda ihtiyaca göre hangi işletim sisteminin kullanılacağını belirliyor. Son zamanlarda Linux ve Windows işletim sistemleri aynı çatı altında çalıştırılıyor.

Tabi bunların yönetimleride basit işler olmasa gerek. Windows işletim sistemine hakim biri Linux işletim sistemini konsol tarafında yönetmekte zorluk çekiyor. Alışık olmadığı bir yapı olduğu için haliyle zorlanıyor. Bu sebepten dolayı Windows işletim sistemi kullanan bilişimcilerin aynı zamanda Linux işletim sistemi üzerinde herhangi bir gui yada Linux işletim sisteminin görselliğinden faydalanmak istediklerinde bu yazıdan faydalanabileceklerini düşünüyorum. Yazıda ise ortamda bulunan bir Linux işletim sisteminin x arabirimini nasıl kullanabileceğine dair bilgiler bulunuyor.

Yazının daha anlaşılabilir olması için küçük bir index faydalı olacaktır.

1- X server nedir ?

2- X server yada herhangi bir arabirime neden ihtiyaç duyulur ?

3- Gereksinimler Nelerdir ?

4- Xming Kurulumu

5- Xming-fonts Kurulumu

6- XLaunch Programının Çalıştırılması

7- Grafik Arabirime ihtiyaç duyulan linux işletim sistemine ssh ile bağlanılması

8- Sonuç

9- Kaynaklar

1- X server nedir ?

X Window Sistemi UNIX sistemler için geliştirilmiş geniş ve güçlü bir grafik ortamıdır. İlk olarak MIT tarafından geliştirilmiş olmasına rağmen günümüzde bir çok firma tarafından geliştirilmektedir. Bugün tüm linux dağıtımları ile birlikte X Window sisteminin serbestçe dağıtılabilir sürümü olan Xfree86 (Xorg) gelmektedir. Bu sürümle beraber gerekli tüm çalışabilir dosyalar, kütüphaneler ve araçlar gelmektedir. Xfree86/Xorg ile ilgili ayrıntılı bilgi http://www.x.org adresinden alınabilir.

2 - X server yada herhangi bir arabirime neden ihtiyaç duyulur ?

Bazı özel durumlarda (uygulama yükleme,sadece gui üzerinden sonuc alma) linux işletim sisteminde bulunan grafik arabirimlerden yararlanılır yada sadece grafik arabirim üzerinden işlem yapılabilir. Bu gibi durumlar ile karşılaşıldığında X server gereken ihtiyacı karşılar.

3 – Gereksinimler Nelerdir ?

Gereksinim olarak putty, xming ve xming-fonts programlarına ve ortamda bağlanılabilecek bir linux işletim sistemine ihtiyaç olacaktır. Ortamda bulunan linux işletim sisteminde X server arabiriminin (kde,gnome) çalıştığından emin olunmasında fayda olacaktır.

putty : http://www.chiark.greenend.org.uk/~sgtatham/putty/download.html

xming : http://sourceforge.net/projects/xming/

xming-fonts: http://sourceforge.net/projects/xming/files/Xming-fonts/7.5.0.11/Xming-fonts-7-5-0-11-setup.exe/download

4- Xming Kurulumu

Windows XP ve 2003 üzerinde sorunsuz çalışabileceği belirtiliyor. Kurulumu aşağıdaki gibidir.

İndirilen Xming-6-9-0-31 kurulum dosyasına çift tıklanır. “Next” düğmesine basılır.

Programın kurulacağı dizin seçilir ve “Next” düğmesine basılır.

“Full installation” seçeneği seçilir ve “Next” düğmesine basılır.

“Next” düğmesine basılır.

5“Create a desktop icon for XLaunch” seçilip “Next” düğmesine basılır.

Son olarak “Install” butonuna tıklanarak kurulum başlatılır.

Kurulum sorunsuz bir şekilde tamamlanmıştır. “Finish” düğmesine basılırarak işlem sonlandırılır.

5- Xming-Fonts Kurulumu

İndirilen Xming-fonts-7-5-0-11 kurulum dosyasına çift tıklanır.

Programın kurulacağı dizin seçilir ve “Next” düğmesine basılır.

Tüm yazı tipleri seçilir ve “Next” düğmesine basılır.

“Next” düğmesine basılır.

“Install” düğmesine basılarak kurulum başlatılır.

Kurulum sorunsuz bir şekilde tamamlanmıştır. “Finish” butonu tıklanarak işlem tamamlanır.

6- XLaunch Programının Çalıştırılması

Masaüstünde simgesi olan “XLaunch” programına çift tıklanır.

Gelen “Select display settings” ekranında “Multiple windows” seçeneği seçilir. “Next” düğmesine basılır.

“Select how to start Xming” ekranında “Start on client” seçilir ve “Next” düğmesine basılır.

“Specify parameter settings” ekranında “Clipboar” seçeneği seçilir ve “Next” düğmesine basılır.

“Configuration complate” ekranında “Finish” düğmesine basılır.

Programın çalışılırlığı aşağıdaki gibi görüntülenebilir.

7- Grafik Arabirime ihtiyaç duyulan linux işletim sistemine ssh ile bağlanılması

“Putty” ssh client yazılımı ile arabirime bağlanılacak linux işletim sistemine ssh bağlantısı yapılır. “Hostname” kısmına arabirimi kullanılmak istenen linux işletiminin sahip olduğu ip adresi girilir. “Port” kısmına ise ssh bağlantı portu (default : 22 ) yazılır.

- Putty programında sol menüde bulunan “SSH” kategorisi altında “X11” bağlantısına tıklanır.

- Sağ ekranda bulunan “X11 Forwarding” bölümünde “Enable X11forwarding” özelliği aktif hale getirilir.

- “X Display Location” özelliğine ise “localhost:0:0” yazılır.

- “Open” butonuna tıklanarak ssh bağlantısı gerçekleştirilir.

8- Sonuc

Ssh bağlantısı için gerekli kullanıcı adı ve parola bilgileri girildikten sonra, x arabirime bağlantı testi için aşağıdaki komut uygulanır.

# xclock

Not : Yazıyı hazırlarken denediğim linux işletim sistemi versionları aşağıdaki gibidir.

Centos 5.4-5.3, Fedora 11-12, Ubuntu 9.04-9.10

9- Kaynaklar

[1] http://sourceforge.net/projects/xming/

[2] http://gears.aset.psu.edu/hpc/guides/xming/

[3] http://en.wikipedia.org/wiki/Xming

LVM Logical Volume Manager

2010-03-07T02:48:36Z

LVM ( Logical Volume Group ) mantıksal hacim yönetimidir. LVM birden fazla diski tek bir disk bölümü olarak kullanmamıza olanak sağlayan ve disk yönetimi işlemlerinde büyük fayda sağlayan bir uygulamadır. LVM uygulamasının daha anlaşılabilir olması için 3 ana başlık altında kısaca açıklamak daha doğru olacaktır.

1- Physical Volume : Fiziksel donanımlardan

veya disk bölümlerinden oluşur.

2- Volume Group : Üst kısımda bulunan bu katman

fiziksel ve mantıksal alanları kapsar.

Fiziksel disklerin bulunduğu alanda denebilir.

3- Logical Volume : Belirtilen diskin silinip tekrar

bir dosya sistemi ile yeni bir alan yaratıldıktan

sonra oluşan alana verilen isimdir.

Logical Volume Management uygulamasını örnekler üzerinde daha anlaşılır şekilde açıklayabiliriz.

Aşağıdaki örneklerde Centos 5.3 işletim sistemi üzerinde iki diski tek bir disk olarak LVM ile boyutlandırma işlemleri, ardından oluşturulan logical volume üzerine üçüncü bir diski online olarak ekleme ve son olarak lvm ile oluşturulmuş bir diski online olarak devre dışı bırakma işlemleri gerçekleştirilecektir.

1- Gereksinimler

2- Uygulama

2.1- Lvm Disk Birleştirme

2.2- Online Disk Ekleme

2.3- Kullanımdaki Diski Devre Dışı Bırakma

2.4- Lvm Kurulu Sistemin Zarar Görmesi (Çökmesi)

2.5- Genel Komutlar

3- Kaynakça

1- Gereksinimler

- Centos 5.3 ( Ön tanımlı kurulum yapılmamış )

- Disk 5 gb

- Disk 10 gb

2- Uygulama

2.1- Lvm Disk Birleştirme

Lvm disk birleştirme işleminin gerçekleşebilmesi için lvm uygulamasının bulunacağı sistemde iki adet disk bulunması gerekir. Diskler hazırlandıktan sonra sisteme takılır ve sistem başlatılır. Sistemde disklerin varlığını doğrulamak için “dmesg” komutunun çıktısı incelenir.

#dmesg

[Kısaltıldı]

SCSI device sdb: 10485760 512-byte hdwr sectors (5369 MB)

sdb: test WP failed, assume Write Enabled

sdb: cache data unavailable

sdb: assuming drive cache: write through

sdb: unknown partition table

SCSI device sdc: 20971520 512-byte hdwr sectors (10737 MB)

sdc: test WP failed, assume Write Enabled

sdc: cache data unavailable

sdc: assuming drive cache: write through

sdc: unknown partition table

[Kısaltıldı]

Çıktı sonucu yorumlandığında yukarıda da görüldüğü gibi “sdb” ve “sdc” isimli iki yeni dik bölümü eklenmiş durumdadır. Bu iki diski lvm uygulamasını kullanarak birleştirmek için aşağıdaki işlemler sırasıyla uygulanır.

Sisteme eklenen yeni disk bölümleri “/dev” dizini altında bulunur. Sisteme eklenen diskler /dev/sdb ve /dev/sdc olarak görülebilir.

# fdisk /dev/sdb

Command (m for help): n

Command action

e extended

p primary partition (1-4)

Partition number (1-4): 1

First cylinder (1-652, default 1):

Using default value 1

Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (1-652, default 652):

Using default value 652

Yukarıdaki komut çıktısı yorumlandığında ;

- “Command (m for help):” bölümünde “add new partition” anlamına gelen “n” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “Command action” bölümünde “p” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “Partition number” bölümünde “1” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “First cylinder (1-652, default 1):” bölümünde herhangi bir değer verilmeden ön tanımlı olan değer kabul edilir ve “Enter” tuşuna basılır.

- “Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (1-652, default 652):” bölümünde herhangi bir değer verilmeden ön tanımlı olan değer kabul edilir ve “Enter” tuşuna basılır.

Bölüm oluşturuldukdan sonra “t” tuşuna basılarak ilgili bölümün tipi seçilmelidir. Bunun için aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir.

Command (m for help): t [Enter] tuşuna basılır.

Selected partition 1

Hex code (type L to list codes): 8e [Enter] tuşuna basılır.

Changed system type of partition 1 to 8e (Linux LVM)

Command (m for help): w [Enter] tuşuna basılır.

The partition table has been altered!

Calling ioctl() to re-read partition table.

Syncing disks.

- “Hex code (type L to list codes):” bölümünde oluşturulacak disk bölümü tipinin hex kodu girilmelidir. Lvm disk dosya sisteminin hex kodu “8e” dir. “Hex code (type L to list codes):” bölümüne “8e” yazılarak “Enter” tuşuna basılır.

- Son olarak işlemler tamamlandıktan sonra, işlemlerin geçerli olması için “w” tuşuna basılıp “Enter” tuşuna basılarak değişikliklerin kaydedilmesi gerçekleştirilir.

Not : Dosya sistemi hex kodları ile ilgili detaylı bilgi makale sonunda verilmiştir.

Disk bölümü oluşturuldu. Oluşturulan disk bölümünü /dev dizini altında görülebilir. Bunun için aşağıdaki işlem uygulanır.

# ls -l /dev/sdb*

brw-r----- 1 root disk 8, 16 Oct 6 14:27 /dev/sdb

brw-r----- 1 root disk 8, 17 Oct 6 14:27 /dev/sdb1

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. Görüldüğü gibi “sdb1” disk bölümü oluşturulmuştur.

Yukarıdaki işlemler /dev dizini altında bulunan ve disk bölümü haline getirilmemiş “sdc” bölümü içinde uygulanır. Aşağıdaki adımlar takip edilmelidir.

# fdisk /dev/sdc

Command (m for help): n

Command action

e extended

p primary partition (1-4)

Partition number (1-4): 2

First cylinder (1-1305, default 1):

Using default value 1

Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (1-1305, default 1305):

Using default value 1305

Yukarıdaki komut çıktısı yorumlandığında ;

- “Command (m for help):” bölümünde “add new partition” anlamına gelen “n” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “Command action” bölümünde “p” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “Partition number” bölümünde “2” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “First cylinder (1-1305, default 1):” bölümünde herhangi bir değer verilmeden ön tanımlı olan değer kabul edilir ve “Enter” tuşuna basılır.

- “Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (1-1305, default 1305):” bölümünde herhangi bir değer verilmeden ön tanımlı olan değer kabul edilir ve “Enter” tuşuna basılır.

Bölüm oluşturuldukdan sonra “t” tuşuna basılarak ilgili bölümün tipi seçilmelidir. Bunun için aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir.

Command (m for help): t [Enter] tuşuna basılır.

Selected partition 2

Hex code (type L to list codes): 8e [Enter] tuşuna basılır.

Changed system type of partition 2 to 8e (Linux LVM)

Command (m for help): w [Enter] tuşuna basılır.

The partition table has been altered!

Calling ioctl() to re-read partition table.

Syncing disks.

- Son olarak işlemler tamamlandıktan sonra, işlemlerin geçerli olması için “w” tuşuna basılıp “Enter” tuşuna basılarak değişikliklerin kaydedilmesi gerçekleştirilir.

Not : Dosya sistemi hex kodları ile ilgili detaylı bilgi makale sonunda verilmiştir.

Disk bölümü oluşturuldu. Oluşturulan disk bölümünü /dev dizini altında görülebilir. Bunun için aşağıdaki işlem uygulanır.

# ls -l /dev/sdc*

brw-r----- 1 root disk 8, 32 Oct 6 14:51 /dev/sdc

brw-r----- 1 root disk 8, 34 Oct 6 14:51 /dev/sdc2

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. Görüldüğü gibi “sdc1” disk bölümü oluşturulmuştur. Sisteme gereken iki disk,disk bölümleri haline getirildikten sonra fiziksel alan oluşturmak gerekir. Bu işlem için aşağıdaki adımlar uygulanır.

Physical Volume Oluşturma

# pvcreate /dev/sdb1

[root@heartbeat2 ~]# pvcreate /dev/sdb1

Physical volume "/dev/sdb1" successfully created

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. Yukarıdaki işlemde /dev dizini altında bulunan sdb1 isimli disk bölümü fiziksel bir alan haline getirildi.

# pvcreate /dev/sdc1

[root@heartbeat2 ~]# pvcreate /dev/sdc2

Physical volume "/dev/sdc2" successfully created

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. Yukarıdaki işlemde /dev dizini altında bulunan sdc2 isimli disk bölümü fiziksel bir alan haline getirildi.

İki disk fiziksel diskler haline getirldi. Oluşturulan Physical Volume bölümlerini görmek için aşağıdaki komut uygulanır.

# pvscan

[root@heartbeat2 ~]# pvscan

PV /dev/sdb1 VG vg0 lvm2 [4.99 GB / 4.99 GB free]

PV /dev/sdc2 VG vg0 lvm2 [10.00 GB / 10.00 GB free]

Total: 2 [14.99 GB] / in use: 2 [14.99 GB] / in no VG: 0 [0 ]

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. “sdb1” ve “sdc2” disklerinden oluşacak olan bir logical volume “Total : [14.99 GB]” değerinden kesinlikle fazla olmamalıdır. Önerilen 1-2 Mb düşük büyüklük verilmesidir. Örnek olarak “Total : [14.98 GB]” veya “Total : [14.97 GB]” gibi.

Volume Group Oluşturma

Sistemde bulunan fiziksel diskleri Volume Group hale getirmek için aşağıdaki işlemler uygulanır.

# vgcreate vg0 /dev/sdb1 /dev/sdc2

[root@heartbeat2 ~]# vgcreate vg0 /dev/sdb1 /dev/sdc2

/dev/cdrom: open failed: No medium found

Volume group "vg0" successfully created

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. Yukarıdaki işlemde /dev dizini altında bulunan sdb1 ve sdc2 isimli disk bölümleri Volume Group hale getirildi.

Oluşturulmuş olan “vg0” isimli Volume Group bilgilerine ulaşmak için aşağıdaki komut uygulanır.

# vgdisplay

[root@heartbeat2 ~]# vgdisplay

--- Volume group ---

VG Name vg0

System ID

Format lvm2

Metadata Areas 2

Metadata Sequence No 1

VG Access read/write

VG Status resizable

MAX LV 0

Cur LV 0

Open LV 0

Max PV 0

Cur PV 2

Act PV 2

VG Size 14.99 GB

PE Size 4.00 MB

Total PE 3837

Alloc PE / Size 0 / 0

Free PE / Size 3837 / 14.99 GB

VG UUID KntRNG-uWMk-GRQw-05Dd-ujlC-3acm-S3gCXS

Logical Volume Oluşturma

Sistemde bulunan Volume Group alanını mantıksal bir bölüm (Logical Volume) haline getirmek için aşağıdaki adım uygulanır.

# lvcreate -L14.98GB vg0

Rounding up size to full physical extent 14.98 GB

Logical volume "lvol0" created

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. Yukarıdaki işlemde oluşturulmuş olan Volume Group bölümünü Logical Volume haline getirme işlemi gerçekleşmiştir. Komut çıktısı incelendiğinde “Logical volume "lvol0" created” ibaresinde geçen “lvol0” isminde yeni bir Logical Volume oluştulduğu gözlemlenebilir. Oluşan "lvol0" alanı aşağıda belirtilen dizinde bulunur.

# ls -l /dev/vg0/

total 0

lrwxrwxrwx 1 root root 21 Oct 6 15:25 lvol0 -> /dev/mapper/vg0-lvol0

Oluşturulan “lvol0” logical volume alanı,kullanılabilir bir disk alanı olarak boyutlandırmak istendiğinde aşağıdaki işlemler uygulanır.

# mkfs.ext3 /dev/vg0/lvol0

mke2fs 1.39 (29-May-2006)

Filesystem label=

OS type: Linux

Block size=4096 (log=2)

Fragment size=4096 (log=2)

1966080 inodes, 3927040 blocks

196352 blocks (5.00%) reserved for the super user

First data block=0

Maximum filesystem blocks=4022337536

120 block groups

32768 blocks per group, 32768 fragments per group

16384 inodes per group

Superblock backups stored on blocks:

32768, 98304, 163840, 229376, 294912, 819200, 884736, 1605632, 2654208

Writing inode tables: done

Creating journal (32768 blocks): [Enter] tuşuna basılır.

32768done

Writing superblocks and filesystem accounting information: [Enter] tuşuna basılır.

done

This filesystem will be automatically checked every 23 mounts or

180 days, whichever comes first. Use tune2fs -c or -i to override.

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. “mkfs.ext3” komutu ile ext3 dosya sistemine göre fortatlandıktan sonra kullanıma hazır bir disk elde edilir. Sonrasında aşağıdaki işlem uygulanır.

# mkdir /mnt/lvm_test

# mount /dev/vg0/lvol0 /mnt/lvm_test/

# df -h

Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on

/dev/sda1 29G 2.7G 24G 10% /

tmpfs 506M 0 506M 0% /dev/shm

/dev/mapper/vg0-lvol0

15G 166M 14G 2% /mnt/lvm_test

Yukarıdaki komut çıktısınındanda görüldüğü gibi “/dev/mapper/vg0-lvol0” adında yeni bir disk alanı edilir.

2.2- Online Disk Ekleme

2.1- Lvm Disk Birleştirme bölümünde iki disk lvm uygulaması ile birleştirildi. Online disk ekleme bölümünde ise üçüncü bir diski online olarak volume groupa eklemek olacaktır. Online disk ekleme için aşağıdaki işlemler uygulanır.

İlk olarak sisteme üçüncü bir diski takarak sistem yeniden başlatılır. Ardından “dmesg” komut çıktısına bakılarak kontrol edilir.

# dmesg

SCSI device sdd: 20971520 512-byte hdwr sectors (10737 MB)

sdd: test WP failed, assume Write Enabled

sdd: cache data unavailable

sdd: assuming drive cache: write through

sdd: unknown partition table

Yukarıdaki komut çıktısında görüldüğü gibi, sisteme sdd isimli “10737 MB” boyutunda yeni bir disk eklendiği görülür. Sistemde online olarak eklenecek diskin olduğundan emin olunduktan sonra aşağıdaki işlemler uygulanır.

# fdisk /dev/sdd

Command (m for help): n

Command action

e extended

p primary partition (1-4)

Partition number (1-4): 3

First cylinder (1-1305, default 1):

Using default value 1

Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (1-1305, default 1305):

Using default value 1305

Yukarıdaki komut çıktısı yorumlandığında ;

- “Command (m for help):” bölümünde “add new partition” anlamına gelen “n” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “Command action” bölümünde “p” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “Partition number” bölümünde “3” tuşuna basılır ve ardından “Enter” tuşuna basılır.

- “First cylinder (1-1305, default 1):” bölümünde herhangi bir değer verilmeden ön tanımlı olan değer kabul edilir ve “Enter” tuşuna basılır.

- “Last cylinder or +size or +sizeM or +sizeK (1-1305, default 1305):” bölümünde herhangi bir değer verilmeden ön tanımlı olan değer kabul edilir ve “Enter” tuşuna basılır.

Bölüm oluşturuldukdan sonra “t” tuşuna basılarak ilgili bölümün tipi seçilmelidir. Bunun için aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir.

Command (m for help): t [Enter] tuşuna basılır.

Selected partition 2

Hex code (type L to list codes): 8e [Enter] tuşuna basılır.

Changed system type of partition 3 to 8e (Linux LVM)

Command (m for help): w [Enter] tuşuna basılır.

The partition table has been altered!

Calling ioctl() to re-read partition table.

Syncing disks.

- Son olarak işlemler tamamlandıktan sonra, işlemlerin geçerli olması için “w” tuşuna basılıp “Enter” tuşuna basılarak değişikliklerin kaydedilmesi gerçekleştirilir.

Not : Dosya sistemi hex kodları ile ilgili detaylı bilgi makale sonunda verilmiştir.

Disk bölümü oluşturuldu. Oluşturulan disk bölümünü /dev dizini altında görülebilir. Bunun için aşağıdaki işlem uygulanır.

# ls -l /dev/sdd*

brw-r----- 1 root disk 8, 32 Oct 6 18:51 /dev/sdd

brw-r----- 1 root disk 8, 34 Oct 6 18:51 /dev/sdc3

Komut çıktısı yukarıdaki gibidir. Görüldüğü gibi “sdd3” disk bölümü oluşturulmuştur. Aşağıdaki işlemler uygulanır.

# mkfs.ext3 /dev/sdd3

mke2fs 1.39 (29-May-2006)

Filesystem label=

OS type: Linux

Block size=4096 (log=2)

Fragment size=4096 (log=2)

1310720 inodes, 2620595 blocks

131029 blocks (5.00%) reserved for the super user

First data block=0

Maximum filesystem blocks=2684354560

80 block groups

32768 blocks per group, 32768 fragments per group

16384 inodes per group

Superblock backups stored on blocks:

32768, 98304, 163840, 229376, 294912, 819200, 884736, 1605632

Writing inode tables: done

Creating journal (32768 blocks):

done

Writing superblocks and filesystem accounting information: done

This filesystem will be automatically checked every 27 mounts or

180 days, whichever comes first. Use tune2fs -c or -i to override.

Yukarıdaki komut çıktısında yeni eklenen disk “mkfs.ext3” komutu ile ext3 dosya sistemine uygun formatlanır. Ardından aşağıdaki işlemler uygulanır.

# pvcreate /dev/sdd3

Physical volume "/dev/sdd3" successfully created

Yukarıdaki komut çıktısında sisteme yeni eklenen disk Physical Volume haline getirilir. Ardından aşağıdaki işlemler uygulanır.

Online disk ekleme işleminden önce tekrar “df -h” komutunun çıktısına bakılır.

# df -h

Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on

/dev/sda1 29G 2.7G 24G 10% /

tmpfs 506M 0 506M 0% /dev/shm

/dev/mapper/vg0-lvol0

15G 3.6G 11G 26% /mnt/lvm_test

Yukarıdaki komut çıktısında görülen “/dev/mapper/vg0-lvol0” bölüm alanı “15G” görülmektedir. Online disk ekleme için aşağıdaki adımlar uygulanır.

# vgextend vg0 /dev/sdd3

Volume group "vg0" successfully extended

Yukarıdaki çıktıda görüldüğü üzere “vg0” isimli Volume Group bölümüne online olarak disk eklendi. Diskin aktif olması için aşağıdaki adımlar takip edilir.

# lvextend -L+9.9GB /dev/vg0/lvol0 /dev/sdd3

Rounding up size to full physical extent 9.90 GB

Extending logical volume lvol0 to 24.88 GB

Logical volume lvol0 successfully resized

Yukarıdaki çıktıda görüldüğü üzere mevcut olan mantıksal bölüme yeni disk eklenmiş olur. Son olarak mantıksal bölüm alanını yeniden boyutlandırma işlemi yapılmalıdır. Aşağıdaki adımlar takip edilir.

# resize2fs /dev/vg0/lvol0

resize2fs 1.39 (29-May-2006)

Filesystem at /dev/vg0/lvol0 is mounted on /mnt/lvm_test; on-line resizing required

Performing an on-line resize of /dev/vg0/lvol0 to 6522880 (4k) blocks.

The filesystem on /dev/vg0/lvol0 is now 6522880 blocks long.

Yukarıdaki çıktı sonucunda online disk alanımız büyümüş oldu. Tekrar kontrol amaçlı “df -h” komutu uygulanır.

# df -h

Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on

/dev/sda1 29G 2.7G 24G 10% /

tmpfs 506M 0 506M 0% /dev/shm

/dev/mapper/vg0-lvol0

25G 3.6G 20G 16% /mnt/lvm_test

Yukarıdaki komut çıktısından da anlaşılacağı gibi “/dev/mapper/vg0-lvol0” bölümü “25G” olarak görülmektedir. Online olarak disk ekleme işlemi gerçekleştirilmiş olunur. Ayrıca öncesinde “/dev/mapper/vg0-lvol0” bölümünde bulunan verilere herhangi bir zarar gelmesi söz konusu değildir.

2.3- Kullanımdaki Diski Devre Dışı Bırakma

Sistemde bulunan Lvm uygulamasına dahil diskler kullanım sırasında arıza ya da herhangi bir kullanım için gerekli hale gelebilir. Bu gibi durumlarda Volume Group bölümüne eklenilen diskin, datalarını diğer bir physical volume diskine aktardıktan sonra sorunsuz bir şekilde çıkarılıp kullanılabilmesi mümkündür. Örnek olarak “sdb1” dizkini başka bir uygulama için sistemden ayırmak istedik. Bu durum için aşağıdaki adımlar takip edilmelidir.

# pvmove -v /dev/sd1 /dev/sdc2 /dev/sdd3

Komutu ile “/dev/sdb1” bölümünde bulunan veriler “/dev/sdc2” yetmezse “/dev/sdd3” bölümlerine aktarılır.

# pvdisplay /dev/sdb1

--- Physical volume ---

PV Name /dev/sdb1

VG Name vg0

PV Size 4.99 GB / not usable 2.41 MB

Allocatable yes

PE Size (KByte) 4096

Total PE 1278

Free PE 2

Allocated PE 1276

PV UUID P5h57l-P0s5-tlGz-og71-bcW3-3yFj-p3RFSR

Yukarıdaki çıktı kontrol edilir. Kontrol gerçekleştirildikten sonra “/dev/sdb1 ” diskinin sistemden ayrılması için aşağıdaki adımlar uygulanır.

# vgreduce vg0 /dev/sdb1

Son olarak fiziksel bölüm olarakta silinmelidir.

# pvremove /dev/sdb1

2.4- Lvm Kurulu Sistemin Zarar Görmesi (Çökmesi)

Lvm kurulu sistemin zarar görmesi durumunda lvm uygulamasını zarar görmeden başka bir sisteme kurma işlemini teorik olarak anlatmak faydalı olacaktır.

- Öncelikli olarak lvm kurulu zarar gören sistem,öncesinde oluşturduğumuz lvm uygulamasında yaptığımız tüm işlemleri “/etc/lvm/backup/” dizini altında bulunan “vg0” isimli dosyada bulundurmaktadır. Bu dosyanın bir kopyasını (yedeğini) almak gerekmektedir.

- Lvm kurulu zarar gören sistem üzerinde bulunan diskler çıkartılır.

- Çıkarılan diskler, çıkarıldıkları sıra ile çalışan bir linux kurulu bilgisayar üzerine takılır.

- Sıra ile takılan diskler /dev dizini altında sırası ile /dev/sdb1 /dev/sdc2 şeklinde gözükecektir.

- Çalışan sistemi açtıktan sonra önceki (lvm kurulu zarar gören sistem) sistemden yedek alınan “vg0” isimli dosya yeni sistemdeki ile değiştirilir.

- Volume Group işlemi yapılabilir. Volume Group oluşturabilmek için, öncelikle fiziksel alanları oluşturmak gerekecektir.

- Physical Volume oluşturma : # pvcreate /dev/sdb1 /sdc2

- Volume Group oluşturma : # vgcreate vg0 /dev/sdb1 /sdc2

- Logical Volume : # lvcreate -L [ boyut (sdb1+sdc2) ] vg0

Eski sistemdeki lvm uygulamasını çalışan yeni sisteme uyarlama işlemi gerçekleşmiş olur. “mount” işlemi gerçekleştirildikten sonra verilere ulaşılabilir.

2.5- Genel Komutlar

Physical Volume Komutları

pvcreate : Sistem diski veya bölümünü fiziksel disk haline getirir.

örnek : # pvcreate /dev/sda1

pvdisplay : Fiziksel tanımlı disk veya bölüm bilgilerini listeler.

örnek : # pvdisplay /dev/sda1

pvremove : Fiziksel tanımlı disk veya bölümü siler.

örnek : # pvremove /dev/sda1

Volume Group Komutları

vgcreate : Sistemde bulunan fiziksel disk veya fiziksel bölümlerden Volume Group oluşturur.

örnek : # vgcreate vg0 /dev/sda1 /dev/sdb1

vgextend : Volume grubuna online disk veya bölüm ekler.

örnek : # vgextend vg0 /dev/sdc1

vgreduce : Volume grubundan disk veya bölüm çıkartır.

örnek : # vgreduce /dev/sdc1

vgremove :Volume grubunu siler.

örnek : # vgremove vg0

vgdisplay : Volume Group bilgilerini listeler.

örnek : # vgdisplay vg0

vgcfbackup : Mevcut Volume Group ayarlarını “/etc/lvm/backup” dizini altına yedekler.

örnek : # vgcfbackup

vgcfrestore : Mevcut Volume Group ayarlarını belirtilen dosyadan düzenler.

örnek : # vgcfrestore vg0

Logical Volume Komutları

lvcreate : Oluşturulmuş Volume Group bölümünü kullanarak disk alanı oluşturur.

örnek : # lvcreate -L+[oluştuturulmak istenen alan büyüklüğü] vg0

lvdisplay : Sistemde bulunan Logical Driver bilgilerini listeler.

örnek : # lvdisplay

lvremove : Sistemde bulunan Logical Driverı siler.

örnek : # lvremove /dev/vg0/lvol0

Diğer LVM Komutları

lvm : Lvm komutlarının çıktısını ekrana listeler.

lvmdiskscan : Sistemdeki tüm diskleri listeler.

Dosya Sistemi Hex Kodları

3- Kaynakça

[1] http://www.centos.org/docs/5/html/5.2/Cluster_Logical_Volume_Manager/

[2] http://www.howtoforge.com

[3] http://tldp.org/HOWTO/LVM-HOWTO/

[4] http://www.enderunix.org

[5] http://www.syslogs.org

CentOS üzerine Zimbra Collaboration Suite Open Source Edition Kurulumu

2010-02-28T03:33:01Z

Günümüzdeki sunucular yapısında bizim için öncelik teşkil eden ihtiyaçlardan biri de E-posta iletişimini sağlayacak olan şirketimizin can damarı E-posta sunucularıdır. Bu sunucuları kurarken hangi ürün olursa olsun her zaman bizim için sıkıntılı saatler bizi beklemektedir. Konuların karmaşıklığı içeriğin çokluğu ve yayınlanan yayınların genelleme yapılarak oluşturulması makale okuyarak yapılan kurulumlarda sıkıntı çıkartmaktadır. Bu makalemizde size CentOS üzerine “Zimbra Collaboration Suite Open Source Edition” sürümünün kurulumunu, kurulurken çıkabilecek sorunları ve çözümlerini göreceğiz.

1. Gereklilikler:

Sistemi oluşturabilmek için gereksinim duyduklarımız;

CentOS 5 DVD yada CD ISO imajı http://isoredirect.centos.org/centos/5/isos/i386/
Hızlı bir internet bağlantısı

2. Önemli Not:

Bu makalemizde hostname olarak mail.cenkercetin.com adresini karşılığındaki ip olarak 192.168.0.45 ve gateway olarak 192.168.0.1 adreslerini kullanacağız. Siz test yaparken kendi ayarlarınızı kullanabilirsiniz J

3. CentOS kurulumu:

CentOS DVD yada CD mizi takıyoruz, boot edip karşımıza aşağıdaki ekran geliyor. Aşağıdaki ekranda ben Grafik ara yüz ile kurulumu seçiyorum bu yüzden Enter ‘a basıp ekranı geçiyoruz.

Bize medianın test edilip edilmemesini soracak ben burada Skip ile test etmeden geçiyorum, siz dilerseniz CD veya DVD imajınızı test edip devam edebilirsiniz.

Devamında kurulum başlıyor. Next ile bu ekranı geçiyoruz.

Dil seçeneğimizi soruyor ben burada English olarak seçtim siz Türkçe ’yi seçebilirsiniz.

Klavye sistemimizde de ben yine U.S. English’ i seçtim, siz Türkçe ’yi seçebilirsiniz.

Diskinizdeki tüm verilerin silineceği ile ilgili uyarı karşımıza geliyor yes diyerek devam ediyoruz. Bu alanda dikkat etmemiz gereken eğer daha öncesinde disk yapılandırması yapmadıysanız disk yapılandırmanızı yapmanız ve sonrasında kurulum işlemlerine baştan başlamanızı öneririm.

Burada hiçbir değişiklik yapmadan Next ‘e basıyoruz.

Tekrar diskinizdeki tüm verilerin silineceği ile ilgili uyarı karşımıza geliyor, yes diyerek devam ediyoruz.

Bu alanda kesinlikle network ayarlarınızı yapmanızı öneririm. DHCP den ip almak yerine kendinizin verdiği IP ayarlarınızı kullanmanız gerekir. Host ,DNS ve Gateway bilgilerinizi de doğru yazmanızı öneririm. Sunucumuz bu bilgileri doğru girmeden hata verecektir.

Burada timezone ayarlarımızı yapılandırıyoruz. Ben America olarak ayarladım siz kendi bulunduğunuz yerdeki ayarları yapabilirsiniz.

Root Account ‘umuz için şifre belirtiyoruz. Önemli: Bu şifre sistemimizin açılış şifresidir.

Şimdi kuracağımız paketleri seçme vakti. Üst paneldeki tüm checkbox lardaki işaretleri kaldırıyoruz, aşağıdaki CentOS Extra Packages seçeneğini işaretliyoruz ve aşağıdaki Customize now seçeneğini işaretliyoruz, Next butonuna basıyoruz.

Açılan bir pop-up ekranında IP ayarlarınız kontrol ediliyor. Sonraki ekranda hangi paketleri yükleyeceğimizi seçeceğiz. Aşağıdaki paketleri yüklemeniz gerekmektedir;

Applications

Editors

Text-based Internet

Development

Development Libraries

Development Tools

Legacy Software Development

Base System

Base

Legacy Software Support

Paketleri seçtikten sonra sunucumuz bağlılıklarını (Dependencies) aramaya başlamıştır.

Artık kurulum için hazırız. Next butonuna basarak kuruluma başlıyoruz.

Kurulum aşağıdaki ekran gibi devam ederken sizde kahvenizi yenilemek için vakit kazanabilirsiniz.

Kurulum sorunsuz tamamlandığına dair bir ekran ile karşınıza çıkacaktır. CD yada DVD nizi sistemden çıkarıp reboot butonuna basarak sistemi yeniden başlatıyoruz.

Sistemimiz yeniden başladıktan sonra firstboot ekranına gelecektir. Bu alanda kolaylıkla ayarlarımızı yapabileceğiz. Öncelikle Firewall configuration tabına geçiyoruz. Ardından Run Tool butonunun üzerine gelerek Enter ‘a basıyoruz.

Açılan ekranda Security Level seçeneğini Disable yapıyoruz ve aşağıdaki alanda da SELinux ayarımızı da Disable konuma getirip OK seçeneği ile ekrandan çıkıyoruz.

Önemli Not: Bu yapılandırma sisteminizin bir güvenlik duvarı (Firewall) arkasında olduğu varsayılarak yapılmıştır.

Son aşama olarak ZCS(Zimbra Collaboration Suite) ‘ nin çalışabilmesi için bazı servisleri kapatıyoruz.

chkconfig sendmail off
chkconfig ip6tables off
chkconfig iptables off

Devam edebilmek için bir paket yüklememiz gerekmektedir. Aşağıdaki komut ile yüklemeyi gerçekleştiriyoruz.

yum install libtool-ltdl

Bu aşamadan sonra yükleme tamamlanmış bulunmaktadır. Artık Bir CentOS a sahibiz. Sunucumuzu baştan başlatıp Split DNS konfigurasyonu ile ilgili çalışmalara başlıyoruz.

Not: Split DNS ‘in ne olduğu Windows ve Linux tarafında nasıl gerçekleştirildiği konusundaki yazılara aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz. http://www.isaserver.org/tutorials/You_Need_to_Create_a_Split_DNS.html (Windows)

http://wiki.zimbra.com/index.php?title=Split_dns (Linux)

a. Paketleri yükleyin:

yum install bind bind-chroot bind-libs bind-utils caching-nameserver

b. RNDC ‘ yi ayarlayın :

cd /var/named/chroot/etc

rndc-confgen > rndc.key

chown root:named rndc.key

yaratmış olduğumuz rndc dosyasını aşağıdaki gibi düzenleyin :

key "rndckey" {

algorithm hmac-md5;

secret "SGsvd1dF+mv+yU4ywCCkkg==";

};

Bu dosya içinde başka bir değişkene ihtiyacımız yoktur diğer her şeyi silebilirsiniz.

Rndc dosyamız bizim güvenliğimiz için algoritmanın tutulduğu dosyadır.

c. /var/named/chroot/etc/named.conf linkteki dosyayı aşağıdaki gibi düzenleyin

// rncd deki bilgileri kopyalayın rndc.key

key "rndckey" {

algorithm hmac-md5;

secret "SGsvd1dF+mv+yU4ywCCkkg==";

};

// sunucumuzun IP 192.168.0.45 subneti de 192.168.0.0/24 dir.

controls {

inet 127.0.0.1 allow { 127.0.0.1; } keys { "rndckey"; };

inet 192.168.0.45 allow { 192.168.0.0/24; } keys { "rndckey"; };

};

options {

directory "/var/named";

pid-file "/var/run/named/named.pid";

recursion yes;

allow-recursion {

127.0.0.1;

192.168.0.0/24;

};

// isterseniz dns sunucunuza Forwarder ekleyebilirsiniz (optional)

forwarders {

8.8.8.8;

8.8.4.4;

};

listen-on {

127.0.0.1;

192.168.0.45;

};

* sorguların geçeceği default port adresini belirtiyoruz.

query-source address * port 53;

// query için değişkenleri belirtiyoruz;

allow-query {

127.0.0.1;

192.168.0.0/24;

};

server 192.168.0.45 {

keys { rndckey; };

};

zone "." IN {

type hint;

file "named.ca";

};

// forward zone

zone "cenkercetin.com" IN {

type master;

file "data/cenkercetin.com.zone";

allow-update { none; };

// ikinci dns adresimiz olarak IP 192.168.0.10

allow-transfer { 192.168.0.10; };

};

// reverse zone

zone "0.168.192.in-addr.arpa" IN {

type master;

file "data/192.168.0.zone";

allow-update { none; };

allow-transfer { 192.168.0.10; };

};

d. İlk Alanımız

Şimdi cenkercetin.com adresinin bizim olduğunu kanıtlayalım. J

İlk “zone” mizi oluşturuyoruz. /var/named/chroot/var/named/data/cenkercetin.com.zone

Örnek:

$ttl 38400

cenkercetin.com. IN SOA ns.cenkercetin.com. admin.cenkercetin.com. (

2007020400 ; Serial

10800 ; Refresh after 3 hours

3600 ; Retry after 1 hour

604800 ; Expire after 1 week

86400 ) ; Minimum TTL of 1 day

cenkercetin.com. IN NS ns.cenkercetin.com.

cenkercetin.com. IN MX 1 mx.cenkercetin.com.

cenkercetin.com. IN MX 5 mx2.cenkercetin.com.

www.cenkercetin.com. IN A 192.168.0.40

ns.cenkercetin.com. IN A 192.168.0.10

mx.cenkercetin.com. IN A 192.168.0.45

mx2.cenkercetin.com. IN A 192.168.0.46

mail.cenkercetin.com. IN CNAME mx.cenkercetin.com.

bütün zone kayıtlarını bu dosyanın altına kaydediyoruz. /var/named/chroot/var/named/data/192.168.0.zone :

$TTL 86400

0.168.192.in-addr.arpa. IN SOA ns.cenkercetin.com. admin.cenkercetin.com. (

2007032000

10800

900

604800

3600 )

0.168.192.in-addr.arpa. IN NS ns.cenkercetin.com.

45.0.168.192.in-addr.arpa. IN PTR mx.cenkercetin.com.

40.0.168.192.in-addr.arpa. IN PTR www.cenkercetin.com.

e. Servisleri çalıştırıp kontrol ediyoruz.

service named start

chkconfig named on

Çalıştığında aşağıdaki status gelecektir Statuse bakmak için “service rndc status” :

# rndc status

number of zones: 1

debug level: 0

xfers running: 0

xfers deferred: 0

soa queries in progress: 0

query logging is OFF

recursive clients: 0/1000

tcp clients: 0/100

server is up and running

f. Sorgu

# nslookup mx.cenkercetin.com. 127.0.0.1

Server: 127.0.0.1

Address: 127.0.0.1#53

Name: mx.cenkerceitn.com

Address: 192.168.0.45

# nslookup www.google.com. 127.0.0.1

Server: 127.0.0.1

Address: 127.0.0.1#53

Non-authoritative answer:

www.google.com canonical name = www.l.google.com.

Name: www.l.google.com

Address: 216.239.59.99

Name: www.l.google.com

Address: 216.239.59.103

Name: www.l.google.com

Address: 216.239.59.104

Name: www.l.google.com

Address: 216.239.59.147

g. /etc/resolv.conf

Sistemimiz artık çalışır durumda. Dosya adından ve içeriğinden de kontrol edebilirsiniz. /etc/resolv.conf

Bunun gibi olmalıdır.

search cenkercetin.com

nameserver 127.0.0.1

------Bu alan DNS Bind işlemini yapmayacak olan kullanıcılar içindir--------

Yukarıdaki işlemleri gerçekleştirdiğimize göre artık ZCS için son olarak DNS ayarlarımızı gerçekleştirip kurulum aşamasına doğru adım adım gidebiliriz.

yum install bind bind-chroot bind-libs bind-utils

/var/named/chroot/etc/named.conf dosyamızı yaratıyoruz:

vim /var/named/chroot/etc/named.conf

options {

directory "/var/named";

dump-file "/var/named/data/cache_dump.db";

statistics-file "/var/named/data/named_stats.txt";

forwarders { 192.168.0.10 ; };

};

include "/etc/rndc.key";

// We are the master server for mail.cenkercetin.com

zone "mail.cenkercetin.com" {

type master;

file "db.mail.cenkercetin.com";

};

Buradaki IP adresi kesinlikle sizin Forwarder DNS iniz olmak zorundadır. Şimdide Db dosyamızı yaratıyoruz. /var/named/chroot/var/named/db.mail.cenkercetin.com

vim /var/named/chroot/var/named/db.mail.cenkercetin.com

Dosya içeriği aşağıdaki gibi olacaktır.

;

; Addresses and other host information.

;

@ IN SOA mail.cenkercetin.com. hostmaster.mail.cenkercetin.com. (

10118 ; Serial

43200 ; Refresh

3600 ; Retry

3600000 ; Expire

2592000 ) ; Minimum

; Define the nameservers and the mail servers

IN NS 192.168.0.45

IN A 192.168.0.40

IN MX 10 mail.cenkercetin.com.

vim /etc/resolv.conf

search cenkercetin.com

nameserver 192.168.0.45

------Bu alan DNS Bind işlemini yapmayacak olan kullanıcılar içindir--------

Artık sistemimizin servislerini başlatıp ZCS kurulumuna geçebiliriz.

Öncelikle Named servisini çalıştırıyoruz.

/etc/init.d/named start

Named servisinin otomatik başlaması için aşağıdaki komutu giriyoruz.

chkconfig named on

Artık tüm ince ayarlarımızı ve servislerimizi yaptıktan sonra ZCS kurulumuna nihayetinde geçebiliriz.

5. Zimbra Collaboration Suite Kurulumu

Zimbranın Web sitesinden en güncel sürümü indirmek için http://www.zimbra.com/downloads/os-downloads.html adresindeki sürüm notlarına göre aşağıdaki komuttaki dosya ismi değişebilir. Ben en son sürüme göre kurulumu gerçekleştiriyorum ve RedHat kırması olduğu için CentOS için redhat bölümündeki 32bit lik sürümü indirme işlemine başlıyorum.

cd /tmp wget http://h.yimg.com/lo/downloads/6.0.5_GA/zcs-6.0.5_GA_2213.RHEL5.20100202220948.tgz

İndirme işlemi tamamlandığına göre aşağıdaki komutu çalıştırıp paketimizi “unrar” edip kuruluma başlıyoruz.

tar xvzf zcs-6.0.5_GA_2213.RHEL5.20100202220948.tgz
cd zcs-6.0.5_GA_2213.RHEL5.20100202220948
./install.sh

Bu işlemi gerçekleştirdiğimizde sürüm uyumsuzdur diye bir uyarı alacağız ve kurulumun sadece RedHat üzerine olacağını söyleyecektir sunucu bize. Bizde kurulum klasörünün içindeyken ./install.sh –platform override komutu ile kurulumu gerçekleştireceğiz.

Ardından şöyle bir ekran gelecektir karşımıza.

Checking for existing installation...
zimbra-ldap...NOT FOUND
zimbra-logger...NOT FOUND
zimbra-mta...NOT FOUND
zimbra-snmp...NOT FOUND
zimbra-store...NOT FOUND
zimbra-apache...NOT FOUND
zimbra-spell...NOT FOUND
zimbra-proxy...NOT FOUND
zimbra-archiving...NOT FOUND
zimbra-cluster...NOT FOUND
zimbra-core...NOT FOUND

Lisans sözleşmesini okuyup Enter ile devam edin.

Sonrasındaki devam ekranı aşağıdaki gibidir(Burada eksik olan eklentimiz var ise “yum – y install eklenti adı” ile eklentileri kurabiliriz. Eğer kurulumu makaledeki gibi yaptıysanız olmaması gereklidir:

Checking for prerequisites...
NPTL...FOUND
sudo...FOUND sudo-1.6.7p12-10
libidn...FOUND libidn-0.6.5-1.1
fetchmail...FOUND fetchmail-6.3.6-1.1
gmp...FOUND gmp-4.1.4-10
compat-libstdc++-296...FOUND compat-libstdc++-296-2.96-138
compat-libstdc++-33...FOUND compat-libstdc++-33-3.2.3-61
libtool-ltdl...FOUND libtool-ltdl-1.5.22-6.1
/usr/lib/libstdc++.so.6...FOUND
Prerequisite check complete.
Checking for standard system perl...
perl-5.8.8...FOUND start system perl-5.8.8

Checking for installable packages

Found zimbra-core
Found zimbra-ldap
Found zimbra-logger
Found zimbra-mta
Found zimbra-snmp
Found zimbra-store
Found zimbra-apache
Found zimbra-spell
Found zimbra-proxy

Buradaki alanda size Zimbranın hangi servislerini kuracağını soracaktır aşağıdaki gibi işaretleyip devam edin.

Install zimbra-ldap

Install zimbra-logger

Install zimbra-mta

Install zimbra-snmp

Install zimbra-store

Install zimbra-apache

Install zimbra-spell

Install zimbra-proxy

Böyle bir uyarı ile karşılaşacaksınız yukarıdaki –platform override komutunu kullandığımız için “Y” diyerek devam edebiliriz:

You appear to be installing packages on a platform different
than the platform for which they were built

This platform is CentOS5
Packages found: zimbra-core-5.0.2_GA_1975.RHEL5-20080130221917.i386.rpm
This may or may not work

Install anyway? Y

The system will be modified. Continue? Y

Yükleme işlemimizi başlatmış bulunmaktayız. Bu kadar kahve yeterli sanırım,sunucunuzun gücüne göre bu işlemin ne kadar süreceğini bilmiyorum ama gidip bir şeyler atıştırabilirsiniz J Kurulum tamamlandığında aşağıdaki ekran bizi karşılayacaktır.

İşte karşınızda Main menu

Burada öncelikle 3 numaralı ekranı seçip sonra da 4 numarayı seçerek Admin Password umuzu belirtiyoruz. Bu admin password’u Zimbra’yı kullanabilmemiz için gerekli olan şifredir.

Son olarak bu ekranda “r” yaparak Enter a basıyoruz önceki ekrana gelip “s” ye basarak save configuration diyip sunucumuzu yeniden başlatıyoruz. Artık Bir Zimbra Collaboration Suite Open Source Edition a sahibiz. J

6. Zimbra Collaboration Suite Admin Paneli

Yönetim paneli ile ilgili daha detaylı bilgileri ve sistemin kullanımı ile ilgili tartışmalar güvenlik açıkları kısacası sistemi tamamıyla öğrenebileceğiniz kaynaklara Zimbra Admin Guide ve Zimbra Wiki linklerinden ulaşabilirsiniz.

6.1 Admin Paneli

Sisteminizin yönetim paneline direk olarak https://cenkercetin.com:7071 adresinden girebilirsiniz.

Web arayüzü aşağıdaki gibi gözükmektedir.

Hemen domain adresimizi yaratalım ve sunucumuzu kullanalım.

Tabi ki mail gönderebilmek için birde kullanıcı yaratalım J

Anlık mesajlaşma ve diğer güzel özelliklerini kullanırken buradaki ayarları tam doldurmanızı öneririm büyük kolaylık sağlıyor.

6.2 Kullanıcı arayüzü

Kullanıcılar da web mail arayüzüne girebilmek için http://cenkercetin.com adresini kullanabilirler. Bu adresten webmail arayüzüne 80 portundan erişeceklerdir. Siz isterseniz konfigurasyon dosyasından hem kullanıcı portunu hemde /webmail yada /mail olarak ayarlayabilirsiniz.

Şifrenizi ve kullanıcı adınızı yaptıktan sonra sizi aşağıdaki ekran karşılayacaktır.

ZCS ’nin diğer özellikleri, diğer e-posta sunucuları ile karşılaştırmaları, tartışma-çözüm forumları bilgi bankası ve birçok ek bilgiye www.zimbra.com adresinden ulaşabilirsiniz.

7. Linkler

Zimbra: http://www.zimbra.com
CentOS: http://www.centos.com
Zimbra Documentation: http://www.zimbra.com/community/documentation.html
Zimbra Wiki: http://wiki.zimbra.com

HowtoForge: http://www.howtoforge.com

Linux Firewall - Guvenlik Duvarı – Iptables Bolum 3

2008-12-28T00:17:00Z

IPTables konusunda yeterince bilgi verdiğimi umuyorum. Artık iptables yapılandırması sırasına kullanacağımız Red Hat yâda Fedora işletim sistemlerinde, iptables işlemlerinin nasıl çalıştığına göz atalım.

Red Hat ve Fedora işletim sistemleri üzerinde iptables paketi aksini belirtmediğiniz sürece kurulu gelir. Eğer iptables’ı sistemin açılışı sırasında otomatik olarak başlatmaya ayarladı iseniz o zaman her başlangıç esansında sistem /etc/sysconfig/iptables dosyasını okuyarak, gerekli kuralların çalışmasını sağlar.

/etc/sysconfig/iptables dosyası otomatik olarak system-config-securitylevel programı tarafından oluşturulur. Her defasından system-config-securitylevel kullanılarak yapılan değişiklikler /etc/sysconfig/iptables dosyasına kayıt edilir.

Red hat yada Fedora işletim sistemleri üzerinde iptables kurallarını direkt olarak /etc/sysconfig/iptables dosyasına yazabilirsiniz. Ancak bu pek önerilen bir durum değildir. Iptables kurallarını en güzel yazmanın yolu, bir script dosyası hazırlayarak, bu script dosyası aracılığı ile iptables kurallarını oluşturmanızdır. Yazdığınız script’i çalıştırmadan önce iptables servisini durdurmanız gerekmektedir. Bu işlemleri nasıl yapacağımızı makalenin ilerleyen bölümlerinde göstereceğim.

Sisteminizde çalışan kuralları görmek için service iptables status komutu kullanılır. Yaratmış olduğumuz iptables kurallarını kayıt etmek için ise service iptables save komutu kullanılır. Bu komut çalıştırıldığında iptables kuralları otomatik olarak /etc/sysconfig/iptables dosyasına yazılır.

Kurallarımız kayıt etmemizin diğer bir yolu da iptables-save komutunu kullanmaktır. iptables-save komutu –c anahtarını kullanarak otomatik olarak /etc/sysconfig/iptables dosyasına kuralları kayıt eder. Eğer ikinci bir yedek istersek dosyanın adını değiştirerek, ayrı bir dosyaya da yedek alabiliriz.

#iptables-save –c > /etc/sysconfig/iptables

Kayıt edilen kuralların geri yüklenmesi iptables-restore komutu ile yapılır.

#iptables-restore < /etc/sysconfig/iptables

Iptables konusunda bir hayli bilgi yüklemesi yaptık. Artık örnek bir yapılandırma yapabiliriz. Örnek yapılandırmamızı BÖLÜM 6 da anlatmaya çalışacağım. Örneğimizde adet iptables güvenlik duvarı, Web sunucumuz ve iç ağımızdan oluşan bir yapı olacak. Eğer buraya kadar sabırlı bu makaleyi okuduysanız o zaman BÖLÜM 6 daki örneğimizi kolayca gerçek hayatta uygulayabilirsiniz.

Artık internet bağlı bir sistemde gerçek bir IPTABLES örneği verebiliriz. Aşağıda vereceğimiz örnek IPTABLES kullanarak yerel ağımızı ve Web sunucumuzu dışarıdan gelecek saldırılar karşınsında önleme görevi üstlenecek. Direkt olarak komut satırı yerine, bir script yazarak IPTABLES kurallarımızı oluşturacağız.

Yapımızdan biraz bahsedecek olursak, Güvenlik duvarı görevini üstlenmiş bir adet sunucumuz var. Bu sunucumuz üzerinde iki adet ağ kartı bulunmakta, eth0 ve eth1 . eth1 üzerinden yerel ağımıza bağlanıyoruz, eth0 ise internet çıkışımız. İç ağımız 192.168.0.0 ağı ve domain adımız zanzare.com (İtalyanca da sivrisinek anlamına geliyor). İki adet internet adresimiz var, 10.0.0.1 ve 10.0.0.2( Sadece örnek için bunları kullanıyorum. Siz Internet sağlayıcınız tarafından size verilen IP’leri kullanmanız gerek). Güvenlik sunucumuz ağımız için geçerli ağ geçidi olarak çalışmakta. Web sunucumuzun eth0 üzerindeki IP adresi 10.0.0.2.

Güvenlik sunucumuzun yapacaklarını sıralarsak;

Dış ağ adresli tüm isteklerin, iç ağa geçmesini engelle

Dış ağdan gelen ve iç ağ adresi olan tüm istekleri engelle ancak iç ağ adresleri eth1 üzerinden gelen isteklere izin ver

Localhost adresli tüm dış ağ isteklerini hem eth0 hem de eth1 üzerinde engelle

Güvenlik duvarı arkasındaki kullanıcıların mesajlarına izin ver(localhost ağ birimi üzerinde)

Web sunucusu ile haberleşmeye izin ver.

İç ağdan web sunucusu ile hali hazırda yapılmış bağlantılara izin ver.

Web sunucusundan direkt olarak iç ağa bağlantı yapılmasını engellle

Dışarıdan yapılmış ESTABLISHED yada RELATED bağlantılara izin ver.

Güvenlik duvarı ile dış dünyanın ICMP paketleri dışındaki ESTABLISHED ve RELATED bağlantılarına izin ver.

Dışarıdan yapılacak yeni bağlantıları engelle

İç ağdan güvenlik duvarına yâda güvenlik duvarından iç ağa bağlantılara izin ver.

Ip maskeleme yaparak iç ağın internete çıkmasına izin ver.

ICMP Ping ve Destination Unreachable paketlerine izin ver. Diğerlerini iptal et.

Güvenlik duvarlarını yapılandırmadan önce hangi işlemleri yapacağımızı bir liste halinde yazarsak, kuralların oluşturulması esnasında işimiz oldukça kolaylaştıracaktır.

Güvenlik duvarı olarak yapılandıracağınız sisteme root kullanıcısı olarak giriş yapın ve zanzare.sh adında bir dosya yaratın. Bu dosya içersine aşağıdaki kuralı ister yazarak isterseniz kopyala-yapıştır işlemi ile yazabilirsiniz.

# Ic network adresi eth1 üzerinde 192.168.0.0

# web sunucusu adresi 10.0.0.2

# IP forwarding kapat

echo 0 > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward

# Tum kurallari temizle

iptables -F INPUT

iptables -F OUTPUT

iptables -F FORWARD

# Geçerli kuralları oluştur

iptables -P INPUT DROP

iptables -P OUTPUT ACCEPT

iptables -P FORWARD ACCEPT

# İç ağda diş ağ adresli tüm paketleri engelle

iptables -A INPUT -j LOG -i eth1 ! -s 192.168.0.0/24

iptables -A INPUT -j DROP -i eth1 ! -s 192.168.0.0/24

iptables -A FORWARD -j DROP -i eth1 ! -s 192.168.0.0/24

#eth1 haricinde dis agdan gelen ic ag adresli paketleri engelle

iptables -A INPUT -j DROP ! -i eth1 -s 192.168.0.0/24

iptables -A FORWARD -j DROP ! -i eth1 -s 192.168.0.0/24

#lo arayüzü haricindeki tüm ağ birimlerinde localhost adresli tüm paketleri engelle

iptables -A INPUT -j DROP -i ! lo -s 127.0.0.0/255.0.0.0

iptables -A FORWARD -j DROP -i ! lo -s 127.0.0.0/255.0.0.0

#İç ağdan gelen kullanıcılara izin ver

iptables -A INPUT -j ACCEPT -i lo

#Web sunucusu ile bağlantı kurulmasına izin ver

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p tcp -i eth0 --dport www -s 10.0.0.2

#Web sunucu ile iç ağdan ESATBLISH durumundaki bağlantılara izin ver

iptables -A INPUT -m state --state ESTABLISHED, RELATED -i eth0 -p tcp --sport www -s 10.0.0.2 -d 192.168.0.0/24 -j ACCEPT

#Web sunucusundan iç ağa yeni bağlantıları engelle

iptables -A OUTPUT -m state --state NEW -o eth0 -p tcp --sport www -d 192.168.0.0/24 -j DROP

#RELATED ve ESTABLISHED diş bağlantılara izin ver

#Dış bağlantıların ICMP paketleri hariç firewall ile bağlantı kurmasına izin ver

iptables -A INPUT -m state --state ESTABLISHED, RELATED -i eth0 -p ! icmp -j ACCEPT

#Dışarıdan yeni bağlantı yapılmasına izin verme

iptables -A INPUT -m state --state NEW -i eth0 -j DROP

iptables -A FORWARD -m state --state NEW -i eth0 -j DROP

#iç ağdan güvenlik duvarına yâda güvenlik duvarından iç ağa bağlantılara izin ver

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p all -i eth1 -s 192.168.0.0/24

#IP maskeleme ile ic makinelerin internete çıkmasına sağla

iptables -t nat -A POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE

#ICMP Ping ve Destination Unreachable mesajlarına izin ver

#Diger ICMP paketlerini INPUT ve DROP kurallar ile engelle

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p icmp -i eth0 --icmp-type echo-reply -d 10.0.0.1

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p icmp -i eth0 --icmp-type echo-request -d 10.0.0.1

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p icmp -i eth0 --icmp-type destination-unreachable -d 10.0.0.1

#IP Forwarding opsiyonunu aç

echo 1 > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward

Eğer ne yaptığımızı grafik olarak göstermeye çalışırsak;

Eğer komut satırına iptables –L –n komutunu girerseniz aşağıdaki çıktıyı almanız gerekir.

[root@server ~]# iptables -L -n

Chain INPUT (policy DROP)

target prot opt source destination

LOG all -- !192.168.0.0/24 0.0.0.0/0 LOG flags 0 level 4

ACCEPT all -- 192.168.2.0/24 0.0.0.0/0

DROP all -- !192.168.0.0/24 0.0.0.0/0

DROP all -- 192.168.0.0/24 0.0.0.0/0

DROP all -- 127.0.0.0/8 0.0.0.0/0

ACCEPT all -- 0.0.0.0/0 0.0.0.0/0

ACCEPT tcp -- 10.0.0.2 0.0.0.0/0 tcp dpt:80

ACCEPT tcp -- 10.0.0.2 192.168.0.0/24 state RELATED,ESTABLISHED tcp spt:80

ACCEPT !icmp -- 0.0.0.0/0 0.0.0.0/0 state RELATED,ESTABLISHED

DROP all -- 0.0.0.0/0 0.0.0.0/0 state NEW

ACCEPT all -- 192.168.0.0/24 0.0.0.0/0

ACCEPT icmp -- 0.0.0.0/0 10.0.0.1 icmp type 0

ACCEPT icmp -- 0.0.0.0/0 10.0.0.1 icmp type 8

ACCEPT icmp -- 0.0.0.0/0 10.0.0.1 icmp type 3

Chain FORWARD (policy ACCEPT)

target prot opt source destination

DROP all -- !192.168.0.0/24 0.0.0.0/0

DROP all -- 192.168.0.0/24 0.0.0.0/0

DROP all -- 127.0.0.0/8 0.0.0.0/0

DROP all -- 0.0.0.0/0 0.0.0.0/0 state NEW

Chain OUTPUT (policy ACCEPT)

target prot opt source destination

DROP tcp -- 0.0.0.0/0 192.168.0.0/24 state NEW tcp spt:80

[root@server ~]#

Iptables ile yazdığım makale serisinin sonuna gelmiş bulunuyoruz. Umarım yazdıklarım size iptables’ın nasıl kullanılacağı ile ilgili bilgi vermiştir. Bir başka Linux makalesinde görüşmek üzere.

Kaynaklar

www.netfilter.org

McGrawHill - Fedora Core 7 and Red Hat Enterprise Linux - Richard PETERSON

www.redhat.com

Kaynaklar

www.netfilter.org

McGrawHill - Fedora Core 7 and Red Hat Enterprise Linux - Richard PETERSON

www.redhat.com

Linux Firewall - Guvenlik Duvarı – Iptables Bolum 2

2008-12-27T23:57:00Z

Zincir kurallarını değiştirmek yada zincire yeni bir kural eklemek için iptables komutu kullanılır. Örneğin iptables –A zincire yeni kural eklerken, iptables –D komutu zincirden kural siler. Bir kuralı değiştirmek için iptables –R komutu kullanılır. Iptables komut listesi aşağıdaki tabloda verilmiştir.

IPTABLES SEÇENEKLERİ

Iptables ile birlikte birçok değişik seçenek gelir. Örneğin, TCP --syn seçeneği SYN paketlerini kontrol eder. ICMP --icmp-type seçeneğini ping işlemlerinde kullanılan ICMP paketlerini belirlemede kullanılır. --limit seçeneğini ile tanımlanan zaman içerisinde aynı paketlere limit koyabilirsiniz.

Aşağıdaki örnekte kaynak adresi 192.168.184.128 gelen tüm paketler –j ACCEPT hedefi kullanılarak kabul edilecektir.

#iptables –A INPUT –s 192.168.184.128 –j ACCEPT

PAKETLERİN KABULÜ ve REDEDİLMESİ (ACCEPT&DROP)

Iptables içerisinde iki adet geçerli hedef vardır. DROP ve ACCEPT. Diğer hedefler, REJECT gibi, kullanıcı tanımlı olabilirler. Zincirleri yönetmek için iptables içerisinde iki adet özel hedef bulunur, RETURN ve QUEUE. RETURN zincirin sonuna gelindiğini belirler ve başlağı zincirin başına döner. QUEUE ise paketleri kullanıcı alanına gönderir. Aşağıdaki örnekte www.btjunkie.org kaynak adresli tüm paketlerin red edilme örneği verilmiştir.

#iptables -A INPUT –s www.btjunkie.org –j DROP

Bir kuralın ters çalışması için ! işareti kullanılır. Örneğin, belirlenen bir IP dışında, gelen tüm paketleri kabul etmek için –s anahtarından önce ! işareti kullanılır. Aşağıdaki örnekte 192.168.184.128 adresi haricindeki tüm adreslerden gelen paketler kabul edilemektedir.

#iptables -A INPUT –j ACCEPT ! –s 192.168.184.128

Herhangi bir adresi DNS adı yada IP adresini kullanarak belirleyebilirsiniz. IP adres aralığı için ağ IP sayısını ve ağ IP maskesi kullanılır. IP maskesi, ip adresi olabileceği gibi, IP maskesini tamamlayan bit sayısı da olabilir. Örneğin192.168.0 ağında bulunan tüm adresler 192.168.0.0/255.255.255.0 yada 192.168.0.0/24 olarak tanımlanabilir. Herhangi bir adres belirtmek için ise 0.0.0.0/0.0.0.0 yada 0/0 kullanır. Geçerli olarak eğer –s ve –d anahtarları kullanılmamış ise yazılan kural tüm adresler için geçerli olacaktır. Aşağıdaki örnekte 192.168.0.0 adresinden gelip, ağımızda herhangi bir adrese giden paketlerin kabülü gösterilmektedir.

#iptables –A INPUT –s 192.168.0.0/24 –j ACCEPT

Iptables kuralları genelde diğer ağlara bağlı ağ birimlerine uygulanır. Internete direkt bağlı olan sistemlerde genelde iki ağ birimi bulunur, eth0 ve lo(lopback). Modem kullanılarak yapılan bağlantılarda arayüz ppp0 olarak adlandırılır. Iptables kurallarında –i anahtarını kullanarak sadece INPUT ve FORWARD zincirlerinde kural atanacak ağ birimi belirtilir. Dışarıya giden trafik için –o anahtarı OUTPUT ve FORWARD zincirleri ile kullanılır. Daha sonra gelen ve giden paketler için belirlen ağ birimine kurallar tanımlanır.

#iptables –A INPUT –j DROP –i eth0 –s 192.168.0.45

#iptables –A INPUT –j ACCEPT –i lo

KULLANICI TANIMLI ZİNCİRLER(CHAINS)

Iptables, FORWARD ve INPUT zinciri içerisindeki kuralları ayrı ayrı değerlendirir. Biraz daha açarsak, eğer belirli bir adresten gelen tüm paketleri engellemek isteniyor ise, hem FORWARD hem de INPUT zincirleri içerisinde bu kurallar tanımlanmalıdır.

#iptables –A INPUT –j DROP –i eth0 –s 192.168.0.45

#iptables –A FORWARD –j DROP –i eth0 –s 192.168.0.45

Bu tür durumlarda kuralların tekrar tekrar yazılmaması için kullanıcı tanımlı zincirler oluşturulur. Oluşturulan kullanıcı tanımlı zincirler içerisine yazılan kuralları daha sonra gerekli zincir içerisine dahil edilerek çalıştırılır.

#iptables –N gelen_paketler

#iptables –A gelen_paketler –j DROP –i eth0 –s 192.168.0.45

#iptables –A gelen_paketler –j ACCEPT –i lo

#iptables –A FORWARD –J gelen_paketler

#iptables –A INPUT –j gelen_paketler

ICMP PAKETLERİ

Güvenlik duvarları üzerinde genelde sistem yöneticileri ICMP(Internet Control Message Protocol) paketleri engellerler. Ancak sistemlerimiz üzerinde, ping,traceroute gibi işlemler için bazı ICMP paketlerine izin vermemiz gerekir. Eğer gerekli ICMP paketlerine izin verilmez ise DNS sorgulama işlemlerinde problemler yaşanır. Iptables üzerinde --icmp-type opsiyonu kullanarak, bu paketlere izin verebilirsiniz. Aşağıdaki örneklerde 0,8 ve 3 numaralı echo-reply,echo-request ve destination-unreachable mesajlarına nasıl izin verileceği gösterilmektedir.

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p icmp -i eth0 --icmp-type echo-reply -d 192.168.184.128

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p icmp -i eth0 --icmp-type echo-request -d 192.168.184.128

iptables -A INPUT -j ACCEPT -p icmp -i eth0 --icmp-type destination-unreachable -d 192.168.184.128

Bu işlemler sonra komut satırına iptables –L –n yazdığınızda karşınıza aşağıdaki kurallar listesi gelecektir.

ACCEPT icmp -- 0.0.0.0/0 192.168.184.128 icmp type 0

ACCEPT icmp -- 0.0.0.0/0 192.168.184.128 icmp type 8

ACCEPT icmp -- 0.0.0.0/0 192.168.184.128 icmp type 3

Ping-of-death türü saldırılardan korunmak için ping işlemlerinin dikkatli bir şekilde yapılandırılması gerekir. Bunun birkaç değişik yolu vardır. Bunlardan ilki tüm ping fragmanları reddetmektir. Ping paketleri genelde çok küçük paketlerden oluşur. Ping-of-death saldırılarından korunmak için ise içinde fragment bulunan tüm paketleri –f anahtarı ile iptables üzerinde engellenir.

#iptables –A INPUT –p icmp –j DROP –f

Diğer bir yolda gelen ping paketlerinin sayısını limitlemektir.

#iptables -A FORWARD -p icmp --icmp-type echo-request -m limit --limit 1/s -j ACCEPT

Port Erişimi Kontrolü

Eğer sisteminiz internet üzerinden web yada ftp sunucusu görevini yapıyorsa iptables kullanarak erişimi kontrol edebilirsiniz. --sport ve --dport opsiyonları kullanarak istenilen servis portlarını belirtebilir ve erişim izni verebilirsiniz. Iptables ayrıca port numaraları yerine, servislerin kullandığı isimler ile de kural yazmanıza olanak sağlar. Servislerin adlarını ve port numaralarını /etc/services dosyasında bulabilirsiniz. Aşağıdaki örnekte 192.168.1.61 adresinde bulunan sunucuya gelen www isteklerine nasıl izin verileceği gösterilmiştir.

#iptables –A INPUT –d 192.168.1.61 --dport –j ACCEPT

Iptables üzerinde port referanslarını kullanarak da belirli portları koruma altına alabilir yada tamamen yasaklayabilirsiniz. Güvensiz bir bağlantı olan ve 23 nolu portu kullananTelnet buna örnek gösterilebilir. NFS işlemleriniz koruma altına almak için ise portmapper için kullanan 111 nolu porta erişimi engelleyebilirsiniz.

#Dışarıdan gelen portmapper isteklerini engelle

iptables –A arriving –j DROP –p tcp –i et0 --dport 111

#Dışarıdan gelen telnet istemlerini engelle

iptables –A arriving –j DROP –p tcp –i eth0 --dport telnet

Aşağıdaki sistem tarafından kullanılan bazı servislerin port numaraları ve iptables port etiketleri verilmiştir.

PAKET DURUMLARI: BAĞLANTI İZLEME

Bağlantı izleme yani connection tracking, bağlantı ile ilgili kaynak, hedef ve port bilgilerini izler. Bu izlemenin en büyük faydası hangi paketin hangi tamamlanmış yada ilgili bağlantıya ait olduğunu belirler. Bağlantıları izlemek için önce –m state modülü kullanılır. Daha sonra --state anahtarı kullanılır.

Eğer bir güvenlik duvarı yapılandırıyorsanız, dış dünyadan gelen tüm paketleri engellemeniz gerekir. Ancak tüm paketlerin engellemesi, sizin iç ağınızda bulunan diğer istemcilerin dış dünya ile haberleşmesini engelleyecektir. Örneğin internet. Burada dikkat edilmesi gereken konu, bir saldırının nasıl gerçekleşeceğidir. Saldırgan sisteminize girmek için öncellikle yeni bir bağlantı açmak zorunda. Bu tür bağlantı paketlerinin başlıklarında(header) SYN bölümü(bit) açık ve FIN ve ACK bölümleri(bits) boştur. Bu tür paketlerin DROP edilmesi, sisteminize dışarıdan yapılacak olan her türlü bağlantıyı engellemiş olacaktır. Ancak iç ağımızdan dış dünya ile bağlantı kurmuş tüm kullanıcılarımız işlemlerini sorunsuz halde devam edebileceklerdir. Aşağıdaki örnekte eth0 arabirimimize dışardan yapılacak her türlü bağlantının nasıl engeldiği gösterilmektedir.

iptables –A INPUT –m state --state NEW –i eth0 –j DROP

! İşaretini ve ACCEPT hedefini kullanarak eth0 haricinde diğer arabirimlere gelen tüm paketleri kabul edebilirsiniz. Eğer eth0 arabirimi internete açılan arabirim ise bu kural dışarıdan gelen tüm bağlantı isteklerini engelleyecektir. Ancak iç ağınız makineniz ile bağlantı kurabileceklerdir.

iptables –A INPUT –m state --state NEW ! –i eth0 –j ACCEPT

Aşağıdaki örnekte ise, eth0 üzerinden kurulmuş bağlantılar yâda bu bağlantılar ile alakalı paketlerin geçişine izin veriyoruz.

iptables – INPUT –m state --state ESTABLISHED,RELATED –i eth0

NAT(Network Address Translation)

NAT, paketlerin sistem üzerinden geçerken hedef yada kaynaklarını değiştirmeye yarayan bir yöntemdir. Sistem üzerinden geçen paketler, eğer geçtikleri sistem üzerinde NAT uygulaması yapılırsa, kaynak yâda hedefleri değiştirilir. Bu işlem yapılırken, sistem ne tür değişikliklerin yapıldığı bilgisini tutar. Bu gelen paketlere verilen cevaplarda, paketlerin doğru adreslere gitmesine yardımcı olur.

NAT genelde tek genel IP kullanarak internet’e bağlanan sistemlerde kullanılır. IP maskeleme yöntemi ile, kaynak ve hedef adresler değiştirilerek güvenlik duvarı yada ağ geçidinden çıkan geçerek internete çıkan paketlerin güvenliği sağlanır. Ağ geçitlerinin genelde tek IP adresi bulunur. Eğer birden fazla sunucunuz ve tek IP adresiniz varsa, NAT kullanarak gerekli paketleri gerekli sunuculara yönlendirebilirsiniz.

NAT KURALLARI OLUŞTURMAK

NAT tablolarına iptables komutu ile kural eklemek için –t nat anahtarını kullanmanız gerekir. Eğer NAT tablosundaki kuralları görmek için ise –t nat –L komutu kullanılır.

Kural oluşturmak için;

#İptables –t nat

Kuralları listelemek için

#İptables –t nat –L –n

Buradaki –n anahtarı kurallardaki IP adreslerini ve port numaralarını rakamsal formatta görüntüleyecektir.

NAT HEDEF ve ZİNCİRLERİ(Target&Chains)

İki çeşit NAT yöntemi bulunur, SNAT ve DNAT. SNAT kaynak adresi, DNAT ise hedef adresin değiştirilmesinde kullanılır.

NAT tablosundan bulunan 3 adet zincir çekirdek tarafından NAT işlemleri için kullanılır. Bunlar PREROUTING, POSTROUTING ve OUTPUT. PREROUTING DNAT kuralları için kullanılır. POSTROUTING ise SNAT kuralları için geçerlidir. OUTPUT ise yerel işlemler esnasında oluşturulan paketler için DNAT kuralları için kullanılır.

IP maskeleme POSTROUTING zincirine MASQUERADE eklenerek yapılır.

#iptables –t nat –A POSTROUTING –o eth0 –j MASQUERADE

Sisteminizden çıkan paketin kaynak adresini değiştirmek için POSTROUTING kuralı ile SNAT hedefi kullanılır. SNAT hedefi için kaynak adresi belirtmek için --to-source seçeneği kullanılır.

#iptables –t nat –A POSTROUTING –o eth0 SNAT --to-source 192.168.0.2

Eğer sisteminize gelen paketin kaynak adresini değiştirmek istiyorsanız PREROUTING kurallı ile beraber DNAT ve --to-destination seçeneği kullanılır.

#iptables –t nat –A PREROUTING –i eth0 –j DNAT --to-destination 192.168.0.2

NAT tablosunu kullanarak, güvenlik duvarınız üzerinde belirli bir port’a gelen istemleri diğer bir sunucuya yönlendirebilirsiniz. Aşağıdaki örnekte 80 nolu www portuna gelen paketler, 192.168.0.4 adresinde bulunan web sunucusunu yönlendirilmektedir.

#iptables –t nat –A PREROUTING –i eth0 --dport 80 –j DNAT --to-destination 192.168.0.4

NAT Yönlendirmesi(NAT Redirection) – Görünmez Vekil Sunucular

(Transparent Proxies)

NAT tablolarını kullanıcıya tamamen görünmez her türlü paket yönlendirmesi yapabilirsiniz. Paket yönlendirmeleri REDIRECT kullanılarak yapılır. Görünmez vekil sunucular sayesinde, alınan paketlerin tümü vekil sunuculara yönlendirilirler. Örneğin 80 nolu www portuna gelen tüm paketler Squid vekil sunucusunun geçerli olarak çalıştığı 3128 nolu porta yönlendirilebilir.

#iptables –t nat –A PREROUTING –i eth1 --dport 80 –j REDIRECT --to-port 3128

Kaynaklar

www.netfilter.org

McGrawHill - Fedora Core 7 and Red Hat Enterprise Linux - Richard PETERSON

www.redhat.com

www.netfilter.org

McGrawHill - Fedora Core 7 and Red Hat Enterprise Linux - Richard PETERSON

www.redhat.com

Linux Firewall - Guvenlik Duvarı – Iptables Bolum 1

2008-12-27T23:39:00Z

Günümüzde internet kullanımının artması ile birlikte, sistemlere izinsiz girişlerde çoğalma başladı. Büyük şirketler bu konuda ciddi önlemler alırken, ev kullanıcıları, küçük ve orta ölçekli işletmelerde maalesef güvenlik konusunun ne kadar ciddi bir konu olduğu henüz anlaşılmış değil. Genelde de saldırganların hedefi de bu kitleler oluyor.

Birazdan aşağıda okuyacağınız makalede, size mümkün olan en sade şekilde evinizde yâda işyerinizde bir Linux makinesini nasıl bir güvenlik duvarı(Firewall) haline getireceğinizi anlatmaya çalışacağım.

Bu yazıyı, sistem ve network bilgisi olanlar, Linux kullananlar ve en azından Linux kurmayı bilenler için hazırladım.

Güvenlik Duvarları(Firewalls)

Yukarıda da belirttiğim gibi, internet ile birlikte sistemlere izinsiz girişler de çoğaldı. Bu tür saldırıların önüne geçmek için biz sistem yöneticilerin kullandığı bazı yolların başında güvenlik duvarları(Firewalls), veri şifrelemesi(encryption) ve kimlik doğrulama işlemleri(Authentication) gelir.

Güvenlik Duvarları, bağlantı kurulumu sırasında, izin verilmemiş bağlantıları engellerken, veri şifreleme izin verilmiş kullanıcıların bağlantıları esnaipsında akan verinin güvenliğini sağlar. Kimlik doğrulama ise, belirttiğimiz bu işlemleri yapan kişinin doğru kişi olup olmadığını kanıtlar.

Şu an geçerli Linux çekirdeklerinde Iptables güvenlik duvarı görevini üstlenmiştir. Bu güvenlik duvarını yapılandırmanız için yapmanız gereken sadece sisteminize ne tür bağlantılara izin vereceğinizi bir takım kurallar ile belirtmeniz olacaktır. Ayrıca IPTables kurulu makineniz eğer geçerli ağ geçidi olarak kullanılıyorsa(Default Gateway), o zaman ağınızı dışarıdan gelecek tüm saldırılara karşı başarı ile koruyacaktır.

Veri şifreleme için SSH ve kimlik doğrulama için Kerberos konularını internet üzerinde araştırmanızı tavsiye ederim. Makale konumuz olmadığından, bu başlıklara girmiyorum.

IPtables

Yerel ağlarınıza kullanabileceğiniz en güzel kaynaklardan biri bir Linux makinesi edinerek, bu sistemi güvenlik duvarı olarak yapılandırmanızdır. Iptables küçük ağlardan geniş ağlara kadar hizmet verebileceği gibi, ücretsiz olarak Linux çekirdeği içine gömülü gelir. Daha fazla bilgi için www.netfilter.org adresini ziyaret edebilirsiniz.

Aslında daha derine baktığınızda iptables’ ın ana görevinin paket filtreleme yaparak, hangi paketin iç ağımıza geçiş izni olup olmadığını kontrol etmesi olduğunu göreceksiniz. Basit olarak açıklamak gerekirse paket filtreleme kaynak adres ve hedef adrese bakarak, eğer izin verilmiş ise, paketlerin gönderilmesinden sorumludur.

Diğer bir görevi adres yönlendirmesidir(NAT- Network Address Translation). Adres yönlendirme işlemi ise gelen paketlerin, NAT tablosunda belirtilen adreslere gönderimesi olarak açıklayabiliriz. Gerçekleştirdiği işlemler sırası ile paketlerin belirtilen adreslere yönlendirilmesi, diğer ağlara iletilmesi ve kaynak adreslerin IP Maskeleme(IP Masquerading) kullanılarak saklanmasıdır.

http://www.redhat.com/docs/manuals/enterprise/RHEL-5-manual/Deployment_Guide-en-US/ch-fw.html adresinde Iptables ile ilgili birçok faydalı bilgi bulabilirsiniz.

NAT ve paket filtreleme işlemlerini yapmak için komut satırından iptables komutu kullanılır. Ancak paket filtreleme ve NAT işlemleri ayrı komut ve tabloları kullanılır. Her tablo kendi programı için gerekli komutları içerir. Ayrı tablolarda tutulmasının sebebi sistemin paket filtreleme yaparken aynı tablo üzerinde aynı zamanda NAT görevini yerine getirip asılı kalmasını(overhead) önlemektir. NAT işlemleri ayrıca karışmaması için paket filtreleme işlemlerinden tamamen ayrılmıştır.

Her iki işlemi de gerçekleştirmek için iptables komutu kullanılır. Ancak NAT işlemlerinde iptables komutuna –nat opsiyonu eklenir.

IP6tables

Adından da anlaşılacağı üzere ip6tables Ipv6 desteği verir. Iptables kullanımı ile aynıdır ancak sadece IPv6 adreslerini destekler. Tüm filtreleme komutları desteklenir. Ancak NAT tablosu desteklenmez.

MODULLER

Genelde tüm moduller iptables ile gelir. Ancak ek moduller eklemek istiyorsanız, mesela durum modülü(state module) , kuralları tanımlamadan önce bu modülleri eklemeniz gerekir. Fedora sistemleri üzerinde moduller /usr/src/kernels/kernel-versiyonu/net/ipv4/netfilter dizinin de bulunur. Otomatik olarak yüklenen modüler ipt_prefix olarak yer alırken, yüklenebilecek olanlar ip_prefix formatında olurlar.

Yüklemek istediğiniz modülleri /etc/sysconfig/ dizininde olan iptables-config dosyası içerisinde IPTABLES_MODULES bölümüne yazarak otomatik olarak başlatabilirsiniz. iptables-config dosyası iptables başlatma yazılımı her çalıştığında otomatik olarak bu yazılım tarafından okunurak gerekli modüller yüklenir. ip6tables konfigürasyonu için ise ip6tables-config dosyası kullanılır. Iptables servisini çalıştırmak için komut satırına aşağıdaki komut yazılır.

# service iptables start

Iptables üzerinde paket filtreleme için filter,nat ve mangle tabloları üzerindeki kurallar kullanılır. Paket filtreleme paketleri red etme(drop) ve kabul etme(accept) üzere bir filtre tablosu üzerine kurulmuştur. NAT işlemleri, IP maskeleme gibi, IP maskeleme kurallarının tanımlı olduğu NAT tablosu üzerinde tutulur. MANGLE tablosu ise, Türkçe karşılığı olarak sıkıştırma yâda mengene tablosu da diyebiliriz, özel paket değişimleri için kullanılır. Paketler gönderilmeden, kabul edilmeden yâda iletilmeden önce bu değişiklikler yapılabilir.

Değişik tablolar üzerinde tutulması, paketler sistemi ulaştığında tek bir büyük tablo üzerinden kontrol edilmesi yerine, sadece kendi ihtiyaçlarının olduğu tablo üzerinden işlem yapılmasını sağlar. Bu sayede sistem performansı yükseltilmiş olur.

Daha önce de belirttiğim gibi IP tabloları kuralları iptables komutu kullanılarak yönetilir. Bu komut ile yönetmek istediğiniz tabloyu belirtmeniz gerekir. Geçerli olan filtre tablosudur. Eklediğiniz kuralları listelemek ve görüntülemek istediğiniz de –L ve –n anahtarlarını kullanabilirsiniz. –n anahtarı listeleme esnasında IP adres ve port sonuçlarını sadece rakamsal olarak gösterir. Sadece –L anahtarını kullanarak makine isimlerini ve port etiketlerini görüntüleyebilirsiniz.

#iptables –L –n

ZİNCİRLER (CHAINS)

Linux çekirdeği gelen ve giden paketleri yönetmek için chain adı verilen bir kontrol listesine bakar. Bu kontrol listesi paket işleme konulmadan önce ne tür işlemlerin yapılacağını belirten kurallar içerir. Kuralların işleyişi programcılıkta sıkça kullanılan if-then-else yapısındadır. Kısaca açıklamak gerekirse, paket birinci kurala uymuyor ise, ikinci kural kontrol edilir. Paketin uyduğu kural bulunana kadar bu işlem devam eder. Tabloda paketin uyduğu herhangi bir kural bulunamaz ise o zaman paket rededilir. Paket bir kurala uymazsa o zaman hedefe(target) yönlendirilir ve hedefte bu paketin nasıl değerlendirileceğine karar verilir. Standart hedefler aşağıdaki tabloda açıklanmıştır. Paket burada da herhangi bir kurula uygun değil ise tekrar zincirin(chain) geçerli hedefine(target) yönlendirilirilerek işleme konulur.

HEDEFLER (TARGETS)

Hedef, iptables terimi ile target, diğer bir zincir(chain) yada kullanıcı tanımlı kurallar zinciridir. Sisteme giren her paket hedefine ulaşmadan önce birçok zincir kurallarından geçer. Kullanıcı tanımlı zincirlerde, geçerli hedef daima çağırıldığı zincir içerisindeki bir sonraki kuraldır. Örneğin bir kuralın hedefi kullanıcı tanımlı zincir ise, kullanıcı tanımlı zincir çalışır. Zincir içerisinde herhangi bir eşleşmez ise o zaman ana zincirdeki bir sonraki kural çalışır.

FIREWALL ve NAT ZİNCİRLERİ(Chain)

Güvenlik duvarı üç adet zincir kullanır. INPUT, OUTPUT ve FORWARD. Paket ağ arabirimimize ulaştığında INPUT zinciri bu paket’in nasıl işlem göreceğine karar verir. Daha sonra sistem çekirdeği(kernel) kendi yönlendirme bilgisini(routing information) kullanarak paketin nereye gönderileceğine karar verir. Eğer başka bir sunucu yâda istemciye gönderilecek ise o zaman FORWARD zinciri kontrol edilir. Paketin gönderilmesinden önce ayrıca OUTPUT zinciri de kontrol edilir. Sonuç olarak, iki adet NAT tablo zinciri, POSTROUTING ve PREROUTING zincirleri, IP maskeleme ve paket adres değişimleri için yaratılır. Geçerli iptables zincirleri aşağıda verilmiştir.

Buraya kadar iptables ile ilgili birçok bilgi verdik. Bir sonraki bölümde iptables tablolarına nasıl kural ekleyeceğimiz ve eklenen kurallarının nasıl değiştirileceğini anlatacağım.

Kaynaklar

www.netfilter.org

McGrawHill - Fedora Core 7 and Red Hat Enterprise Linux - Richard PETERSON

www.redhat.com

www.netfilter.org

McGrawHill - Fedora Core 7 and Red Hat Enterprise Linux - Richard PETERSON

www.redhat.com

Microsoft Istemciler Icin Kullanıcı Bazlı Samba Dosya Sunucusu

2008-11-22T19:44:29Z

Bu makalede size küçük ölçekli Microsoft ağları için Samba Dosya paylaşım sunucusu nasıl yapılandıracağız onu anlatmaya çalışacağım. Kullanıcı sayımızı ben 10 olarak saptadım. Samba sunucusu bu ağdan daha büyük ağlar üzerinde de sorunsuz olarak çalışmaktadır. Ancak aşağıda vereceğim örneği, ortamlarında Domain Controller bulunmayan tüm ağlarda kullanabilirsiniz. O zaman işe koyulalım

GİRİŞ

Birazdan okumaya başlayacağız paragraflarda Samba sunucusu yapılandırması için gerekli temel adımları öğreneceksiniz. Adım adım size ev yada küçük bir ofis ağında ücretsiz, güvenli ve sağlam bir dosya sunucusunun nasıl yapılandırılacağını anlatacağım. Kolay gelsin :)

Samba TCP/IP protokolü kullanarak, UNIX, Linux, IBM System 390, OpenVMS vb. işletim sistemlerinin Microsost işletim sistemleri ile dosya paylaşımına yarayan bir yazılımdır. Daha detaylı bilgi için http:/www.samba.org adresini ziyaret edebilirsiniz.

Size biraz yapımızdan bahsedelim. Ofisimizde 10 adet kullanıcı var ve bu kullanıların hepsi kendi bilgisayarlarını kullanıyor. Ortamda herhangi bir Domain Controller yok. Herkes kendi makinesinde yerel olarak belirtilen kullanıcı adı ve şifreler ile makinelerine giriyorlar.

Şirket sahibi benim arkadaşım. Şirket dijital dizayn sektöründe. Kendisi bana şirketteki dosya paylaşımdan bahsetti ve herkesin dosyalarını kendi bilgisayalarda tuttuklarını, bunun da bilgisayarların arıza yapması durumda çok fazla problem çıkarttığını belirtti. Küresel ekonomik kriz nedeni ile lisans ücreti ödeyemeceğini, bu işi bir şekilde ücretsiz halletmesi gerektiği söyledi( Burası tamamen sallama inanmayın :)). Tabi benim de yardımıma hemen Açık Kaynak Kod ailesi yetişti. Şirketi ziyaret ettiğimde şirket yapısının bir krokisini çıkarttım. Tüm bilgisayarlar bir switch üzerinden ağa girmekteler. Kullanıcı tablosu ise aşağıda verilmiştir.

Kullanıcı tablomuz ve vereceğimiz paylaşımlar yukarıdaki gibi olacak. Şirket sahibi Hakan Uzuner'in tüm dizaynlar üzerinde tam kontrolü olurken, diğer kullanıcılar sadece kendi klasörlerine yazabilecekler. Ancak diğer kişilerin dizaynlarını Read-Only olarak görebilecekler.

Kullanıcı adı ve şifreler tamamen uydurmadır.İsim bulamadığımdan portaldaki arkadaşların ismini kullandım. Umarım kızmazlar :)

Kullanacağımız işletim sistemi CentOS-5.2. Bu yazı yazılırken en son sürüm bu idi. Detaylar için http:/www.centos.com adresini ziyaret edebilirsiniz. Anlatacağım özellikler diğer Linux versiyonlarında çalışacaktır.

SAMBA SUNUCUSUNUN YÜKLENMESİ

Samba sunucusunu her linux dağıtımı ile yüklenecek paket olarak gelir.Aşağıdaki ekranda işletim sisteminizin ilk kurulumu esnasında yada Paket Yöneticisini kullanarak SAMBA'nın kurulumu gösterilmektedir. Aşağıdaki ekran test makinem olan Fedora8'den alınmıştır. Ancak CentOS işletim sistemlerinde de aynı uygulamalar yapılır.

Ben yukarıdaki uygulamayı yapmayarak, daha güncel sürümü alabilmek için yum fonksiyonun kullanarak Samba sunucusunu yükleyeceğim.

Önce Samba sunucusunun sistemizde kurulu olup olmadığına bakalım ve eğer kurulu değil ise o zaman samba yı sunucumuza kuralım.

[root@server2 /]# rpm -q samba
package samba is not installed
root@server2 /]# yum install samba
Setting up Install Process
Parsing package install arguments
Resolving Dependencies
......
Transaction Summary
=============================================================================
Install 1 Package(s)
Update 2 Package(s)
Remove 0 Package(s)
Total download size: 30 M
Is this ok [y/N]: y

Yukarıdaki soruya y cevabı verip dosyaları indirmeye başlıyoruz.

Downloading Packages:

(1/3): samba-client-3.0.2 100% |=========================| 4.9 MB 00:16
(2/3): samba-common-3.0.2 100% |=========================| 8.7 MB 00:27
(3/3): samba-3.0.28-1.el5 100% |=========================| 16 MB 00:52

İndirme işlemi bittikten sonra bize GPG anahtarını yüklememiz gerektiği belirten bir uyarı verir. Bu uyarıda y diyerek kurulum işlemini tamamlıyoruz.

warning: rpmts_HdrFromFdno: Header V3 DSA signature: NOKEY, key ID e8562897 Importing GPG key 0xE8562897 "CentOS-5 Key (CentOS 5 Official Signing Key) " from http://mirror.centos.org/
centos/RPM-GPG-KEY-CentOS-5
Is this ok [y/N]: y
Running rpm_check_debug
Running Transaction Test
Finished Transaction Test
Transaction Test Succeeded
Running Transaction
Updating : samba-common ######################### [1/5]
Installing: samba ######################### [2/5]
Updating : samba-client ######################### [3/5]
Cleanup : samba-common ######################### [4/5]
Cleanup : samba-client ######################### [5/5]
Installed: samba.i386 0:3.0.28-1.el5_2.1
Updated: samba-common.i386 0:3.0.28-1.el5_2.1
Dependency Updated: samba-client.i386 0:3.0.28-1.el5_2.1
Complete!
[root@server2 /]#

Buraya kadar herşeyi yukarıda anlatılan gibi uyguladıysanız artık sunucunuzda SAMBA kurulumu tamamlanmıştır. Artık kullanıcılarımız için SAMBA yapılandırmasına geçebiliriz.

SAMBA YAPILANDIRMASI

Bir önceki bölümde SAMBA sunucumuzu sistemimize kurmuştuk. Bu bölümde ise SAMBA sunucumuzu yapılandıracağız.İlk olarak SAMBA sunucumuzun her açılışta otomatik başlaması için ayarlıyoruz

chkconfig smb on komutu SAMBA sunucusu 2,3 ve 5 nolu açılış düzeylerinde otomatik olarak başlatmaya yarar. chckconfig --list smb komutu ile hangi açılış düzeyleri için ayarlanmış olduğunu listeleyebiliriniz.

[root@server2 /]# chkconfig smb on
[root@server2 /]# chkconfig --list smb
smb 0:off 1:off 2:on 3:on 4:on 5:on 6:off

chkconfig smb on komutu sadece SAMBA sunucumuzu işletim sistemi açılırken başlaması için gerekli dedik. İşletim sistemimizi program yüklemesinden sonra tekrar başlatma ihtiyacı olmadığından (Linux!!!:)) Samba sunucumuzu el ile başlatıyoruz. Bir dahaki açılışta SAMBA sunucusu otomatik olarak başlayacaktır.

[root@server2 /]# service smb start
Starting SMB services: [ OK ]
Starting NMB services: [ OK ]

Şimdi ise istemcilerin SAMBA sunucusuna yani smbd uygulamasına bağlanıp bağlanadıklarını test edelim.

[root@server2 /]# smbclient -L localhost -U%
Domain=[MYGROUP] OS=[Unix] Server=[Samba 3.0.28-1.el5_2.1]
Sharename Type Comment
--------- ---- -------
IPC$ IPC IPC Service (Samba Server Version 3.0.28-1.el5_2.1)
Domain=[MYGROUP] OS=[Unix] Server=[Samba 3.0.28-1.el5_2.1]
Server Comment
--------- -------
SERVER2 Samba Server Version 3.0.28-1.el5_2.1
Workgroup Master
--------- -------
MYGROUP
[root@server2 /]#

Yukarıdaki işlem SAMBA sunucusunun loopbak arayüzüne cevap verdiğini belirtir. %U komutu SAMBA'ya boş kullanıcı adı ve şifre ile bağlanmaya yarar. Samba dökümanlarında bu komutu Samba çalışmaya başladıktan 15 dakika sonra koşun yazıyor. Ancak ben hemen uyguladım. Sonuç aynı.

Bir sonraki adım ise SAMBA sunucusunda paylaşımlarımızı açmak. Samba yapılandırma dosyası /etc/samba altında smb.conf adı ile bulunur. Bu dosyamızı vi editörünü kullanarak aşağıdaki gibi yapılandırın

[global]

workgroup = CREATIVEDIZAYN

[Dizayn]

comment = Ana dizayn dizini

path = /dizayn

valid users = hakan

read only = No

[%U Dizayn]

comment = Kullanıcı dizayn dosyaları

path = /dizayn/%U

read only = No

Yukarıdaki yapılandırma dosyasında gördüğünüz gibi tüm dosyaların paylaşım alanı Dİzayn olarak belirledik. Daha sonra hakan kullanıcısına bu alanda tüm hakları vereceğiz. Diğer kullanıcılar ise /dizayn/%U ile belirlenmiş kendi alanlarında çalışıyor olacaklar.

Öncelikle dizayn adında grubumuzu yaratalım ve kullanıcıları bu grubun altına ekleyelim. Bu bir test ortamı olduğundan şifreler kısa hatası verecektir. Gerçek ortamlarda daha güçlü şifreler kullanınız.

[root@server2 /]# groupadd dizayn [root@server2 /]# useradd -m -G dizayn -c "Hakan Uzuner" "hakan"
[root@server2 /]# passwd hakan
Changing password for user hakan.
New UNIX password:
BAD PASSWORD: it is too short
Retype new UNIX password:
passwd: all authentication tokens updated successfully.
[root@server2 /]# useradd -m -G dizayn -c "Rahmi Dilli" "rahmi"
[root@server2 /]# passwd rahmi
Changing password for user rahmi.
New UNIX password:
BAD PASSWORD: it is too short
Retype new UNIX password:
passwd: all authentication tokens updated successfully.
[root@server2 /]#

Sadece hakan ve rahmi kullanıcısı için hesapları açtık. Bu işlemi yukarıda verilen tabloda tüm kullanıcılar için yapmanız gerekmektedir.

Şimdi ise hakan ve rahmi kullanıcısının samba şifrelerini düzenleyelim. Buradaki şifrelerin Windows üzerindeki şifreler ile aynı olması gerekmektedir.

[root@server2 /]# smbpasswd -a hakan
New SMB password:
Retype new SMB password:
Added user hakan.
[root@server2 /]# smbpasswd -a rahmi
New SMB password:
Retype new SMB password:
Added user rahmi.

Kullanıcılarımızı ve şifrelerini oluşturduk. Şimdi ise sırada kullanıcı dizinleri var. Bu dizinleri linux komut satırından çok kolay bir şekilde yaratacağız. Ufak bir yazılım işimizi kolaylaştıracak. Komut satırından aşağıdaki komutu girerek dizinleri yaratalım.

[root@server2 /]# for i in rahmi eser mumin sinan serhad selim murat serhat gokhan; do mkdir -p /dizayn/$i; chown $i /dizayn/$i; done
[root@server2 /]# ls -al /dizayn/
total 48
drwxr-xr-x 11 hakan root 4096 Nov 16 17:11 .
drwxr-xr-x 28 root root 4096 Nov 16 17:09 ..
drwxr-xr-x 2 eser root 4096 Nov 16 17:11 eser
drwxr-xr-x 2 gokhan root 4096 Nov 16 17:11 gokhan
drwxr-xr-x 2 mumin root 4096 Nov 16 17:11 mumin
drwxr-xr-x 2 murat root 4096 Nov 16 17:11 murat
drwxr-xr-x 2 rahmi root 4096 Nov 16 17:11 rahmi
drwxr-xr-x 2 selim root 4096 Nov 16 17:11 selim
drwxr-xr-x 2 serhad root 4096 Nov 16 17:11 serhad
drwxr-xr-x 2 serhat root 4096 Nov 16 17:11 serhat
drwxr-xr-x 2 sinan root 4096 Nov 16 17:11 sinan
[root@server2 /]#

Dizinleri hakları ve sahipleri ile mükemmel bir yapımız oluştu. Artık Xp tarafında geçip, istemcilerimizi ayarlama vaktimiz geldi. Bravo bize.

XP tarafında test amacı ile iki adet kullanıcı yaratacağız. Birinci kullanıcının adı hakan ve şifresi hakan’dır, ikinci kullanıcı ise rahmi ve şifresi rahmidir. Önce hakan kullanıcı ile girip test edelim...

Hakan kullanıcısının tüm dizinleri görüp göremediğini test edelim...

Şimdi de rahmi kullanıcısı ile giriş yapalım.

Rahmi kullanıcısı ile giriş yaptığınızda Dizayn dizinine tıklarsanız, sistem sizden kullanıcı adı şifre isteyecektir. Rahmi dizinine ise sorunsuz bir şekilde bağlanabileceksiniz.

Bir sonraki makalede görüşmek dileği ile... Herkese kolay gelsin.

Linux Üzerinde Network İşlemleri

2008-06-22T10:28:33Z

Anlatmaya çalışacağım konuların başlıkları kısaca aşağıdaki başlıklar altında toplanmıştır.

Linux Üzerinde IP adreslerinin ayarlanması IP adresinin öğrenilmesi IP adresinin değiştirilmesi Bir kart üzerinde birden fazla IP adresinin atanması Network kartının aktif/pasif yapılaması Routing tablosunun görüntülenmesi Gateway adresinin değiştirilmesi İki Gateway adresi nasıl Route tablosunun silinmesi </LI>

Kullanacağım işletim sistemi Fedora 8. Ancak sizin kullanacağınız diğer Linux dağıtımlarında da kullanabilirsiniz.

Linux Üzerinde IP adreslerinin ayarlanması

Linux sisteminin kurulumu tamamlandıktan sonra, makine üzerindeki network kartlarına sırası ile eth0, eth1 adları atanır. Her network kartının IP adresini öğrenmek için ifconfig komutu kullanılır.

İlk olarak bilgisayarımız IP adresini öğrenelim..

eth0 Link encap:Ethernet HWaddr 00:0C:29:49:0F:83

inet addr:172.19.23.201 Bcast:172.19.23.255 Mask:255.255.255.0

inet6 addr: fe80::20c:29ff:fe49:f83/64 Scope:Link

UP BROADCAST RUNNING MULTICAST MTU:1500 Metric:1

RX packets:85 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0

TX packets:79 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0

collisions:0 txqueuelen:1000

RX bytes:7806 (7.6 KiB) TX bytes:11177 (10.9 KiB)

Interrupt:16 Base address:0x2024

lo Link encap:Local Loopback

inet addr:127.0.0.1 Mask:255.0.0.0

inet6 addr: ::1/128 Scope:Host

UP LOOPBACK RUNNING MTU:16436 Metric:1

RX packets:990 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0

TX packets:990 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0

collisions:0 txqueuelen:0

RX bytes:50364 (49.1 KiB) TX bytes:50364 (49.1 KiB)

Makinemizde bulunan tüm kartların IP adreslerini öğrenmiş olduk. Burada eth0 makinemize bağlı olan ilk network kartı ve IP adresi 172.19.23.255, netmask olarak 255.255.255.0 yani /24 kullanıyor.

Lo olarak gördüğünüz ise loopback kartımız ve adresi 127.0.0.1.

ifconfig komutu sadece IP adresleri ile ilgili bilgileri değil her kartın kullandığı interrupts, PCI Bus ID ile bilgileride ekrana döker. Network kartınızın çalışmadığı durumlarda, bu interrupt noktalarını kontrol etmenizde fayda olacaktır. Interrupt atamaları için /proc/interrupts dosyasına göz atmanız gerekecektir. Bizim örneğimiz de ise kartımız 16 nolu interrupt ı kullanmakta(Sistem vmware üzerinde çalıştığından vmxnet ether olarak görünüyor).

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# vi /proc/interrupts

CPU0

0: 778 IO-APIC-edge timer

1: 156 IO-APIC-edge i8042

6: 5 IO-APIC-edge floppy

7: 0 IO-APIC-edge parport0

8: 1 IO-APIC-edge rtc

9: 0 IO-APIC-fasteoi acpi

12: 965 IO-APIC-edge i8042

14: 0 IO-APIC-edge libata

15: 2403 IO-APIC-edge libata

16: 319 IO-APIC-fasteoi vmxnet ether

17: 0 IO-APIC-fasteoi ehci_hcd:usb1

18: 138 IO-APIC-fasteoi uhci_hcd:usb2, Ensoniq AudioPCI

19: 11196 IO-APIC-fasteoi ioc0

NMI: 0

LOC: 149906

ERR: 0

MIS: 0

/proc/interrupt dosyası görünümü

Yukarıdaki interrupt numaralarını birden fazla cihaz kullanıyorsa o zaman cihazlarınızın kullanma klavuzlarına göz atarak, bu interruptları değiştirebilirsiniz.

IP Adresinin Değiştirilmesi

Ifconfig komutu ayrıca network kartlarının IP adreslerini değiştirmek için de kullanılır.

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# ifconfig eth0 172.19.23.202 mask 255.255.255.0 up

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# ifconfig eth0

eth0 Link encap:Ethernet HWaddr 00:0C:29:49:0F:83

inet addr:172.19.23.202 Bcast:172.19.255.255 Mask:255.255.0.0

inet6 addr: fe80::20c:29ff:fe49:f83/64 Scope:Link

UP BROADCAST RUNNING MULTICAST MTU:1500 Metric:1

RX packets:703 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0

TX packets:345 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0

collisions:0 txqueuelen:1000

RX bytes:55189 (53.8 KiB) TX bytes:45768 (44.6 KiB)

Interrupt:16 Base address:0x2024

eth0 adlı network kartımızın IP adresi değişti.Satır sonundaki up komutu network kartınızı değişikliklerden sonra aktif hale getirmek için kullanılır. Burada dikkat edilmesi gereken konu ifconfig ile yapacağınız değişiklerin, sisteminizi tekrar başlattıktan sonra kaybolacağıdır. Eğer değişiklikleriniz kaybolmasını istemiyorsanız bu komutu /etc/rc.local dosyasına eklemeniz gerekmektedir.

Fedora bu işi biraz daha kolaylaştırıp, her network kartı için ayrı bir konfigürasyon dosyası yaratır. Bu dosyalar /etc/systconfig/network-scripts dizini altında bulunur.

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# ls -al /etc/sysconfig/network-scripts/

total 396

drwxr-xr-x 2 root root 4096 2008-06-12 13:36 .

drwxr-xr-x 7 root root 4096 2008-06-12 11:23 ..

-rw-r--r-- 3 root root 259 2008-06-12 12:56 ifcfg-eth0

-rw-r--r-- 1 root root 254 2001-06-21 01:59 ifcfg-lo

Yukarıda gördüğünüz gibi eth0 network kartı için ifcfg-eth0 adlı bir dosyamız var. Yeni IP adresniz bu dosyanın içine yazmanız gerekmektedir.

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# cat /etc/sysconfig/network-scripts/ifcfg-eth0

# Advanced Micro Devices [AMD] 79c970 [PCnet32 LANCE]

DEVICE=eth0

BOOTPROTO=static

HWADDR=00:0C:29:49:0F:83

ONBOOT=yes

DHCP_HOSTNAME=erd-lynx-ltp-01

TYPE=Ethernet

IPADDR=172.19.23.201

NETMASK=255.255.255.0

GATEWAY=172.19.23.1

IP adresimizi ifconfig komutu ile değiştirdiğimiz halde, bu makine tekrar başlatıldığında, eski IP adresini alacaktır. Bunu engellemek için yukarıdaki dosyada IPADDR satırını yeni IP adresi ile değiştirmemiz gerekmektedir.

Yukarıda dosyadaki parametlerin açıklamalarını aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz.

DEVICE

Network kartımız

HWADDR

Network kartımızın MAC adresi

ONBOOT

Sistemin açılışı esnasında aktif olup olmayacağını belirtir. No parametresi ile değiştirildiğinde kartımız açılış esnasında aktif olmayacaktır.

BOOTPROTO

Manuel olarak IP adresi atıyorsak o zaman static parametresi gelir. DHCP’den IP alıyorsak dccp parametresi eklenir.

DHCP_HOSTNAME

DHCP makinemizin adı

TYPE

Kart tipi

IPADDR

IP adresimiz

NETMASK

Netmask

GATEWAY

Gateway adresimiz

Bu dosyalarda yaptığınız değişikliklerin aktif olabilmesi için kartlarınızı yeniden başlatmanız gerecektir. Bunu iki şekilde yapabilirsiniz.

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# ifdown eth0

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# ifup eth0

Yada

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# service network restart

NETWORK KARTINA BİRDEN FAZLA IP ADRESİ ATANMASI

Bu bölümde bir network kartına birden fazla IP adresini nasıl atarız onu anlatmaya çalışacağım. Linux üzerinde bir network kartına birden fazla IP adresi atayabilmemiz için öncellikle ikinci IP adresi atayacağımız kart için bir adet sanal alt arayüz(virtual subinterface) oluşturmamız gerekmektedir. Yani IP alias. IP alias genelde ana-network-kartı:X formatında yaratılır. Öncellikle virtual subinterface yaratalım.

Makinemizde fiziksel network kartının bağlı olduğunu ve bu kartın eth0 olduğunu varsayarak işlemlere başlıyoruz.

ifconfig komutu ile sanal kartımızı yaratıyoruz </LI>

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# ifconfig eth0:0 192.168.0.5 netmask 255.255.255.0 up

Daha sonra sanal kartımız çalışıyor mu onu test ediyoruz </LI>

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# ping 192.168.0.5

PING 192.168.0.5 (192.168.0.5) 56(84) bytes of data.

64 bytes from 192.168.0.5: icmp_seq=1 ttl=64 time=0.664 ms

64 bytes from 192.168.0.5: icmp_seq=2 ttl=64 time=0.127 ms

64 bytes from 192.168.0.5: icmp_seq=3 ttl=64 time=0.092 ms

--- 192.168.0.5 ping statistics ---

3 packets transmitted, 3 received, 0% packet loss, time 2001ms

rtt min/avg/max/mdev = 0.092/0.294/0.664/0.262 ms

/etc/sysconfig/network-scripts altında eth0:0 dosyamızı yaratak bu ayarların kalıcı olmasını sağlıyoruz. </LI>

DEVICE=eth0:0

ONBOOT=yes

BOOTPROTO=static

IPADDR=192.168.0.5

NETMASK=255.255.255.0

Daha sonra network kartımızı tekrar kapatıp açıyoruz. </LI>

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# ifdown ifcfg-eth0:0

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# ifup ifcfg-eth0:0

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]#

ÖNEMLİ NOT: Ana kartınızı yani eth0 nolu kartınızı kapamanız durumunda sanal kartınızda kapanır. Ancak sanal kartlar, fiziksel kartlardan bağımsız olarak kapatılıp açılabilirler.

ROUTING TABLOSUNUN GÖRÜNTÜLENMESİ

Netstat –nr komutu ile makinenizdeki routing tablosunu görüntüleyebilirsiniz. 0.0.0.0 gateway adresli network ler genelde direct olarak network arayüzüne bağlıdırlar. Bu nedenle o network’e erişmek için herhangi bir gateway adresine ihttiyaç duymazsınız.

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# netstat -nr

Kernel IP routing table

Destination Gateway Genmask Flags MSS Window irtt Iface

192.168.0.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

172.19.23.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

192.168.122.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 virbr0

169.254.0.0 0.0.0.0 255.255.0.0 U 0 0 0 eth0

0.0.0.0 172.19.23.1 0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

GEÇERLİ GATEWAY ADRESİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ

DHCP sunucusunun olduğun network ortamlarında genelde geçerli gateway adreslerini DHCP sunucuları atar. Ancak static IP ile adreslendirilmiş network kartları için manuel olarak gateway girmek durumundasınız.

Senaryomuz şu; elimizde bir adet statik olarak ip adresi atadığımız eth0 network kartımız var. Ortamda internet gateway’i olarak 192.168.0.1 adresli router’ı kullanıyoruz. Default gateway olarak bu adresi atayacağız.

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# route add default gw 192.168.0.1 eth0

Bu işlemin kalıcı olması ve her açılışta default gateway adresini girmemek için /etc/sysconfig/network dosyası altına gateway parametresini eklemeniz yeterli olacaktır.

NETWORKING=yes

HOSTNAME=erd-lynx-ltp-01

GATEWAY= 192.168.0.1

Eğer network dosyalarınızı karıştırmak istemiyorsanız yukarıdaki route add komutunu /etc/rc.d/rc.local dosyasına yazarak, sisteminiz yeniden başlatıldığında uygulayabilirsiniz.

İKİ DEĞİŞİK GATEWAY ADRESİNİN TANIMLANMASI

Yukarıdaki örnekte gateway adresinin nasıl tanımlandığına baktık. Şimdiki senaryomuz ise biraz değişik. Yukarıda verdiğimiz örnekte 192.168.0.1 adresini kullandık. Bu adres bizim internet çıkış router adresimiz. Ancak şirketimiz iç network adresimiz 10.0.0.0 ve bu adrese çıkışımızı sağlayan ikinci router’ın ip adresi ise 192.168.0.2

Internet çıkış router IP adres(Gateway) : 192.168.0.1

Şirket içi çıkış router IP adres(Gateway) : 192.168.0.2

İki değişik yoldan bu iki gateway adresini tanımlayabiliriz. İlk olarak geçici tanımlamaya bakalım.

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# route add -net 10.0.0.0 netmask 255.0.0.0 gw 192.168.0.2 eth0

-net anahtarı bizim network’e yönlendirme yaptığımızı belirtiyor. Eğer belirli bir sunucuya yönlendirme yapmak istiyorsak;

[root@erd-lynx-ltp-01 ~]# route add -host 10.0.0.1 gw 192.168.0.2 eth0

Komutunu girmemiz yeterli olacaktır. Buradaki –host anahtarı belirli bir makine IP sini belirtir.

Bu girişleri daimi yapmak için yukarıdaki komutları /etc/rc.d/rc.local adresine girmeniz yeterli olacaktır.

DAİMİ STATİK ROUTE GİRİŞLERİ

Fedora işletim sistemlerinde statik route’lar /etc/sysconfig/network-scripts altında yapılır. Genelde bu girişler route-arayüz-adı olarak kayıt edilir. Yani eth0 için route dosyası route-eth0 olacaktır.

Bizim örneğimizde 10.0.0.0 ağına 192.168.0.2 IP adresli router üzerinden erişmek için router-eth0 dosyasına aşağıdaki parametleri girmemiz gerekir.

10.0.0.0/8 via 192.168.0.2

Önemli Not: Burada yaratacağımız route dosyalarının adları önemlidir. Yanlış arayüz adlarının girilmesi, bir sonraki çalıştırma esnasında arayüzlere atanmayacaktır. Dosyalarınızı doğru yaratıp yaratmadığınızı kontrol etmek için ifup-route komutunu kullanabilirsiniz.

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# ./ifup-routes eth0

RTNETLINK answers: File exists

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]#

Bu komut çalıştırıldıktan sonra giriş route tablonuza eklenecektir.

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# netstat -nr

Kernel IP routing table

Destination Gateway Genmask Flags MSS Window irtt Iface

10.0.0.1 192.168.0.2 255.255.255.255 UGH 0 0 0 eth0

192.168.0.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

172.19.23.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

192.168.122.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 virbr0

169.254.0.0 0.0.0.0 255.255.0.0 U 0 0 0 eth0

10.0.0.0 192.168.0.2 255.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

0.0.0.0 192.168.0.1 0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

0.0.0.0 172.19.23.1 0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

ROUTE TABLOLARININ SİLİNMESİ

Route tablolarını silmek için route del komutunu –net anahtarı ile kullanmanız gerekecektir. Ayrıca eğer bu route için /etc/sysconfig/network-scripts altında bir dosya yaratmışsanız o dosyayı da sistemden silmek zorundasınız.

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# route del -net 10.0.0.0 netmask 255.0.0.0 gw 192.168.0.2 eth0

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# netstat -nr

Kernel IP routing table

Destination Gateway Genmask Flags MSS Window irtt Iface

10.0.0.1 192.168.0.2 255.255.255.255 UGH 0 0 0 eth0

192.168.0.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

172.19.23.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

192.168.122.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 virbr0

169.254.0.0 0.0.0.0 255.255.0.0 U 0 0 0 eth0

0.0.0.0 192.168.0.1 0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

0.0.0.0 172.19.23.1 0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

Herhangi bir sunucu route’ı silmek için

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# route del -host 10.0.0.1 gw 192.168.0.2 eth0

[root@erd-lynx-ltp-01 network-scripts]# netstat -nr

Kernel IP routing table

Destination Gateway Genmask Flags MSS Window irtt Iface

192.168.0.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

172.19.23.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 eth0

192.168.122.0 0.0.0.0 255.255.255.0 U 0 0 0 virbr0

169.254.0.0 0.0.0.0 255.255.0.0 U 0 0 0 eth0

0.0.0.0 192.168.0.1 0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

0.0.0.0 172.19.23.1 0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

Bir dahaki yazımda bir Linux Sistemini nasıl bir router haline getirebileceğimizi anlatmaya çalışacağım. Şimdilik herkese kolay gelsin

Bir Başka Makalede Görüşmek Üzere....

Erdal YAZICIOGLU

System and Network Engineer

Linux Sunucusunun Router Olarak Ayarlamak

2008-06-22T10:24:50Z

Eğer orta büyüklükte bir işletme sahibi iseniz yada ev ağınızdan internete çıkmak için piyasada bulunan router/firewall cihazlarına para vermek istemiyorsanız, bu makale sizin için yazılmıştır.

Evinizde bulunan eski bir bilgisayarınıza Fedora yükleyebilir, bu makine sayesinde internete çıkışınızı sağlayabilirsiniz.

Bu makalede bir Linux makinesinin bir router olarak nasıl ayarlanabileceğine bakacağız. ADSL bağlantısı ve Güvenlik Duvarı(Firewall) ayarları ile bilgileri ilerde yazacağım makaleler de yer vereceğim.

Bir Linux makinesinin router işlemini yerine getirebilmesi için paket yönlendirme fonksiyonun(packet forwarding) açık olması gerekmektedir. Basit olarak açıklamak gerekirse paket yönlendirme, Linux makinesini kullanarak kurulu ağlar arasında paketlerin yönlendirilmesi sağlamaktır..

Linux çekirdeğinde bu işlemi aktif hale getiren parametrenin adı net.ipv4.ip_forward’dır ve /etc/sysctl.conf dosyası içerisinde bulunur. Aktif hale getirmek için paket yönlendirme satırındaki # işaretini kaldırın ve net.ipv4.ip_forward = 0 değerini 1 ile değiştirin.

[root@erd-ltp-lynx-02 etc]# vi sysctl.conf

# Controls IP packet forwarding

net.ipv4.ip_forward = 0

Bu işlem paket yönlendirme işlemini bir sonraki sistemi başlatma durumunda aktif edecek ve /proc dizini altında özel bir dosya yaratacaktır. Bu özelliği hemen aktif hale getirmek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz.

[root@erd-ltp-lynx-02 etc]# sysctl -p

net.ipv4.ip_forward = 1

net.ipv4.conf.default.rp_filter = 1

net.ipv4.conf.default.accept_source_route = 0

kernel.sysrq = 0

kernel.core_uses_pid = 1

net.ipv4.tcp_syncookies = 1

[root@erd-ltp-lynx-02 etc]#

Eğer istemci aynı ağ üzerindeki bir arayüze paket göndermek isterse, ağ üzerinde ARP yayını yaparak göndermek istediği arayüzün MAC adresini sorar.

Eğer istemci bir başka ağa paket göndermek istiyorsa, o zaman işlemler biraz değişik yoldan yapılmak zorunda. Sunucu paketi göndermeden önce kendi yönlendirme tablosuna(Routing Table) bakaraki göndereceği paketi yönlendirebilecek en yakın router’ı bulur ve sunucu Router’ın IP adresine uygun ARP istemi gönderir. ARP istemi işlemi tamamlandıktan sonra sunucu router’ın MAC adresini kullanarak hedef IP adresinin bulunduğu paketi router’a gönderecektir.

Eğer ortamda bu görevi görebilecek bir router yoksa o zaman istemci ağa hedef IP adresi için bir ARP istemi gönderir. Bazı router’lar gelen bu ARP istemlerine cevap verirler ve bu router’lara proxy ARP denir.

Proxy ARP sunucularının bazı dezavantajları vardır. Bunlardan en sık görüleni bulunulan ağda iki adet Proxy ARP sunucusunun olmasıdır. Bu iki sunucudan bir tanesi istemcinin APR istemine cevap verecektir ki, eğer cevap veren sunucunun yönlendirme tablosu yanlış ise, hedef bilgisayara gidecek olan paketin kaybolma olasılığı yüksektir.

Router üzerinde Arp Proxy ayarlaması önerilen bir kurulum değildir(bknz. Linux Networking). Bunun yerine önerilen bir adet geçerli gateway kurulumu ve yönlendirme tablolarını router’lar üzerinde tutmanızdır. Bridging Mode’da çalışan bazı Güvenlik Duvarları(firewall) daha iyi çalışabilmeleri için ARP Proxy kurulumuna ihtiyac duyarlar.

Eğer Linux üzerinde ARP Proxy’i kurmak istiyorsanız /proc dizininde ayarlamalarda bulunmanız gerekir. Proxy ARP /proc/sys/net/ipv4/conf/ dizinindeki dosyalar tarafında kontrol edilir. Gerekli ayarlamalardan sonra bu dizin makinenize bağlı her network kartının fonksiyonlarına göre alt dizinlere bölünür. Her alt dizin içerisinde proxy_arp dosyası oluşturulur. Eğer bu dosya içerisindeki değer 0 ise o zaman bu network karı üzerindeki Proxy ARP iptal edilmiş demektir.

[root@erd-ltp-lynx-02 conf]# ls

all default eth0 lo

[root@erd-ltp-lynx-02 eth0]# ls -al

total 0

dr-xr-xr-x 0 root root 0 2008-06-14 21:56 .

dr-xr-xr-x 0 root root 0 2008-06-14 20:55 ..

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 accept_redirects

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 accept_source_route

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_accept

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_announce

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_filter

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 arp_ignore

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 bootp_relay

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 disable_policy

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 disable_xfrm

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 force_igmp_version

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 forwarding

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 log_martians

-r--r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 mc_forwarding

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 medium_id

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 promote_secondaries

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 proxy_arp

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 rp_filter

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 secure_redirects

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 send_redirects

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 shared_media

-rw-r--r-- 1 root root 0 2008-06-14 21:56 tag

[root@erd-ltp-lynx-02 eth0]#vi proxy_arp

/etc/sysctl.conf dosyasını kullanarak proxy ARP sunucusu aktif hale getirebilir yada iptal edebilirsiniz. Aşağıdaki örneklerden birincisi tüm network kartları için, ikincisi ise sadece eth0 adlı network kartı için proxy ARP’ı aktif hale getirmektedir

# Proxy ARP fonksiyonunu tüm network kartlarında aktif hale getir

net/ipv4/conf/all/proxy_arp = 1

# Proxy ARP fonksiyonunu eth0 network kartı üzerinde aktif hale getir.

net/ipv4/conf/eth0/proxy_arp = 1

Daha sonra bu işlemi sysctl komutu ile etkinleşirin.

[root@erd-ltp-lynx-02 eth0]# sysctl -p

Şu ana kadar yaptığımız işlemler ile Linux makinemizi yönlendirici(router) ve bir adet proxy ARP sunucu olarak ayarladık. Ancak henüz işimiz bitmedi.

En son işlem olarak /etc/hosts dosyanızı ortamdaki sunucularınız için ayarlamanız gerecek. /etc/hosts dosyadı küçük ağlar için düzenlenmesi zor olmayan ve her türlü güncellemenin el ile yapıldığı dosyadır. Büyük ağlarda /etc/hosts dosyasının yerini DNS sunucuları alır.

#Benim makinem için /etc/hosts dosyası

127.0.0.1 erd-ltp-lynx-02 localhost.localdomain localhost

192.168.0.1 caucas.local

192.168.0.2 mail.caucas.local

host dosyasına giriş yaparken her satıra bir adet giriş yaptığınızdan emin olun. Eğer sunucunuza takma adlar ile ulaşılmasını istiyorsanız, IP adresi karşısına, sunucunuza ait tüm adları girebilirsiniz.

192.168.0.1 ali veli konya

Eğer her takma adı ayrı satırlarda girerseniz kullanıcılarınız sunucularınıza takma ad ile ulaşamayacaklardır. Çünkü Linux, host dosyasında bulduğu ilk adı kullanılır

#Host dosyası yanlış giriş

192.168.0.1 ali

192.168.0.1 veli

192.168.0.1 konya

Artık sizinde yönlendirme yapabilen bir adet Linux sunucunuz var. Bir sonraki makalede Linux ile network üzerinde sorun gidermeye çalışacağız.

Bir Başka Makalede Görüşmek Üzere.....

Erdal YAZICIOĞLU

Ubuntu 8.04 LTS Studio kurulumu

2008-06-09T21:50:00Z

Ubuntu 8.04 LTS Studio kurulumu

Açık kaynak gönüllüleri ve hayranları tarafından desteklenen Linux ve Linux tarafının en yaygın dağıtımlarından biri olan Ubuntu, nisan ayında yeni sürümü olan Ubuntu 8.04 LTS’ yi piyasaya sundu. Linux’ un bu sürümünün kurulum ve sürüm bilgileri hakkında sizlere yardımcı olmaya çalışacağım. Nisan ayında piyasaya sürülen ürünün versiyon numarası 8.04 ve bu rakamlar versiyonun çıkış tarihini işaret ediyor. Versiyon kodunda bahsedilen “LTS” ise “long-term support” yani uzun dönem destek anlamına geliyor. Ubuntu bu dönemi desktop sürümleri için 3 yıl server sürümleri için 5 yıl olarak belirlemiş. Kuracağınız desktop sistemler 2011, server sistemleri ise 2013 yılına kadar güncelleme ve diğer dökümanlarla desteklenecek.

Sistem gereksinimleri:

Ubuntu resmi sitesinde 8.04 sürümünün Standart PC, Mac ve 64 bit yapısını desteklediğini belirtiyor.

256 MB Ram

4 GB Harddisk alanı

Not: desteklenen driverlerın listesini http://www.fsf.org/resources/hw adresinden kontrol edebilirsiniz.

Ubuntu 8.04 LTS’ nin birkaç versiyonu bulunmaktadır. Bunları Ubuntu’ nun resmi sitesinden elde edebilirsiniz.

Benim kurulumunu yaptığım Ubuntu 8.04 LTS Studio versiyonunu http://cdimage.ubuntu.com/ubuntustudio/releases/hardy/release/ adresinden indirebilirsiniz. Diğer Ubuntu sürümleri için http://www.ubuntu.com/getubuntu/download adresine gitmeniz gerekiyor. Buradan desktop veya server versiyonunu, 32 bit veya 64 bit, ve lokasyon seçeneklerini işaretleyip indirebiliyorsunuz.

Özellikler:

Linux Ubuntu çoğu Linux dağıtımında olduğu gibi “OpenOffice” i beraberinde getiriyor ve artık OpenOffice .docx gibi MS Office 2007 ye ait olan uzantıları destekliyor. Linux Ubuntu dahilinde buna benzer bir çok araç barındırıyor. E-posta, adres defteri, ajanda için Evolution, IM programları için Pidgin, internet tarayıcısı olarak Firefox 3, fotoğraflarınız için F-spot, BitTorrent istemcisi olarak Transmission, CD ve/veya DVD yazmak için Brasero ve buna benzer pek çok programı da internetten yükleyebilirsiniz, bunun için bir yükleme modülü de Ubuntu içerisinde mevcut. Ayrıca PolicyKit sayesinde kullanıcılarınızın uygulamaların hangi kısımlarına erişebileceğini belirleyebiliyorsunuz. Ubuntu PlayStation Portable, iPod, MP3 çalarları otomatik olarak tanıma, UPnP aygıtlarına bağlanma yeteneğine de sahip.

Kurulum:

Ubuntu’ yu kullanabilmenin çeşitli yolları var. İsterseniz “Live CD” olarak CD’ den boot edip kurulum yapmadan test edebilirsiniz. Bunun yerine Windows çalışırken Ubuntu CD’sini takıp Windows içine kurulum yapabilirsiniz ancak bu durumda belli özelliklerden ve performanstan vazgeçmeniz gerekebilir. Kaldırmak istediğiniz zaman da “Program Ekle/Kaldır” menüsünü kullanabilirsiniz. İsterseniz Windows’ tan ayrı bir bölüme kurabilir ve çift işletim sistemine sahip olabilirsiniz. Son olarak hepsini benim gibi pas geçip bilgisayarınıza sadece Ubuntu’ yu kurabilirsiniz.

Şekil-1

Kurulum için dili seçiyoruz. Ben burada Türkçe’ yi seçip enter’ a basıyorum.

Şekil-2

“Install Ubuntu Studio” yu seçip enter ile devam ediyoruz.

Şekil-3

Dil seçimine bağlı olarak bölge seçimimizi yapıyoruz.

Şekil-4

Bileşen yüklemeleri başlıyor.

Şekil-5

Ağ donanımları algılanıyor.

Şekil-6

DHCP aranıyor.

Şekil-7

Kurulum sırasında kullandığım bilgisayarın bağlı olduğu modemde DHCP etkin olduğu için otomatik yapılandırma yapıldı. DHCP etkin olmasaydı kurulum esnasında bu uyarı yerine statik IP yapılandırmasını elle yapacaktık. Kullanmak istediğim IP, Subnet Mask, DNS, Gateway gibi bilgileri elle girecektim.

Şekil-8

Kurulum yaptığımız sistemin ağ üzerinde görüntülenecek olan ismini girip enter ile devam ediyoruz.

Şekil-9

Diskler ve ona bağlı donanımlar algılanıyor.

Şekil-10

Disk biçimlendirme için gerekli olan uygulama hazırlanıyor.

Şekil-11

Diskin tamamının biçimlendirilmesini seçip “enter” ile devam ediyorum.

Şekil-12

Biçimlendirme için disk seçim ekranı geliyor ve yüklü olan tek diski seçiyorum.

Not: Burada birden fazla diskiniz var ise seçtiğiniz diskte biçimlendirme ile üzerindeki tüm veri silinecektir. Bu sebeple boş olduğuna emin olduğunuz bir diski seçmekte yarar var.

Şekil-13

Yapmış olduğumuz disk işlemleri ile ilgili bilgilerin disk üzerine kaydedilmesini “evet” diyerek geçiyoruz.

Şekil-14

Linux çekirdeği bilgisayarımıza kurulmaya başlıyor.

Şekil-15

Linux çekirdeği kurulduktan sonra kullanıcı bilgilerini giriyoruz. Kullanıcı bilgilerine ad soyad ile başlıyoruz.

Not: Kullanıcı bilgileri önemli çünkü buraya kaydedeceğiniz kullanıcı “root” kullanıcısıdır. Genel adı ile “admin” ve/veya “yönetici” dir.

Şekil-16

Bilgisayarda oturum açarken kullanacağımız hesap kullanıcı adını tanımlıyoruz.

Şekil-17

Şifremizi giriyoruz.

Şekil-18

Şifremizi tekrar giriyoruz.

Şekil-19

Kurulum devam ediyor.

Şekil-20

Herhangi bir Proxy server kullanmadığım için boş bırakıp devam ediyorum. Eğer var ise açıklama formunda belirtildiği şekilde tanımlama yapmanız gerekiyor.

Şekil-21

Yazılımlar kurulmaya başlıyor.

Şekil-22

Ubuntu 8.04 Studio’ nun sağladığı ek programların hepsini işaretleyip devam ediyorum.

Şekil-23

Yazılımların kurulumuna devam ediliyor.

Şekil-24

Yazılım kurulumu bittikten sonra boot ayarları yükleniyor.

Şekil-25

Kurulumun tamamlanıyor.

Şekil-26

Saat ayarlarında sistem saatinin UTC olarak ayarlanmasını onaylamıyorum ve devam ediyorum.

Şekil-27

Yeniden başlatmadan önce kurulumda kullandığımız medyayı çıkarmamız konusunda uyarı ekranı geliyor medyayı çıkarıp devam ediyoruz ve bilgisayar yeniden başlatılıyor.

Şekil-28

Ubuntu 8.04 LTS Studio açılıyor.

Şekil-29

Kurulum esnasında belirlediğim kullanıcı adımı giriyorum.

Şekil-30

Şifremi giriyorum.

Şekil-31

Kurulumla birlikte gelen Mozilla Firefox’u açıyorum.

Şekil-32

Kurulumda yapılandırdığımız ağ ayarları sayesinde internete bağlanıyorum.

Şekil-33

Güncelleştirmelerle ilgili bir uyarı karşıma çıkıyor bildiri simgesine tıklıyorum.

Şekil-34

Bulunan güncelleştirmeleri listeliyor ve “güncelleştirmeleri yükle” butonuna basarak işlemi başlatıyorum.

Temel kurulum ve güncellemelerin ardından rahatlıkla Ubuntu’ yu kullanmaya başlayabiliriz.

Kaynaklar:

PC Net Haziran 2008, www.ubuntu.com

Linux Root Password Resetlenmesi

2008-05-27T19:40:39Z

Günümüzde unutkanlıkların yaygınlaştığı bir gerçek. IT sektöründe özellikle farklı firmalar için çalışan arkadaşların şifre ile ilgili problem yaşaması olası. Windows tabanlı sistemlerde yaygınca kullanılan ERD Commander gibi toollar var. Fakat Linux için böyle 3. party bir program ihtiyacı olmadan root şifresini resetleyebiliyorsunuz. Tabi bu büyük bir açık olması da unutulmamalıdır. Her server'ın öncelikle fiziki güvenliğinin sağlanması gerektiğini hiç bir zaman unutmamalıyız. Bu makalemizde Linux Redhat işletim sisteminde root şifresini resetlemeyi anlatacağım;

Öncelikle Linux açılırken işletim sistemini sorduğu ekranda enter' a basılır ve edit için “e” ye basılır.

Kernel e girmek için tekrar “e” ye basılır.

Açılan pencerede tekrar kernel seçilip “e” ye basılır ve ekran aşağıdaki gibi gelir.

Satır sonuna single yazılıp enter a basılır.

Tekrar kernel penceresi gelir ve “b” ye basılarak boot edilir

Artık işletim sistemimizin kernel satırına düştük. Burada “passwd” komutuyla şifresini değiştirmek istediğimiz kullanıcının adını yazıyoruz. Bu yüzden gireceğimiz komut ; “ passwd root “ .Bu komut sayesinde root kullanıcısının şifresini resetlemiş oluruz.

Gelen ekranda root kullanıcısı için şifre belirliyoruz. Son olarak makinenin restart olması için “reboot” komutu yazılır.

Böylece restarttan sonra yukarıda belirlediğimiz şifre ile giriş yapabilirsiniz. Bunun haricinde ufak tavsiyelerim olacak; root şifrelerini unutma riskine karşı güvenli bir yere yazmayı düşünebilirsiniz. Ne kadar hafızanıza güvenseniz de yazılı olarak güvenli bir yerde durması acil durumlarda işinize yarayabilir. Ayrıca şifrelerinizi kolay hatırlayabilmeniz için bazı taktikler geliştirebilirsiniz. Örneğin bulunduğunuz firma adı veya makinenin ismini şifrenizde sabit karakterlerle kullanmanız şifrenizi hatırlamanıza yardımcı olabilir(örnek:hostname=deneme,şifre=dene123me! gibi sabit bir şifre belirlenebilir). Umarım faydalı olmuştur. Başka bir makalemde görüşmek dileğiyle.

Pardus -Ulusal İşletim Sistemi Bölüm – 2

2008-05-11T17:18:53Z

Pardus -Ulusal İşletim Sistemi Bölüm – 2

Pardus işletim sistemin kurulum gerektirmeyen Live CD ‘sinin anlatımını bir önceki makalemizde değinmiştik. Makalenin bu bölümünde ise Aralık 2006 sonunda çıkan ve bir çok derginin Ocak 2007 sayısını süsleyen Pardus-2007 ‘nin kurulumuna hep birlikte bakacağız. Pardus-2007 sürümünü kurmak istiyorsanız aşağıda yer alan linkten Pardus-Kurulan-2007.iso dosyasını indirmeniz yeterli. ftp://ftp.pardus.org.tr/pub/pardus/kurulan/2007/

İndirilen dosya Nero v.b bir yazılım ile Bootable bir CD haline getirilerek kullanılabilmektedir. Pardus–2007 Sürümü minumum donanım gereksinimi çok mütevazi, İyi bir performans sağlanması için aşağıdaki donanım özellikleri yeterli

256 MB RAM (512 önerilir)
800 MHZ işlemci
4 GB kullanılabilir Alan

Pardus 2007 sürümü uzun süren bir çalışma sonucu ortaya çıktığı belirtiliyor ve yeni sürümde birçok gelişmiş özellik bulunmakta.Bu özelliklerden bazılarını sıralamak gerekirse.

Pardus güvenlik duvarı
Yeni program yönetim arayüzü
Yeni ve gelişmiş Pardus açılış sistemi
Daha çok donanım tanıma olanağı
Yeni uygulama: Servis yöneticisi
Türkçe ve diğer dillere destek
Yeni sürüm OpenOffice.org 2.0.4

Makalenin 3.Bölümde bu yeni özellikleri ve diğer bileşenleri detaylı bir şekilde anlatacağım.

Artık Pardus 2007 sürümünü kurmaya başlıyalım. Tekrar şunu belirtmek istiyorum güzel ülkemiz insanlarının yaptığı bir işletim sistemini kurmak gerçekten çok fazla heyecan verici.

İlk olarak CD’yi CD-Rom yerleştirip BIOS ayarlamasını yapmamız gerekmekte. Bu çok önemli hatırlatmayı yaptıktan sonra J Pardus bizi siyah bir ekran karşılıyor yüklemeye başlangıç bilgisini veriyor. Resim–1

Resim–1

Bu ekranda ise Pardus kuracağımız PC üzerine RAM testi veya uygun donanım seçmesini sağlanabilmekte. Pardus 2007 seçerek devam ediyoruz. Resim–2

Resim–2

Resim–3 ve Resim–4 ‘de Linux çekirdeği açılıyor ve kernel yükleniyor.

Resim–3

Resim–4

Pardus kurulum tercihleri başlamak üzere. Resim–5

Resim–5

Lisans sözleşmesini kabul ederek devam ediyoruz. Resim–6

Resim–6

İndirdiğimiz iso dosyası bozuk veya eksik çıkabilmekte. Bunun için CD’nin doğruluğunu kontrol etmenizi öneririm. Resim–7

Resim–7

CD kontrolünün başarılı bir şekilde gerçekleştiği Resim–8 ‘de görülmekte.

Resim–8

Kullanacağımız klavyenin tercihini yapıyoruz. Resim–9

Resim–9

Windows ürünlerinde de karşımıza gelen Fdisk bölümü. Diskimizi bölümleyerek belirleyeceğimiz partitiona Pardus–2007 sürümünü kuracağız.Bunun için “Hayır,diskimi kendim bölümlendireceğim” seçeneğini seçiyoruz.Resim–10

Resim–10

Resim-10’da disk yapımız görülmekte.

Resim–11

Sabit disk üzerinde 2 bölüm oluşturacağım. Birincisi işletim sistemi için diğeri de dosyaları saklayacağım bölüm için. Bunun için “Pardus sistem dosyaları (zorunlu)” seçeneğini işaretliyorum ve oluşturmak istediğim boyutu giriyorum.

Resim–12

Harddisk üzerinde ikinci bir bölüm oluşturarak disk bölümlemesini tamamlıyorum. Resim–13

Resim–13

Pardus işletim sisteminin kurulacağı bölümü seçerek kurulum dosyalarının oluşturulmasını sağlıyoruz. Resim–14

Resim–14

Kurulum dosyalarının yüklenmesi sırasında gerçekleşen görüntüler aşağıda yer almakta. Bu işlem donanım özelliğinize göre belirli bir zaman alacaktır. Resim–15

Resim–15

Pardus kurulum paketlerinin kopyalanması devam ediyor. Bu adımda herhangi bir sorunun olmaması gerekmekte. Eğer hata alınırsa kurulum dosyaları eksik kopyalanacaktır. Buda ilerde sorun çıkarabilir. Resim–16

Resim–16

Kurulum dosyalarının kopyalanması tamamlanıyor. Resim–17

Resim–17

Pardus 2007 sürüm notlarını inceleyebiliriz. Bu inceleme bize Pardus hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayacaktır. Resim–18

Resim–18

Sistem yöneticisi parolasının girildiği alan Resim-20’de yer almakta. Bu işlemin benzerini Windows ürünlerinde de gerçekleştiriyoruz. Administrator password’ünün girildiği yer olarak zihnimizde kalmakta.

Resim–19

Pardus üzerinde oturum açacak kullanıcı hesaplarının ekleneceği alan Resim-21’de yer almakta. Yeni kullanıcıları bu alanda oluşturabilmekteyiz.

Resim–20

Pardus 2007 üzerinde bir başka kullanıcı hesabı daha oluşturuyorum. Resim–21

Resim–21

Master Boot Record kaydını kurmamız gerekmekte. Bunun için ilk seçeneği işaretleyerek devam ediyoruz. Resim–22

Resim–22

Kurulum ve ayarlamaları tamamladık, bilgisayarımızı yeniden başladıktan sonra bilgisayarımızda Pardus 2007’yi kullanabileceğiz. Resim–23

Resim–23

Windows ‘da Operating System Selection menüsüne benzer bir menü Pardus 2007 sürümünde de karşımıza çıkmakta. Eğer birden fazla işletim sistemi var ise açılmasını istediğimizi seçmemiz gerekmekte. Pardus 2007 tıklayarak devam ediyoruz. Resim–24

Resim–24

Log on ekranı karşımızda oturum açacağımız kullanıcıyı seçiyor ve parolasını giriyoruz. Resim–25

Resim–25

Pardus 2007 grafik arayüzü yapılandırılmakta. Kısa bir süre sonra oturum açılacak. Resim–26

Resim–26

Pardus 2007 kurulumu incelediğimiz bu makalede, kurulum aşamalarını ve yapılması gerekenleri inceledik. Bölüm-3’de ise Pardus 2007 sürümü ile gelen özellikleri ve araçlarını detaylı bir şekilde anlatacağım.

Kaynak:

http://www.pardus.org.tr

Bir Sonraki Makalede Görüşmek Üzere…

Ka®a

Pardus –Ulusal İşletim Sistemi Bölüm–1

2008-05-11T17:12:10Z

Pardus –Ulusal İşletim Sistemi Bölüm–1

Pardus’u ilk şu sözlerle duymuştum “Türklerin yapmış oldukları bir işletim sistemi” ve daha sonra birkaç dergide konu ile ilgili yazılar okumuştum. Bende sizlere Ulusal dağıtım projesi tarafından gerçekleştirilen kurulum gerektirmeden çalışan CD (Live CD ) özelliğine sahip Türkçe Linux işletim sistemini anlatacağım. Pardus adı size pek tanıdık gelmemekte. Pars İç Anadolu yaşayan yırtıcı bir kedigil ve ne yazık ki dünyada başka hiçbir yerde yaşamayan bu hayvan artık yurdumuzda da yaşamıyor çünkü soyunu tüketmişiz. Yazılımcılar işletim sisteminin adını bu hayvandan esinlemişler.

Pardus işletim sisteminin en büyük özelliği çalışan bir CD olması, içerisinde Linux (2.6.10) çekirdeği, KDE 3.3.2 masaüstü ortamı, ofis araçları (OpenOffice 1.1.4), İnternet araçları, grafik, oyun araçları ve yapılandırma yöneticisi yer almakta. Pardus’u çalıştırabilmeniz için donanım gereksinimleri şu şekilde

Intel Pentium 2 ve üstü işlemci
128 MB (256 ve üstü tavsiye edilir)
CD-ROM okuyucu (4x ve üstü)

Sizlerde bu ücretsiz işletim sistemini indirmek ve test etmek isterseniz aşağıdaki linklerden yararlanabilirsiniz.

ftp://ftp.uludag.org.tr/pub/pardus/calisan_cd/pardus-calisan_cd-1.0.iso

İndirdiğiniz iso formatını bootable CD (başlatılabilir) haline getirerek kullanabilirsiniz.

Bootable CD haline getirdikten sonra bilgisayarımızın CD’den açılabilmesi için Resim-1’de görüldüğü gibi boot seçeneğinin en başına CD-ROM drive getirmeniz gerekmekte.

Resim–1

İşletim sisteminin yüklenmesi başlamakta artık gerekli adımları takip edeceğiz. Resim–2

Resim–2

Resim-3’de yer alan seçeneklerden bir tanesini seçmemiz gerekmekte, eğer herhangi bir seçenek belirtilemez ise varsayılan olan ve sizin içinde uygun olan Pardus Linux’den açılacaktır. Diğer seçeneklere değinmek gerekirse Pardus Linux (HT ya da minimum 2 CPU sistemler) birden fazla CPU olan bilgisayarlar için uygun bir seçenektir. Üçüncü seçenek olan Pardus Linux (minimum ayarlar [vesa=standart]) ve dört üncü seçenek olan Pardus Linux (minimum ayarlar [acpi=off, apm=off, vesa=standart]) eski ve sorunlu bilgisayarlar ayrıca laptoplar için konulmuştur. İlk seçenekte devam ediyoruz. Resim–3

Resim–3

Linux çekirdeği bilgisayarımızın belleğine yüklenmeye başlıyor. Resim–4

Resim–4

Yüklenme bir süre devam edecek. Bu süre donanımızın özelliği ile doğru orantılı. Resim–5

Resim–5

Resim-6’da yüklenen Linux çekirdekleri başarımları görülmekte.

Resim–6

Pardus’un açılış işleminin ne kadarının tamamlandığını gösteren yeşil renkteki ekran Resim-7’de görülmekte.

Resim–7

Resim-8’de ise servisler bileşenler yüklenmeye başlıyor. Bu işlemin tamamlanması çok uzun bir süre almayacaktır.

Resim–8

Servislerin, bileşenlerin yüklenmesi tamamlandı artık bir sonraki aşamaya geçecektir. Resim–9

Resim–9

Sistem servislerinin hazırlandığını gösteren ekran Resim-10’da görülmekte.

Resim–10

Çevresel aygıtlar tamamlanıyor. Resim-11

Resim–11

Pardus’un masaüstü artık karşımızda. Bu kısımda sonra Pardus’la nasıl çalışacağımızı makalemizin ikinci bölümünde inceleyeceğiz. Resim–12

Resim–12

Live CD özelliğine sahip olan Pardus gerçekten işimize birçok yerde yarayabilir. Örnek olarak işletim sistemi çökmüş olan bir bilgisayarı açmakta oradaki datalarımızı almakta. İkinci bölümde Pardus’u incelemeye devam edeceğiz.

Kaynak:

http://www.uludag.org.tr

Bir Sonraki Makalede Görüşmek Üzere…

Ka®a

SAMBA Kurulumu

2008-04-28T13:03:00Z

Linux –Unix işletim sistemleri ile Windows işletim sistemleri arasındaki dosya alışverişini sağlayan SMB protokolünü SAMBA uygulaması ile tesis etmek mümkündür. Samba uygulaması yüklü olan bir linux işletim sisteminiz varsa (ki çıkan son sürümlerinin hepsinde var) windows işletim sistemiyle haberleşebilir, windowsta paylaştırılan printer ya da dosyalara erişebilirsiniz. Bu makalemde Samba yüklü bir RedHat Enterprise Linux ta Microsoft kullanıcıları için nasıl paylaşım açılır ve linux makinamız bir dosya sunucu olarak nasıl yapılandırılır bunu göreceksiniz.

Samba ile;

1. PDC

2. Linux kullanıcılarının windows üzerinden kendi dosyalarına erişimi

3. Linux makinaya bağlı yazıcıya microsoft ağlarından erişimi

4. Linux tan windows dizinlerine erişimi

5. WINS

6. Master Browser

7. Local Master

gibi hizmetleri sunabiliriz.

Bu makalemde Red HatEnterprise sürümünü kullanacağız.Linux işletim sistemimizde Samba paketinin yüklü olup olmadığını anlamak için; ALT+F2 tuşlarına aynı anda basarak açtığımız pencereye “konsole” yazalım.

Resim – 1

Açılan konsole da “rpm –q samba”

Resim – 2

Eğer samba yüklüyse version numarası ile beraber cevap alacaksınız. Paylaşıma açılacak klasörümüzü “ / ”dizinindeoluşturalım. Bilgisayarıma iki kere tıklayarak root dizine ulaşıyoruz.

Resim – 3

Root dizinde bir klasöroluşturalım ve içerisine dosyalarımızı yerleştirelim

Resim – 4

Resim – 5

Samba sunucumuzu kullanarak,linux işletim sistemimizi yapılandırabiliriz. Uygulamalar – sistem ayarları –sunucu ayarları – samba satırından ulaşabiliriz.

Resim – 6

Açılan Samba sunucu penceresinde daha önceden bir paylaşım olmadığını görebiliriz.Vereceğimiz sunucu ayarları ve oluşturacağımız klasörleri bu pencereden ve samba konfigürasyon dosyasından yapacağız.

Resim – 7

Sol üst bölümdeki ekle butonundan paylaşıma açmak istediğimiz klasörleri ekleyebiliriz

Resim – 8

Temel ayarlar bölümünde ;

Directory : paylaşıma açılacak klasörün nerede olduğu,
Share name : paylaşıma hangi isimle açılacağı,

Description : paylaşıma açılacak klasörün yardımcı açıklamasının ne olacağı,

Temel izinler : klasör içerisine hang paylaşım haklarıyla erişileceğini yazabiliriz.

Directory kısmı için browse butonuna tıklayıp“/” dizinine gidip klasörümüzü seçiyoruz.

Resim – 9

Resim – 10

Klasörümüzü seçip, diğer yardımcı bilgileri de yazıyoruz.

Resim – 11

Erişim ayarları bölümünde;

Herkesin bu paylaşıma erişebilmesini ya da hangi kullanıcıların erişeceğini yazıyoruz. Bu kısımda sadece belli kullanıcılara hak vermek isterseniz samba kullanıcılarını daha önceden tanımlamalısınız.

Resim – 12

Samba kullanıcılarını samba sunucu ana penceresindeki Tercihler – Samba kullanıcıları bölümünden ekleyebiliriz.

Resim – 13

Karşımıza çıkan pencerede kullanıcı ekle dersek sistem tarafından otomatik gelen root kullanıcısını vediğer servisler için oluşturulan kullanıcıları görebilir ve ekleyebilirsiniz.

Resim – 14

Resim – 15

Samba uygulamasında kullanmak için özel bir kullanıcı ekleyelim. Uygulamalar – sistem ayarları – users and groups bölümünde var olan user ve grupları görebilir ya da yenilerini ekleyebiliriz..

Resim – 16

İlk aşamada hiç bir kullanıcı ve grupları göremiyoruz.

Resim – 17

Tercihler – Kullanıcı ve grupları süzme sistemi bölümünden tabloyu değiştirebiliriz.

Resim – 18

Resim – 19

Kendi kullanıcımız için ekle diyerek karşımıza çıkan pencerede gerekli bilgileri yazıyoruz.

Resim – 20

Her kullanıcı için verilen bir kimlik vardır ve kendi kullanıcımız için de bu kimliğin otomatik verilmesini isteyelim. Bize verilecek kimlik 500 olacaktır.

Resim – 21

Resim – 22

Sistemdeki grupları ve üyeleri görebilmek için gruplar bölümüne gidelim ve root grubunun üyelerine oluşturduğumuz "linuxata" kullanıcısını ekleyelim

Resim – 23

Grup özelliklerine geldiğimizde grup kullanıcıları arasında yanındaki kutucuğu doldurduğumuz kullanıcılar bu grubun üyesi olacktır. Eklediğimiz "linuxata" kullanıcısı root haklarına sahip olacaktır.

Resim – 24

Kullanıcımızı sisteme ekledikten sonra, Samba sunucu penceresine geri dönelim ve samba kullanıcıları arasına bizim oluşturduğumuz kullanıcıyı ekleyelim. Öncelikle bilmeniz gereken unix username ile windows username in aynı olmasına gerek yoktur. Linux kullanıcıları kendi dosyalarına windows ağları üzerinden erişirken burada yazacağınız windows username i yazmalıdır. Dilerseniz unix username ile windows username i aynı yazabilirsiniz

Resim – 25

Şimdi samba paylaşımları erişim penceresinde samba kullanıcıları arasına tanıttığımız linuxata kullanıcısını görebilir ve seçebiliriz. Bu paylaşıma sadece linuxata kullanıcı erişecektir

Resim – 26

Samba kullanıcılarını ekledik.Paylaşım için hangi kullanıcılar yararlanacak ve izinlerini yazdıktan sonra samba sunucu ayarlarına geçebiliriz. Samba sunucu penceresinde tercihler –sunucu ayarları bölümünden bu ayarları yapabiliriz.

Resim – 27

Sunucu ayarlarında temel bölümde; hangi ağda hangi isimle yer alacak sorusuna cevap verir. Description bölümüne %v eklersek samba sunucumuzun versiyon numarasını da sonuna ekler. .

Resim – 28

Güvenlik bölümüne geldiğimizde "Authentication mode" bölümünde ADS, Alan, Sunucu, Paylaşım, Kullanıcı seçenekleri karşımıza çıkıyor.

ADS : Kullanicilarin Microsoft Active Directory'den sorgulanmasi gerektigi durumlarda Samba ile sistemin AD'den kimlik dogrulamasi yapmasini saglayabilirsiniz. ADS seçilirse kullanıcıların sorgulanabilmesi için Authentication server ve kerberos realm yapılacak makinaların ayarları FQDN şeklinde yazılmalıdır.

Server (Sunucu) :Kullanıcı adı ve şifre doğrulaması MS sunucu veya başka bir samba sunucudaki kullanıcı adı ve şifreye göre yapılır. Kullanıcı sistemden çıkana kadar Mssunucu veya Samba sunucu arasındaki bağlantı devam eder.

Domain (Alan) : Kullanıcıadı ve şifre doğrulaması Ms sunucu veya başka bir samba sunucudaki kullanıcıadı ve şifreye göre yapılır. Kullanıcı adı ve şifresi doğrulana kadar sunucuile bağlantı kurulur, doğrulama bittiğinde sunucu ile bağlantı kesilir.

User (Kullanıcı) : Kullanıcıadı ve şifre doğrulaması için samba users ve passwords dosyasını kullanır.oluşturduğumuz kullanıcılar ve passwordleri konfigürasyon dosyaları içerisindesaklanır. Dolayısıyla yaptığımız ve yapacağımız her ayar bu dosyalardasaklanır, ve bu dosyalardan değişiklik yapabiliriz

Share (Paylaşım) : Sambasunucu üzerindeki her bir paylaşım için şifre doğrulaması gerekir

Konfigürasyon dosyalarını birazdan irdeleyeceğim için şimdilik authentication mode bölümünde kullanıcı modunu seçip, encrypt passwords bölümüne de kesinlikle evet diyerek ( çünkü parolalar clear text olarak gönderilmemelidir) misafir hesabını kabul etmeyerek devam ediyorum.Misafir hesabı eğer belirtilen kullanıcı dışından bir kullanıcı gelirse kullanılacak hesap türüdür.

Resim – 29

Buraya kadar yaptıklarımızı hatırlayacak olursak;

kullanıcı oluşturduk
bu kullanıcıyı samba kullanıcıları arasına tanımladık
samba sunucu ayarlarını yaptık
hangi klasörü/klasörleri, hangi haklarla paylaştıracağımızı seçtik

Paylaşım haklarından bahsettiğimiz gibi, erişim özelliklerinden de bahsetmeliyim. Aksi takdirde MS paylaşımlarında olduğu gibi, NTFS özelliklerine de dikkat etmeliyiz.Kullanıcımız paylaşımdan hak tanımlı ancak erişim özelliklerinden tanımlı değilse dosyalara erişemeyecektir. Klasör özelliklerinde, erişim hakları bölümüne gidiyoruz.

Resim – 30

Hangi kullanıcımıza hangi hakları vereceğimizi, ya da diğer grup üyelerine hangi hakları vereceğimizi buradan belirleyebiliriz.

Resim – 31

SAMBA konfigürasyon dosyalarına göz atalım ve şimdiye kadar bakalım neler yapmışız. Bu dosyalara /etc/samba dizini altında bulunan dosyalardır.

Resim – 32

Smb.conf dosyası şimdiye kadar yaptığımız tüm samba ayarlarını;
Smbpasswd dosyası kullanıcıların passwordlerini encryptli bir şekilde;
Smbusers dosyası samba kullanıcılarını saklıyor.

Resim – 33

Samba.conf dosyasının içerisinde geçerli olmayan örnek teşkil edebilecek bir çok satırdan oluşuyor. Satırların geçerli olabilmesi için satır başlarındaki # ve ; kaldırılmalıdır.

Samba.conf dosyası 3 ana bölümden oluşur.

[Global] = Konfigürasyonun yapıldığı kısımdır
[Home] = Samba sunucu üzerinde disk ve yazıcı paylaşım ayarlarının yapıldığı kısımdır
[Printers] = Printer lar ile ilgili ayarları bulacağımız bölümdür

Öncelikle oluşturduğumuz paylaşım dosya içerisine yazılmışmı diye kontrol edelim, ve değişiklikleri ekleyelim.

<IMGWIDTH=564 src="http://cozumpark.com/Articles/Images/1000001179_image034.jpg" height="397">

Resim – 34

Köşeli parantez içerisnde yazılıolan [sistem] bizim paylaşım ismimizi veriyor. Bazı parametreleri açıkalayalım;ve dilersek ekleyelim;

Comment = paylaşımda görünecek açıklama

Path = paylaşımın nerede olduğu

Writeable = paylaşıma izin verilen kişilereyazma hakkının verilip verilmeyecği

Browseable = yes/no paylaşıma izin verilenkişiler dışındakilerin paylaşımı görmesine izin verilip verilmeyeceği

Public = yes/no herkes tarafından kullanımaaçılıp açılamayacağı

Guest = yes/no misafir kullanıcılara erişimizninin verilip verilmeyeceği

Admin users = x y belirtilen kullanıcılara (xve y kullanıcılarına) paylaştırılan dizinler üzerinde root yetkisi verilir

Valid users = x @root paylaşım izni verilenkullanıcılar belirtilir

İnvalid users = z paylaşım izni verilmeyecekkullanıcılar belirtilir

Write list = x y @root yazma izni verilenkullanıcı ve grupları (x ve y kullanıcı ile root grubuna) belirtir

Read List = x y @root okuma izni verilenkullanıcı ve grupları belirtir

Max connection = 10 belirtilen paylaşıma aynıanda bağlanabilecek maksimum kullanıcı sayısını belirtir

Create mask = 0777 dosyaların hangi mode daaçılacağını belirtir

Bu konfigürasyon dosyası içerisinde daha bir çok parametre bulunur. İlgili dosya içerisinde gerekli açıklamalar örneklerle birlikte yapılmaktadır.

Smbusers dosyasının içersinde unix kullanıcısı ve karşılığına da yazılması gereken windows kullanıcıları görünüyor.Mesala linux root kullanıcısı için windows tarafında yazılması gereken administrator ya da admin yazılması gerekiyor. Bizim oluşturduğumuz linuxata kullanıcısının karşılığına windowsata yazmıştık burada da görülüyor. Ekleme yapabilir ya da düzeltmeler yapabiliriz..

Resim – 35

Smbpasswd dosyası içerisinde kullanıcı isimleri ve parolalarını görüyoruz. Doğrulama bu dosyaya göre yapılacaktır.

Resim – 36

Konfigürasyonumuzu tamamladığımıza göre linux sunucumuzun ip adresini öğrenerek sistemin çalışıp çalışmadığını kontroledebiliriz

Açılan konsolda ip adresini öğrenebilmek için “ifconfig” yazmamız yeterli.

Resim – 38

Windows ağlarından file://10.5.10.65/ yazarak linux sunucumuza bağlanmak istiyoruz.

Resim – 39

Resim – 40

Resim – 41
"Windowsata" kullanıcı adımızı yazarak sistemimize giriş yaptığımızda linuxata kullanıcı ile geldiğimizi doğrulayan klasörü görüyoruz. Biraz uzun olsa da linux sunucumuzu basit bir şekilde file server olarak yapılandırmış olduk.

Webmin ile Linux Yönetimi

2008-04-28T11:59:00Z

Biz sistem yöneticileri client (istemci) ya da server (sunucu) bilgisayarlarımızı her an kontrol etmek, yönetmek zorundayız. Aynı alanda bulunduğumuzda bunu rahatlıkla yapabiliyorken, uzak bir lokasyona gittiğimizde ya bunu gerçekleştiremiyoruz ya da kullandığımız programlar sayesinde kısıtlı yapabiliyoruz. Linux cephesinde webmin programı ile dünyanın neresinde olursanız olun webmin yüklü sunucularımıza web tabanlı bağlanabilir, sunucumuzun tüm özelliklerini kullanıp yönetebiliriz. Makalemde RedHat Enterprise Linux işetim sisteminde webmin kullanarak samba sunucumu yönetmeyi anlatmaya çalışacağım.

Webmin programının son sürümünü http://www.webmin.com/ adresinden temin edebilir ve gerekli ayrıntıları görebilirsiniz. Webmin programını download edebilir, manual install edebilirsiniz. Ya da konsole satırından root yetkileriyle download edebilir ve yükleyebilirsiniz. Temmuz 2007 itibariyle webmin programının 1.350 sürümü bulunmaktadır. Ben de bu sürümü her iki yolla nasıl install edilir anlatacağım

Webmin 1.350 install:

İlgili web adresine gidip resimdeki adımları takip edebilirsiniz.

Resim – 1

Resim -2

Resim -3

Resim – 4

Resim – 5

5 adımda webmin uygulamasının sisteme yüklenişini gördük. Şimdi de konsole satırından nasıl yüklendiğini görelim. Resim 1 de kırmızı dikdörtgen içerisine alınan adres konsole satırında işimize yarayacak adrestir. Öncelikle root ile ya da root yetkilerine sahip bir kullanıcı ile log on olun. Alt+F2 tuş kombinasyonları ile açtığımız pencereye konsole yazıyoruz.

Resim – 6

Şuanda bulunan son sürüm adresini öğrendiğimiz için “ wget download adresi” yazıyoruz.

Resim -7

Resim – 8

Resim – 9

Resim – 10

Download edilen webmin uygulamasını yine aynı dizinde çalıştıracağımız “ rpm –i webmin-1.350-1.src.rpm” yazarak install edebiliriz.

Resim – 11

Artık kullanıma hazır...

Linux sunucumuzun ip adresini öğrenelim ve webmin arayüzüyle tanışalım. İp adresini öğrenebilmek için konsole da “ ifconfig” yazmak yeterlidir.

Resim - 12

Webmin uygulaması vasrsayılan olarak 10000 numaralı porttan çalışır. Bulunduğunuz networkte webmin arayüzünden linux sunucunuza http://10.5.10.65:10000/ yazarak ulaşabilirsiniz. Ancak bulunduğunuz network dışından bu sunucuya erişebilmek için firewall makinanızdan ya da adsl modeminizden 10000 numaralı portu linux sunucunuza yani 10.5.10.65 ip numarasına sahip sunucumuza yönlendirmelisiniz. Ben makalemde aynı networkteki windows yüklü bir makinadan linux sunucuma erişip, neler yapabileceğimize bir bakalım.

Resim - 13

Resim – 14

Resim - 15

Artık sunucumuzu yönetebiliriz. Webmin konsoluyla 7 ayrı ana bölüm (webmin, system, server, networking, hardware, cluster, others) ve bu bölümlerde toplam 100 alt bölüm, her bölümde de kendisine özel onlarca ayar yapılabileceği için webmin uygulamasını tam anlamıyla anlatmak imkansız hale geliyor. Ancak her ana bölümü yüzeysel görebiliriz. Her bölümü gösteren bir video hazırladım ve bunu http://www.cozumpark.com/files/folders/yuklemeler/entry133269.aspx adresinden temin edebilirsiniz. Makalemde windows ağları üzerinden linuxata kullanıcısının xxx adındaki özel bir klasörüne erişimini sağlayacağım. Servers – Samba windows file sharing kısmına geliyoruz ve tüm işlemleri buradan gerçekleştireceğim.

Resim - 16

Öncelikle güvenlik önlemi olarak Authentication bölümünde Use encrypted passwords? Yes denilmelidir aksi takdirde samba kullanıcısı oluşturamayız. Daha önceden samba kullanıcı hiç oluşturmadıysanız convert unix users to samba users bölümünden var olan unix kullanıcılarından samba kullanıcısı yaratabilirsiniz. Samba kullanıcı windows ağlarından linux sunucusundaki özel dosyalarına erişecek kişi olmalıdır. Açılan sayfada don’t convert or remove these users kısmında eklediğimiz kullanıcı dışındakiler samba kullanıcısı olsun demektir. -499 diyerek id numarası 499 dan küçük olanlar samba kullanıcısı olmasın demektir. Olması gereken password ü de yazarak convert ediyorum.

Resim - 17

Resim – 18

Artık samba kullanıcım linuxata kullanılmaya hazır. Edit samba users and passwords diyerek kontrol edebilirim.

Resim - 19

Resim – 20

Linuxata kullanıcısı için gerekli düzenlemeleri bitirdim. Webadmin web arayüzünün samba tarafında başka neler var bunlara göz atalım. Unix Networking options bölümünde gelen bağlantılarla ilgili ayarları görebilirsiniz

Resim – 21

Windows Networking Options bölümünde hangi ağda, hangi isimler yer alacağı, samba konfigürasyonu ile ilgili ayarları bulabilirsiniz

Resim – 23

File Share Defaults bölümünde bundan sonra açılacak paylaşımlara yardımcı olabilmesi için varsayılan ayararı yapıyoruz. Paylaşımların varsayılan yeri, gerekli açıklamaları yapabiliriz. Varsayılan yer olarak linuxata kullanıcımızın özel klasörlerinin yerini gösterelim. Directory to share bölümünden yola çıkarak;

Resim – 24

Açılacak pencerede ilgili yeri buluyorum,

Resim - 25

Resim – 26

Resim - 27

Resim – 28

Varsayılan ayaralara devam edelim. Varsayılan olarak sırasıyla “security and access control” ve “file permissions” bölümlerine bakalım; resimden neler yapabileceğimizi görüyorsunuz

Resim – 29

Resim – 30

Varsayılan paylaşım yeri ve güvenlik seçenekleri ayarladıktan sonra samba ana menüsündeki Create a new file share” diyerek artık paylaşım verelim.

Resim – 31

Gördüğnüz gibi varsayılan ayarlar hemen geldi, buraya kadar olanları yapmak zorunda değildik, ancak bundan sonrqa açılacak her paylaşımda bize yardımcı olacak ayarlardı. Ufak tefek değişiklikleri yapalım

Resim - 32

Ve paylaşımımız hazır, yazdığımız tüm ayarlar aslında samba konfigürsayon dosyasına yazılıyor, dilersek bu dosyayı da samba anasayfasından görebilir ve üzerinde değişiklik yapabiliriz. Edit config file bizi samba konfigürasyon dosyasına götürecektir.

Resim – 34

Her şeyi ayarladığımıza göre artık denememize geçebiliriz. İp adresi 10.5.10.65 olan lünux sunucumuza bağlanalım.

Resim - 35

Resim - 36

Yapılan denemede yeni dosya yazabildiğim görünüyor. Gayet başarılı ve kolay oldu Paylaşım penceresinde view connection bölümünde sunucuya bağlı kullanıcıları görebiliriz. Bakalım kim bağlanmış;

Resim – 37

Bu makalemde sizler uzak lokasyonlardan linux sunucumuza web arayüzlü bir programla nasıl bağlanabileceğimizi, ilave kurulumlar yapabileceğimizi Samba örneği ile anlatmaya çalıştım.

Mandriva Linux One 2008 Spring - Free Download Kurulumu

2008-04-24T20:22:33Z

Gün geçtikçe çeşitlenen Linux sürümlerine bir yenisi daha eklendi. Linux’ un en çok bilinen sürümlerinden biri olarak bilinen Mandriva’ nın son versiyonu olan One 2008 Spring – Free Download’ un kurulumunu anlatacağım. Linux’ un bu versiyonu http://www.mandriva.com/en/download/free adresinden indirebiliyoruz. Mandriva Linux’ un bu sürümünün özellikleri arasında yerleşik olarak kurulu gelen programlar öne çıkıyor. Bunlar arasında internet ve e-mail için Mozilla Firefox ve Thunderbird, Java ve Flash desteği, Open Office, Google Earth, resim depolama, yönetme, görüntüleme ve işleme için GIMP, müzik ve MP3 dosyaları için Amarok ve Kaffeine, MSN ve Yahoo messneger, AIM ve ICQ için Kopete bunlar arasında en çok öne çıkanlar. Ayrıca 3 boyutlu masaüstü desteği ve Windows’ tan geçiş yapacak kullanıcılar için Windows Migration Wizard bulunması diğer artıları. Kurulum yapılmadan önce bilmemiz gereken en önemli nokta sistem gereksinimleri.

Sistem gereksinimleri:

İşlemci : AMD ve/veya Intel işlemci, minimum 1 Ghz (çift çekirdek desteği mevcut)

RAM : minimum 256 MB, tavsiye edilen 512 MB

Ekran kartı : NVIDIA, ATI, Intel i8xx ve i9xx, SIS, Matrox, VIA. 3 boyutllu masaüstü seçeneği için en az NVDIA Geforce ve/veya ATI Radeon 7000 ve/veya Intel i810

HDD : Düzgün bir kurulum için minimum 3 GB alan, eğer KDE 4 kullanacaksanız 4 GB

SATA : SATA kontrol kartlarının çoğu RAID yapısı olmadan desteklenmekte. RAID yapısı içinse yalnızca bir kısmı desteklenmektedir.

Daha fazla donanım desteği bilgisi için http://www.mandriva.com/hardware adresine bakabilirsiniz.

Kurulum:

Şekil -1

Bilgisayarı cd’ den boot edince yukarıdaki karşılama ekranı çıkıyor.

Şekil-2

F2 tuşuna basıp yükleme için dil seçeneğini Türkçe olarak ayarlıyoruz.

Şekil-3

Install Mandriva Linux 2008 Spring’ i seçip enter ile kuruluma başlıyoruz.

Şekil-4

Dil seçimini yapıp “next” diyoruz.

Şekil-5

Lisans anlaşmasını kabul edip “sonraki” ni tıklıyoruz.

Şekil-6

Boş alanı kullanarak “sonraki” ni tıklıyoruz.

Not: Eğer makinanızda farklı bir işletim sistemi varsa veya disk bölümleme yapacaksanız özel disk bölümlemeyi kullanmanız gerekir.

Şekil-7

Burada “sonrakini” tıklayarak geçebiliriz yada “Copy whole CDs” kutusunu işaretleyebiliriz. Eğer kutuyu işaretlerseniz CD içeriğini hard diske kopyalayıp sistem kurulumuna hard diskten devam eder ve kurulum dosyaları işletim sistemi tam olarak kurulana kadar hard diskte kalır.

Şekil-8

Masaüstü seçenekleri karşımıza çıkıyor KDE veya GNOME masaüstü seçenekleri dışında özel masaüstünü de seçebilirsiniz. Ben “Custom” seçip “sonrakini” tıklıyorum.

Şekil-9

İş istasyonu ve grafik ortamı seçeneklerinin hepsini işaretliyorum ve “sonraki” ne tıklıyorum. Buna ek olarak Mandriva Linux’ un bize sunduğu sunucu paketleri de mevcut.

Şekil-10

Kurulum başlıyor.

Şekil-11

Kurulum devam ediyor. “Ayrıntılar” a tıklıyorum.

Şekil-12

Kurulan paketlerin ayrıntılarına ait bir liste karşımıza çıkıyor.

Şekil-13

Paketlerin kurulumu bittikten sonra yönetici ve kullanıcı bilgileri ve parolalarını gireceğimiz ekran çıkıyor karşımıza. Gerekli yerleri doldurup “sonraki” ne tıklıyoruz.

Not: Administrator (root) parolası için minimum 6 karakterden oluşan bir şifre istiyor.

Şekil-14

Kullanıcı hesapları oluşturulup kuruluyor.

Şekil-15

Önyükleyici hazırlanıyor.

Şekil-16

Monitör özelliklerini üretici firma yada genel seçeneklerden birini kullanarak seçebilirsiniz.

Şekil-17

Sistem özelliklerine ait bir özet ekranı geliyor burada görüntülenen bilgiler eğer istenirse yeniden yapılandırılabiliyor.

Şekil-18

Güncellemeleri kurmadan kuruluma devam ediyorum.

Şekil-19

Kurulumun bittiğine dair bir ekran geliyor karşımıza. Ayrıca http://www.mandriva.com/en/security adresinde indirip kurabileceğimiz yama dosyalarını bulabileceğimize dair bir bilgi de bize veriliyor. CD’ yi çıkarıp “Yeniden başla” yı tıklıyoruz.

Şekil-20

Mandriva Linux 2008 Spring’ i Başlat’ ı seçip “enter” a basıyoruz.

Şekil-21

İlk kurulum için kayıt konsolu karşımıza geliyor. “sonraki” ne tıklıyoruz.

Şekil-22

Şekil-23

Hesabımızın oluşturulduğuna dair uyarı çıktıktan sonra “sonraki” ne tıklıyoruz.

Şekil-24

Karşımıza çıkan anketi istediğimiz gibi doldurup “sonraki” ne tıklıyoruz.

Şekil-25

Bizden register bölümünde doldurduğumuz e-mail adresimizi ve hardware profilimizi barından dosyayı upload etmemizi istiyor. “gözat…” butonuna basıyoruz.

Şekil-26

/tmp klasörünü seçiyoruz.

Şekil-27

/tmp klasörünün içinde report.tar.bz2 dosyasını seçiyoruz.

Şekil-28

“upload” butonuna tıklıyoruz.

Şekil-29

“son” a tıklıyoruz.

Şekil-30

Karşımıza log in sayfası çıkıyor. Belirlediğimiz kullanıcı adı ve şifreyi girerek Mandriva Linux’ a log in oluyoruz.

Şekil-31

Servisler yüklenmeye başlıyor.

Şekil-32

Ve karşımıza Mandriva Linux’ un masaüstü çıkıyor.

Şekil-33

Kurulu olarak gelen Mozilla Firefox ile internette gezintiye başlıyoruz.

FreeBSD uzerinde Kullanıcı Hesaplarının Yönetimi Bolum-1

2008-04-17T19:31:00Z

Her sistemde olduğu gibi FreeBSD de de kullanıcıların sisteme giriş yapabilmesi için kullanıcı tanımları yapılmalıdır. Bu makalemizde FreeBSD de kullanıcı hesaplarının nasıl açıldığını ve yönetildiğini göreceğiz.

Hesap Özellikleri

Kullanıcı hesapları kullanıcı adı ve tanımlanan bazı bilgilerden oluşur. FreeBSD de kullanıcı bilgileri /etc/passwd, /etc/master.passwd dosyalarında; kullanıcı grupları ile ilgili bilgiler /etc/group dosyasında tutulur. Hesap oluşturulurken kullanılan değişkenler şunlardır:

Kullanıcı Adı (Username) : Sisteme giriş yapabilmek için kullanılır; aynı isim sadece bir kullanıcı için kullanılır ve kullanıcı adı küçük harfler, sayılar ve “_” “-“ den oluşabilir. Kullanıcı adı en fazla 16 karakter olabilir.
Parola (Password) : Parolasız sistem girişleri için kullanılan hesapların dışındaki tüm hesapların mutlaka bir parolası olmalıdır. Parolalar şifrelenmiş bir şekilde /etc/master.passwd dosyasında tutulmaktadır.
Kullanıcı ID’ si (UID): UID 0 ile 65535 arasında olup kullanıcıyı tanımlayan ve yinelenmeyen bir numaradır.
Grup ID’ si (GID): GID 0 ile 65535 arasında olup kullanıcının üyesi olduğu grubu belirten bir numaradır. Bu numara kaynak paylaşımdaki yetkileri belirlemek için kullanılır. Örneğin bir yazıcının sadece belli kişiler tarafından kullanabilmesi gibi.
Giriş Sınıfı (Login Class): Kullanıcıların çevre değişkenlerini belirtmek, kaynaklara erişimlerini denetlemek için kullanılan bir yöntemdir.
Parola Değiştirme Zamanı (Password Change Time): Kullanıcıların parolalarını belirli aralıklarla değiştirmelerini zorunlu kılmak için kullanılır. Default olarak bu değer sıfırdır.
Hesap Son Kullanma Tarihi (Account Expire Time): Hesapları belirli bir süre sonra geçersiz kılmak için kullanılır.
Kullanıcı Tam Adı (User full name): Kullanıcının adını ve soyadını belirtir. Bu bölüme istenirse telefon ve adres bilgileri de girilebilir.
Kullanıcı Ana Dizini (Home Directory): Kullanıcı sisteme giriş yaptığında kendi ana dizinine yerleşir. Kullanıcılar kendi dizinlerinde tam yetkiye sahiptirler.
Kullanıcı Kabuğu (Shell): Kullanıcıya sistemle haberleşeceği ortamı sağlar. Genellikle kullanılanlar sh, bash, csh, tcsh, ksh dir.

Yetkili Kullanıcı

Genellikle root olarak adlandırılır. Sınırsız yetkiye sahip olduğundan günlük sıradan işler için kullanılmaz. Normal kullanıcılar sistemi aksatacak herhangi bir işlem için yetkili olmadıklarından sistem yöneticisinin sistemin yönetimi dışındaki işler için normal bir kullanıcı hesabı kullanması tavsiye edilir.

Kullanıcı İşlemleri

Kullanıcı hesapları üzerinde işlem yapmak için kullanılan komutların bazıları şunlardır:

Adduser - kullanıcı eklenir
Rmuser - kullanıcı silinir
Chpass - kullanıcı bilgilerini değiştirir.
Passwd - kullanıcı parolaları değiştirilir
Pw - tüm kullanıcı işlemleri yapılabilir
Su - bir kullanıcıdan diğer kullanıcıya geçişi sağlar

ADDUSER

Kullanıcı eklemek için kullanılır. passwd ve group dosyalarına kullanıcı için bir satır eklenir. Ayrıcı kullanıcı için dizin açar ve /usr/share/skel dizinindeki dosyaların kullanıcı dizinine kopyalar. Adduser komutu çalıştırıldığında /etc/Adduser.conf dosyasının ayarlana bilmesi ve kullanıcı açmak için gerekli sorular sorulur.

Şekil.1 – Kullanıcı isimlerinin hangi karakterlerden oluşa bileceği belirlenir. Ön tabanlı değeri kullanmak için ENTER tuşuna basılmalıdır.

Şekil.2 – Kullanıcılar oluşturulurken kullanılacak ön tabanlı kabuk belirlenmelidir..

Şekil.3 – Ön tabanlı kabuğun seçildiğini belirtir.

Şekil.4 – Kullanıcı ana dizinlerinin hangi dizin altında açılacağı belirlenir. ENTER tuşuna basarsak ön tabanlı olan /home dizini seçilmiş olur.

Şekil.5 - /user/share/skel yapılandırma dosyalarının kullanıcının ana dizinine kopyalanıp kopyalanmayacağı sorulmaktadır. Kopyalama eylemini başlatmak için YES, başlatmamak için NO yazılmalıdır.

Şekil.6 – Kullanıcı hesabı oluşturulduktan sonra kullanıcıya /etc/Adduser.message dosyasındaki mesajın e-mail ile gönderilip gönderilmeyeceği belirlenir. Mesaj gönderilmek istenirse ENTER tuşuna basılmalıdır.

Şekil.7 – Kullanıcıların parola kullanıp kullanmayacakları belirlenir. Ön tabanlı olarak parola kullanılır. Ön tabanlı değeri kabul etmek için ENTER tuşuna basılır.

Şekil.8 – Oluşturulacak kullanıcı adı belirlenir.

Şekil.9 – Kullanıcını tam adı belirlenir

Şekil.10 – Kullanıcının hangi kabuğu kullanacağı belirlenir. Ön tabanlı değeri seçmek için ENTER tuşuna basılır.

Şekil.11 – Kullanıcının ana dizininin neresi olacağı belirlenir. Ön tabanlı değeri seçmek için ENTER tuşuna basılır.

Şekil.12 – Kullanıcı ID si belirlenir. Ön tabanlı değeri seçmek için ENTER tuşuna basılır.

Şekil.13- Kullanıcı giriş sınıfı belirlenir. Ön tabanlı giriş sınıfı Default tur. Ön tabanlı değeri seçmek için ENTER tuşuna basılır.

Şekil.14 – Kullanıcının grubu belirlenir. Ön tabanlı olarak CACA dır. Ön tabanlı değeri seçmek için ENTER tuşuna basılır.

Şekil.15 – Kullanıcının başka gruplara eklenip eklenmeyeceği belirlenir. Ön tabanlı olarak kullanıcı başka bir gruba eklenmez. Biz burada whell yazarak kullanıcıyı bu gruba da dahil etmiş olduk.

Şekil.16 – Kullanıcıya parola atama işlemleri yapılır.

Şekil.17 – Kullanıcı bilgilerinin doğruluğu sorgulanır. Bilgiler doğru ise ENTER tuşuna basılarak kullanıcı eklenir. Bilgiler doğru değil ise N tuşuna basılarak kullanıcı eklenmez.

Şekil.18 – Kullanıcının eklendiği bildirilir ve başka kullanıcı ekleyip eklemeyeceğimiz sorulur. Burada Y tuşuna basarak örnek olması açısından bir tane daha kullanıcı tanımlayalım.

Şekil.19 – Kullanıcı ayarları. Başka bir kullanıcı eklemek için Y komuttan çıkmak için N tuşlarına basılır.

RMUSER

Bu komut kullanıcıyı sistemden tamamen silmek için kullanılır. Komut aşağıdaki işlemleri gerçekleştirir:

Corontab bilgilerini siler
Kullanıcı ile ilişkili at işlemlerini siler
Kullanıcının çalıştırdıklarının tümünü siler
Parola dosyasından kullanıcıyı siler
Kullanıcının adı tüm guruplardan çıkarılır
Kullanıcının ana dizinini siler
Kullanıcıya gelen e-mail leri siler

Şekil.20 – Rmuser ile kullanıcı silme

CHPASS

Kullanıcı veri tabanındaki bilgileri günceller. Sadece sistem yöneticileri kullanıcıların bilgilerini değiştirme yetkisine sahiptirler ama her kullanıcı kendi bilgisini güncelleyebilir.

Şekil.21 – Chpass

PASSWD

Kullanıcılar kendi parolalarını root ise tüm kullanıcıların parolasını değiştirebilir.

Şekil.22 – passwd

Bu komut sistemden çıkmadan kullanıcıyı geçici olarak root yapar. Kullanıcının bu komut ile root ola bilmesi için whell gurubuna üye olması gerekir. Gurup üyeliği yoksa Şekil.23 görülen hata alınır.

Şekil.23

Komut satırında çalışan, kullanıcı oluşturma, silme, güncelleme gibi işlemlerin yapılmasını sağlayan bir komuttur. Birçok seçenek içerdiğinden oldukça kullanışlıdır.

Şekil.24 – Pw komutu ile kullanıcı oluşturma.

Örnekte görülen parametrelerin gerçekleştirdikleri eylemler şu şekildedir:

 -c passwd dosyasındaki GECOK alanına değer atar

 -s kullanıcının kabuğunu belirler

 -m kullanıcı ana dizininin oluşturulmasını sağlar

 -g kullanıcının gurubunu belirler

Şekil.25 – Pw komutu ile kullanıcı silme

GRUPLAR

Gruplar UID (Kullanıcı ID si) ve GID (Grup ID si) numaralarından oluşurlar ve FreeBSD kullanıcının işlem yetkilerine bu numaralara bakarak karar verir. Sistemin GID haritası /etc/group dosyasıdır. Bu dosya grup adı, parola, grup no ve grup üyelerinden oluşur.

Şekil.26 – Pw komutu kullanılarak ssu5301 isimli bir grup açılmış ve ID si

Şekil.27 – Oluşturulmuş olan gruba bunyamin kullanıcısı eklendikten sonra /etc/group dosyasının görünümü

Toor KULLANICISI

Root’ un tersten yazımıdır; root kullanıcısının tüm haklarına sahiptir ve root’ a alternatif bir kullanıcıdır. Default olarak parolasız olduğundan parola atanmadan toor kullanıcısı ile sisteme giriş yapılamaz.

YETKİ DÜZENLEMELERİ

FreeBSD çok kullanıcılı bir işletim sistemi olduğundan kullanıcılarda yetki düzenlemesi yapmak zorunludur. Yetki düzenlemesi read-write-execute için yapılmaktadır ve her bir yetkinin sayısal değeri vardır.

Read: 4
Write: 2
Execute:1

Bu değerlerin birleştirilmesi ile diğer yetkiler belirlenir. Örneğin kullanıcının rwe yetkisine sahip olmasını istiyorsak vereceğimiz numara 7 olacaktır, kullanıcının rw yetkisine sahip olmasını istiyorsak vereceğimiz numara 6 olacaktır.

Şekil.28 – İzinler

Kaynak : Açık Kod Yayınları

FreeBSD İşletim Sistemi Kurulumu

2008-04-17T19:25:49Z

Açık kod dünyasında Linux kelimesi neredeyse işletim sistemi ile eş anlamlıdır. Ancak sadece Linux’ lar açık kodlu işletim sistemleri değildir, Yahoo gibi dünyanın en büyük web sunucularından biri BSD işletim sistemi kullanılmaktadır.

BSD Nedir?

BSD “Berkeley Software Distribution” nun kısaltılmışıdır. Bu isim AT&T’ nin Research Unix’ in bir uzantısıdır.

BSD işletim sistemi bir kopya değildir. UNIX ‘in atası sayılan AT&T’ nin Research Unix’ inin açık kaynak kodlarından oluşur.

1980’ lerde birçok küçük çaplı işletim sistemi şirketi piyasaya çıktı. Bunların büyük bir kısmı kendi işletim sistemlerini yazmak yerine Unix işletim sistemini lisanslamayı tercih ettiler.

BSD Neden çok yaygın değil?

BSD programcıları çoğu zaman pazarlama amacı gütmek yerine kendi kodlarını geliştirmek ile ilgileniyorlar
BSD nin Linux kadar destekçisi bulunmamaktadır.
Kullanıcılar Linux İşletim Sistemini daha kullanışlı olarak kabul ediyor ve destekliyorlar.

Yukarıdaki bazı sebeplerden dolayı BSD daha az tanınan bir işletim sistemidir.

BSD’ nin Hangi Versiyonları Bulunmaktadır?

Birçok Linux sürümünün aksine açık kaynak kodu olan yalnızca üç tane BSD sürümü vardır. Her BSD projesi kendi kod ağıcına ve çekirdeğine sahiptir.

FreeBSD: FreeBSD yüksek performans ve son kullanıcılar için kullanım kolaylığı amacını güder. ISS firmaları için favori işletim sistemidir.

NetBSD: Azami seviyede taşına bilirlik hedefler. Sade bir tasarıma sahiptir. 50 den fazla farklı işlemci mimarisini desteklemektedir. NASA’ ın uzay çalışmalarında da kullanılmaktadır. Intel olmayan donanımlar için iyi bir seçimdir.

OpenBSD: OpenBSD güvenlik ve kod güzelliği hedefler. Yedi yıldan fazla süredir sadece 1 tane etkili güvenlik açığı bulunabilmiştir. Borsa ve bankalar gibi güvenliğin ön planda olduğu önemli merkezler tarafından kullanılmaktadır.

FreeBSD İle Neler Yapılabilir?

FreeBSD mükemmel bir sunucu işletim sistemi olmanın yanı sıra çok güzel bir masa üstü bilgisayarı işletim sistemidir. Diğer işletim sistemleri ile yapabileceğiniz birçok şeyi FreeBSD ile de yapabilirsiniz. Örneğin:

İnternette gezinebilirsiniz
DivX seyredebilirsiniz
MP3 dinleyebilirsiniz
E-Mail alıp gönderebilirsiniz
PDF dokümanlarını okuyabilirsiniz

FreeBSD Kullanan Bazı Kuruluşlar

 Yahoo

 Apache

 Sony Japan

 Netcraft

 Newyork Internet

FreeBSD İşletim Sisteminin Kurulumu

İlk defa bir Unix işletim sisteminin kurulumu, insanın ne ile karşılaşacağının belli olmadığından zor olarak görülebilir. Çoğu bilgisayarda FreeBSD kurulumu esnasında herhangi bir donanım sorunu yaşanmamaktadır. FreeBSD, Linux veya Windows gibi işletim sistemleri ile birlikte çalışabilir. FreeBSD kurmak için diskte boş bir partition olması yeterlidir. Aynı bilgisayara Windows, Linux ve FreeBSD işletim sistemleri kurulacak ise; öncelikle Windows, daha sonra Linux ya da FreeBSD kurulması tavsiye edilmektedir.

Kurulum

FreeBSD kurulum arabirimi diğer işletim sistemlerininki gibi sürekli değişmemektedir. Bu sayede kullanıcı yeni FreeBSD versiyonlarını kolayca kurabilmektedir. FreeBSD CD’ si ile bilgisayar açıldığında karşınıza Şekil–1’ deki ekran gelecektir.

Bundan sonraki adımda karşımıza çekirdek yapılandırma ekranı gelecektir. Ön tabanlı FreeBSD kurulum çekirdeği çoğu donanım desteğini içinde barındırmaktadır. Donanım çakışması yok ise çekirdek yapılandırma yapmadan kuruluma devam edile bilir. Bunun için yön tuşları ile “Skip kernel configuration and continue with installation” seçilip devam edilmelidir (Şekil–2).

Eğer ön tabanlı çekirdek ile sistem açılmaz ve kurulum ekranı gelmez ise “Start kernel configuration in full screen visual mode” seçilerek UserConfig programı çalıştırılmalıdır.

Çekirdek Yapılandırması

İlk olarak sisteme GENERIC çekirdeği yüklenir. Bu çekirdek değişik sistemler için donanım yoklaması yapar. Şekil–3 te görülen ekranda gerekli olmayan donanımların incelenmesi iptal edilir. Böylece çakışmalar iptal edilir.

Donanım Çakışmalarının Tespiti

Şekil–3 te bulunan X tuşuna basılarak ekrana donanım açıklamalarının gelmesi sağlanır (Şekil–4).

Bu ekranda CONF diye bir ibare yoksa sistemde herhangi bir çakışma yok demektir. Eğer çakışma varsa donanımla çakışan diğer sürücünün kapatılması gerekir. İşlemlerin ardından Q tuşu ile ekrandan çıkılarak çekirdek yapılandırma ekranından kurulum ekranına geçilir ve Sysinstall Kurulum Programı çalıştırılmış olur (Şekil–5).

Standart Kurulum

Sysinstall ekranında yön tuşları ile Standart öğesinin üzerine gelip TAB tuşuyla Select sekmesi seçilerek ENTER ile onaylanır. Böylece Standart Kurulum başlatılmış olur (Şekil–6)

Kurulum bilgilendirme ekranından sonra karşımıza disk bölümlendirme ekranı gelecektir (Şekil–7).

Eğer burada FreeBSD bölümü oluşturulmaz ise Disk Label hata verecektir. A tuşuna basarak diskin tamamını FreeBSD için kullanalım (Şekil–8)

Bölümlendirme işlemini bitirdikten sonra Q tuşuna basarak disk bölümlemeden çıkılır. Ekrana FreeBSD Boot Manager’ ın kurulup kurulmayacağını soran bir bölüm gelir (Şekil–9)

Boot Manager olarak FreeBSD’ nin açılış yöneticisi kullanılacaksa OK’e basılmalıdır. Bu ekrandan sonra FreeBSD bölümlerinin oluşturulacağı disklabel editörü ekranı gelecektir (Şekil–10)

Burada fdisk editörü ile hazırlamış olduğumuz ad0s1 dilimi içinde FreeBSD bölümleri oluşturulacaktır. FreeBSD kurulumu için en az bir tane file system ve swap oluşturulmalıdır. Swap fiziksel belleğin yetmediği zamanlarda geçici olarak bellek gibi kullanılır. Swap’ ın en azından sistemin fiziksel belleğinin kapasitesi kadar olması tavsiye edilir.

Şekil–10’ da C tuşuna basılarak yeni bir disk bölümü oluşturulacaktır (Şekil–11).

Ekrana gelen mesaj kutusunda ki boyut bütün dilimin boyutudur. Bunun yerine 128 Mb’ lık bir bölüm için 128 M yazılır (Şekil–12).

Bir sonraki ekranda oluşturulan bölümün tipi belirlenir (Şekil–13). Oluşturulan bölümün tipi dosya sistemi olduğundan “FS A file system” seçilir.

Son olarak oluşturulan bölümün hangi dizine bağlanacağı belirtilmelidir. Dosya sistemi oluşturulduktan sonra disklabel editör ekranına dönülür. Swap oluşturmak için C tuşuna basılır ve swap boyutu girilir. Sonraki ekranda “Swap A swap partition “ seçilir. Bundan sonra diğer disk bölümleri oluşturulur (Şekil–14).

Tüm işlemlerin ardından Q tuşu ile disklabel editöründen çıkılır.

Temel Sistemin Kurulumu

Ekrana geren pencerede FreeBSD’ nin temel bileşenleri kurulacaktır. Bileşenler tek tek seçilebileceği gibi ALL seçilerek tüm temel bileşenler kurulabilir (Şekil–15).

ALL seçilip onaylandıktan sonra FreeBSD port ağacının da kurulup kurulmayacağını soran ekran gelir (Şekil–16). YES seçilerek port ağacı kurulur.

Daha sonra “X EXIT” üzerine gelip OK’ e basılır (Şekil-17).

Karşımıza gelen ekranda FreeBSD’ nin kurulum yolu olarak CD/DVD seçilir (Şekil-18).

Bir sonraki ekranda sistemde oluşturulan bölümlerin biçimlendirileceğini belirten bir uyarı gelir (Şekil–19).

Kurulum bu aşamadan sonra başlayacaktır (Şekil–20).

Kurulum başarılı bir şekilde tamamlandıysa ekrana Şekil–21 de ki görüntü gelir. Bu ekran OK diyerek onaylanır.

Bunun ardından ekrana Ağ ayarlarının yapılıp yapılmayacağını soran ekran gelecektir (Şekil–22).

Eğer Ethernet kartı yapılandırılacaksa Yes seçilir. Eğer FreeBSD kurulum çekirdeği sistemdeki Ethernet kartını tanımışsa menüdeki ilk ağ birimi sistemdeki Ethernet kartı olacaktır (Şekil–23).

Arabirim seçildikten sonra gelen ekranda Ethernet ara birimine IPv6 adresi atanmayacağı ve IP adresinin DHCP ile alınmayacağını belirtmek için No seçilir (Şekil–24).

Bu işlemin ardından Ethernet kartının yapılandırılmasına başlanabilir (Şekil–25).

OK ile işlem onaylandıktan sonra karşımıza çıkan ekranda bu ağ arabiriminin hemen etkin duruma getirilip getirilmeyeceğine karar verilir (Şekil–26)

Bu makine ağ geçidi olarak kullanılacak ise Şekil–27 deki ekranda Yes seçilmelidir.

Bir sonraki ekranda sitem güvenlik ayarları ile ilgili soru ile karşılaşılacaktır. (Şekil–28).

Ön tabanlı güvenlik seviyesi değiştirilecek ise No seçilerek gelen menüden istenilen güvenlik seviyesi seçilebilir ama ilk kurulumda bir değişiklik yapmadan öntabanlı olan Medium seçeneğinin seçilmesi tavsiye edilir.

Güvenlik ayarları ekranının ardından karşımıza Sistem Konsol Ayarları ekranı gelir. Ayarlarda değişiklik yapılmak isteniyorsa Yes seçilir (Şekil–29).

Karşımıza gelen ekranda konsol ayarlarında ne gibi değişiklikler yapabileceğimizi görmekteyiz. Bu değerler hiç değiştirilmese de program problemsiz bir şekilde çalışacaktır. Bu ekranda klavye düzeninden ekran koruyucusuna kadar konsol yapılandırılması değiştirilebilir. Türkçe klavye düzeni burada görülememektedir. Daha sonra /etc/rc.conf dosyasında yapılacak olan değişikliklerle Türkçe klavye düzeni kurulabilir (Şekil-30)

Sistem konsol ayarların ekranından sonra karşımıza gelen ekran Sistem Zaman Dilimi ayarlama ekranıdır (Şekil–31). Bu ekranı Yes ile onaylayarak devam ettiğimizde karşımıza gelen ekranda 8 tuşu ile ilk olarak Europa sonraki ekranda da 41 ile Türkiye seçilir (Şekil–32 / Şekil–33).

FreeBSD ikili Linux programlarını çalıştırabilir. Şayet Linux Uyumluluğunu kurmak isterseniz Dil ayarları ekranının ardından karşımıza gelen ekranda Yes i seçmelisiniz. (Şekil–34)

Eğer X sunucusu kullanılacaksa ya da konsolda fare kullanılmak isteniyorsa Şekil–35 ve Şekil–36 da görüldüğü gibi USB olmayan fareler kurulum sırasında yapılandırılabilir.

Şekil–36 da ilk olarak Type kısmında Auto seçilir, daha sonra Port kısmında uygun olan fare tipi seçilir. Enable kısmında farenin hareket edip etmediği test edilir. Eğer hareket ediyorsa Yes, etmiyorsa adımları tekrarlamak için No seçilir. İşlem bittikten sonra X tuşu ile sonraki adıma geçilir.

Sıradaki adım X Sunucusunun kurulum ekranıdır. Şayet X Sunucusu ilk defa kurulacaksa Şekil–37 de No seçilerek sitem kurulduktan sonra X sunucusunun ayarlanması tavsiye edilir.

Sıradaki işlem sisteme kullanıcı eklemektir. Kullanıcı eklemek için Şekil–38 de Yes seçilmelidir.

Bir sonraki bölümde kullanıcı ve grup tanımlamasının yapılacağı ekran gelmektedir (Şekil–39).

Burada User seçeneği ile sistemde yeni bir kullanıcı tanımlaması yapılabilir. Şekil–40 tada yeni kullanıcı tanımlama ekranı görülmektedir.

Normal kullanıcı tanımından sonra karşımıza root kullanıcısının parola atama ekranı gelir (Şekil–41/ Şekil–42). Root kullanıcısı sitemde tüm haklara sahiptir.

Böylece FreeBSD’nin kurulumu bitmiş oldu (Şekil–43).

Burada No seçilerek ana kurulum menüsüne geri dönülür (Şekil–44). Ana Kurulum Menüsünde X Exit Install Seçilerek kurulum programından çıkılır.

Karşımıza sistemin yeniden başlatılacağı, makinenin disket ve CD sürücüsünün boş olması gerektiğinin hatırlatıldığı bir ekran gelir (Şekil–45).

Sistem tekrar açıldığında Şekil–46 da görüldüğü gibi FreeBSD açılış yükleyicisi ekranı görülecektir. Burada F1 tuşuna basarak FreeBSD Sistemi açılır.

Kaynak: Açık Kod Yayınları

PARDUS 2007 Kurulumu

2008-04-11T17:38:00Z

Pardus Nedir ?

Pardus, TÜBİTAK-UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) bünyesinde yürütülen bir işletim sistemi geliştirme projesidir. Pardus açık kaynak kodlu ve GPL (GNU Genel Kamu Lisansı) ile dağıtılan bir özgür yazılımdır.

Özgür yazılımlar kullanıcılarına diledikleri gibi çalıştırma, çoğaltma, inceleme ve değiştirme, ve yeniden dağıtma özgürlüklerini koşulsuz olarak verirler. Bu özgürlükler sayesinde kapalı kodlu ve sahipli yazılımlara göre daha fazla güvenlik, esneklik ve tasarruf sağlarlar.

Pardus 2007, proje kapsamında 18 Aralık 2006 tarihinde yayımlanan işletim sistemi sürümüdür. Tek bir CD ile kısa sürede ve kolayca işletim sistemi ve çok sayıda yazılım paketi sisteme kurulur, hızla ve kolayca üretken hale gelinir.

Özgürdür
Lisansı sizi kısıtlamaz, üreticiyi sizden korumak için değil sizin haklarınızı korumak için tasarlanmıştır.

Türkçe sever
Çekinmeden Türk alfabesinin tüm harflerini kullanabilirsiniz. Yazım ve sözlük denetimi yapar, sizi güzel bir Türkçe kullanmaya teşvik eder.

Virüslere geçit vermez
İnternet'ten gelen her dosyayı kontrolden geçirmekle, ya da virüs bulaşmış bilgisayarınızı temizlemekle zaman kaybetmezsiniz.

Hızlı kurulur
30 dakikada yüklenir. Tek kurulum işlemiyle bilgisayarınıza ofis yazılımı, İnternet gezgini, sohbet programı gibi gerekli bütün programlar da yüklenir.

Kolay kullanılır
Grafik arayüzleri, menüleri, ikonları ile aklınıza ve güdülerinize hitap eder. Kullanmak için bilgisayar öğrenmek, ikinci bir dil bilmek ya da uzun eğitimlerden geçmek gerekmez.

Tamdır
Bir masaüstü kullanıcısının gereksinim duyacağı her türlü yazılım Kurulum CD'si içinde mevcuttur. İnternet araçları, ofis paketi, her türlü resim, müzik, film için oynatıcı ve düzenleyiciler, oyunlar, aklınıza ne gelirse...

Özelleştirilebilir
Sistemi, kendi beğeninize göre özgürce değiştirebilirsiniz. Hem görünüş, hem de davranış açısından. Tek sınır, hayal gücünüzdür.

Şeffaftır
Kaynak kodlarını kendi ihtiyaçlarınıza göre değiştirebilir, kendi dağıtımınızı üretebilirsiniz. Ne yaptığını ve ne yapmadığını kaynak koduna bakarak bilirsiniz.

Çok dil bilir
Ayrı ayrı CD'ler ile tekrar yükleme yapmadan, iki dokunuşla Türkçe'den İngilizce'ye dönüşür. Herhangi başka bir dilin desteğini eklemek de son derece kolaydır.

Eğlencelidir
Kaptan Masaüstü, PiSi ve ÇOMAR ile bilgisayar kullanmanın keyfini, tam Türkçe desteği ile bilgisayarınızı kendi dilinizde kullanmanın kolaylığını yaşarsınız.

Hata Takip Sistemi

Yaygın olarak kullanılan hata takip sistemi Bugzilla, Pardus projesinin de hata takip sistemi seçimidir. Pardus servisleri, geliştirme araçları ve geliştirme ürünleri ile ilgili geliştirme istekleri ve hatalar buradan takip edilebilir, güncellenebilir veya yenileri eklenerek geliştiriciler sorunlara dair haberdar edilebilir.

Minimum Sistem Gereksinimleri

Intel Pentium 2 ve üstü işlemci
128 MB (256 ve üstü tavsiye edilir)
CD-ROM okuyucu (4x ve üstü)

Pardus Nasıl Kurulur?

Pardus kurulum CD sini buradan temin edebilirsiniz.

Kuruluma bilgisayarımızı CD den boot edecek şekilde ayarlayarak başlıyoruz. Pardus kurulum CD sini CD-Rom a takarak bilgisayarımızı açıyoruz.

Şekil – 1: Bu ekranda kurulumu nasıl yapacağımızı seçebilir; belleğimizi kontrol edebilir; Sabit diskten devam edebilir yada kurulum dilini değiştirebiliriz.. Biz Pardus Live 2007 seçimiyle devam ediyoruz.

Şekil – 2

Monitörümüzün çözünürlülüğü desteklemediği durumlarda karşınıza siyah bir ekran gelir; (ctrl alt +) veya (ctrl alt -) tuşlarına basarak monitörümüzü farklı bir çözünürlüğe geçirip kuruluma devam ederiz.

Şekil – 3: Bu ekran kuruluma hazırlık ekranıdır. Yüklemeye devam edebilmek için Pardus lisanslarını kabul ettiğimizi belirtmemiz gerekmektedir.

Şekil – 4: GPL Metni. Okumanızda fayda var.

Şekil – 5: Kabul Ediyorum seçeneğini işaretleyerek ekranın sağ alt köşesinde renkli hale gelen ileri butonuna tıklayarak devam ediyoruz.

Şekil – 6: Bu ekranda CD içerisindeki paketleri kontrol edebiliriz. CD Doğruluğunu Kontrol Et butonu ile CDmizi kontrol edelim.

Şekil – 7: CD miz kontrol edildi ve herhangi bir problem ile karşılaşılmadı. İleri butonu ile kuruluma devam ediyoruz.

Şekil – 8: Klavye Seçim ekranı. Buradaki listeden kullanacağımız klavyeyi seçiyoruz. Listenin altında bulunan boş alanda seçimimizin doğruluğunu test edebiliriz.

Şekil – 9: Ekranda beliren uyarıdan da anlaşılacağı gibi Hard Diskimizi Pardus kurulumu için hazırlamamız gerekmektedir. Evet seçili diski otomatik olarak bölümlendir ve biçimlendir seçeneği ile devam edelim. Siz isterseniz bölümleme işlemini kendinizde yapabilirsiniz.

Şekil – 10: Uyarıyı lütfen dikkatli okuyunuz. İşlemi kabul ettikten sonra format işlemi başlayacağından geri dönüş zor olacaktır.

Şekil – 11: Format işlemi başlamıştır.

Şekil – 12: Format işleminin ardından Pardus Hard Diskimize kurulmaya başlanacaktır

Şekil – 13: Kurulumun ardından ekranda sitem yöneticisinin parolasını ve makine adını belirlememiz gerekmektedir. Belirleyeceğimiz parola kullanıcı adı root olan yetkili kullanıcının parolası olacaktır. Parolayı ve makine adını belirleyerek devam ediyoruz.

Şekil – 14: Bu ekranda yönetici dışında PC mizi kullanacak olan normal kullanıcı hesabı oluştura biliriz. Kullanıcı isimlerinde uluslar arası standartlar gereğince Türkçe karakter kullanmamamız gerekmektedir ama gerçek isim için böyle bir kısıtlama yoktur.

Şekil – 15: Kullanıcılarımızı oluşturduktan sonraki ekranda bilgisayarımıza kurulacak sistem önyükleyicisini yapılandırmamız gerekir. Sistem yükleyiciler hakkında fikrimiz olmadığını var sayıyoruz ve Pardus’un bir sistem yükleyicisi kurmasına onay veriyoruz. Bu sayede gerekli düzenlemeler bizin adınıza yapılacaktır. Bu yükleyici, bilgisayarımız açılırken bize hangi işletim sistemi ile açmak istediğimizi soran bir uygulamadır.

Şekil – 16: Sistem yükleyicisi yapılandırması ile Pardus kurulumunun sonuna gelmiş olduk. İleri butonu ile devam ettiğimizde karşımıza Şekil -17 de ki gibi bir uyarı gelecektir.

Şekil – 17: CD mizi çıkarıyoruz ve Sistemi Yeniden Başlat diyoruz.

Şekil – 18: Sistemimiz tekrar başladığında karşımıza yukarıda ki gibi bir seçim ekranı gelecektir. Buradan kullanıcı seçerek giriş yapabiliriz.

Şekil – 19: Sistem servislerinin hazırlanmasını bekliyoruz.

Şekil – 20: Sistem Servislerinin hazırlanmasının ardından bizi Kaptan Masaüstü karşılar ve basit başlangıç yapılandırmalarının ardından bizi Pardus Yapılandırma Merkezi'ne ulaştırır.

Şekil – 21: Fare Ayarı

Şekil – 22: Stil Ayarı

Şekil -23: Duvar Kağıdı Ayarı

Şekil -24: Network Ayarı

Şekil – 25: Paket Yöneticisi ayarı

Şekil – 26: Kaptan Masaüstünü tamamlamış olduk. Pardusu kullanmaya başlayabiliriz.

Şekil – 27: Depo Güncellemesi

Şekil -28: Tasma Yapılandırma Merkezi. Bilgisayarımızda o an ya da bir sonraki açılıştan itibaren her zaman hangi servislerin açık olacağına, disk bölümlerimizin hangi dizinlerden ulaşılabilir olacağına, kullanıcılarımızın haklarını düzenlemeye, ağ bağlantılarımızı yönetmeye ya da Pardus deposundan yeni yazılımlar ya da güncellemeler kurmaya yarayan yönetim araçlarına buradan ulaşabiliriz.

Pardus dünyasına giriş!

Bilgisayarımızı Pardus 2007 ile kullanmak bsize yeni olanaklar sunmak için temelde diğer sistemlerle benzeyen ama farklı özellikler barındıran programlar içerir. Tüm bu program seçeneklerini kullanırken sadece arayüzleri Türkçe kullanmayacağız. Zemberek adlı doğal dil işleme kütüphanesi sayesinde sohbet etmekten, web sitelerinde bulunan form alanlarını doldurmaya, ofis araçlarını kullanarak oluşturduğumuz belgelere kadar tüm sistemde Türkçe yazım denetimi yapabileceğiz.

Konqueror adlı Dosya Yöneticisi ile İnternet üzerindeki sunucularımız, Cd/DVD'lerimiz, bilgisayarımızdaki disk bölümleri, taşınabilir usb çubukları ve hatta müzik çalarlarımız içindeki bilgiler kolayca organize edilir. Dizinleri sekmeler halinde açabilir, her dizinin simgesini dilediğiniz özel bir resim ile değiştirebiliriz, sol menü sekmelerini kullanarak aradığımıza her zaman yakın olabiliriz. EV simgesine tıklayarak Konqueror’ ü açabiliriz.

Şekil – 29: Konqueror

Sistem simgesi, bizi bilgisayarımızın özelliklerine bir arada ulaşabileceğimiz bir pencereye ulaştırır. Temel donanım bilgilerimizi bu özetle öğrenebilir ve disk bölümlerimize ulaşabiliriz.

Şekil-30: Sitem Bilgisi

Ekranımızın altında bulunan panel, görev çubuğu, menü, çok kullandığımız program simgeleri, sayfalayıcı ve saat gibi uygulamaları bir arada sunar. 1 ve 2 rakamlarını gördüğümüz, öntanımlı olarak iki masaüstüne ulaşımı sağlayan sayfalayıcı ile birden çok masaüstünü kullanabiliriz. Böylece programlarımızı gruplayarak çalışma alanımızı genişletebiliriz.

Şekil-31

Panelde bulunan tüm alanları dilediğimiz gibi özelleştirebilir, parçaları birbirinden ayrı bir kaç panel kullanarak masaüstümüze yayabiliriz. Ayrıca masaüstümüzde doğrudan uygulama çalıştırmak için SuperKaramba, gelişmiş metin belleği yöneticisi Klipboard ya da notlarınızı tutmak için PostIt benzeri KNotes ya da Basket gibi yardımcı programlara menüde Yardımcı Programlar başlığı altından bir arada ulaşabiliriz.

Şekil - 32

Menüdeki internet bölümünde kurulu bulacağımız programlarla interneti her yönüyle kullanabiliriz (Mozilla Firefox 2.0).

Şekil - 33

Anında mesajlaşma ağlarına bir arada Kopete ile ulaşabiliriz. Kontact ile e-postalarımız, ajandamız, adres defterimiz, canlı metinler (RSS) ya da cep telefonumuzla eşleşmeyi sağlayan yardımcı araçlar bir arada hizmetimizde. İnternet üzerinden telefonla konuşmak için Skype, Wengophone gibi programları kullanmak için herhangi bir ayar yapmamıza gerek yoktur.

Şekil - 34

Grafik uygulamalar ve oyunlar

Fotoğraf işlemekle ilgili en bilinen özgür yazılımlardan biri olan Gimp Pardus’un içerisinde mevcuttur.

Şekil - 35

Ayrıca birçok eklentisiyle digiKam adlı albüm programı da bilgisayarımızdaki fotoğrafları düzenlerken severek kullanabileceğimiz seçeneklerden biridir. İnternet üzerinden fotoğraflarınızı paylaşmakta kullandığınız popüler servisleri tanıyan Pardus, hesap bilgilerinizi bir arada güvenli bir cüzdanda saklayıp bu araçları doğrudan sistem içinden kullanabilmenize de olanak tanır.

Şekil - 36

Pardus 2007 kurulduğunda oyun deposunun basit ama eğlenceli bazı seçeneklerini hali hazırda sunuluyor; ancak bunlarla yetinmeyen oyun canavarlarını depoda uçak simülatörlerinden araba akrobasisine, yeni nesil aksiyon oyunlarından strateji oyunlarına birçok alternatif bekliyor.

Şekil - 37

http://liste.pardus.org.tr adresinden Pardus geliştiricileri, katkıcıları ve takipçilerinin üye olduğu bir çok e-posta listesine ulaşabilirsiniz. Listelere üye olarak hem proje ile ilgili gelişmeleri takip edebilir hem de fikirlerinizi paylaşıp projenin gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.

http://gezegen.pardus.org.tr adresinden geliştiricilerin günlüklerini okuyabilirsiniz.

Ve en önemlisi: Virüslere geçit yok!

Pardus, kötü niyetli kullanıcılara karşı güvenli bir mimari sunar. Elbette güvenlik tek başına bir tasarımla sağlanamaz ve sistemi kullanan/yöneten kişilerin davranışları bu tasarımın sağlamlığını artırabilir ya da düşürebilir.

Pardus, virüslere geçit vermeyen dosya sistemi ve kontrolü tamamıyla elinizde tutmak için kullanabileceğiniz kolay grafik programlarıyla işinizi kolaylaştırmaktadır. Güvenlik Duvarı'nı kullanarak bilgisayarınızın ağ üzerinde hangi yöntemlerle ulaşılabilir olacağını ayarlamak son derece kolaylaştırılmıştır. Bunun yanında sistemin derlenmesini sağlayan kodlar düzenli olarak bir çok geliştirici tarafından takip edilmekte ve güvenlik zaaflarına yol açma ihtimali bulunan aksaklıklar güncelleme paketleriyle çözülebilmektedir.

Kullanmanız ve paylaşmanız Genel Kamu Lisansı (GPL) koşullarında tamamen özgür olan Pardus'u güncellemek için Program Ekle/Kaldır aracını kullanabiliriz. Bu araçla edindiğiniz güncellemeler donanımlarımızla ilgili sorunlara, kritik performans kayıpları yaratan özel durumlara ya da doğrudan güvenlik açığı yarattığı belirlenen işlemlere yönelik iyileştirmeler sağlar ve çok büyük paketler olmaz. Bu açıdan sistemimizi her zaman güncel tutmak güvenliğimiz ve kullanım rahatlığımız için önerilmektedir.

Eğer Pardus'un bu alandaki avantajlarını ağ üzerinden ulaştığımız başka işletim sistemleri için kullanabilmek istersek, depoda bulunan anti-virüs yazılımını kullanarak komşu bilgisayarlarımızla ilgili işlemleri de yönetebiliriz. Böylece güvenli bir alanın rahatlığıyla diğer sistemlerimizin yönetimi ya da komşularınızla yardımlaşma konusunda yeni bir olanak sağlamış oluruz.

Kaynak : Pardus

Bind Kurulumu

2008-04-03T20:23:58Z

İsim çözümleme servisinin önemini bilmeyen yok denecek kadar azdır. Bu nedenle; gerek sistemin kararlılığı gerekse organizasyonun ekonomik çözümler arayışı, bu servisi ücretsiz sunan Linux işletim sisteminin aranılan sistemler arasında olmasına yetmiştir. Bu makalede Linux’un Red Hat arayüzünü kullanarak isim çözümleme servisini yani BIND’ı inceleyeceğiz.

Bind, hem komut satırından text editörleri ile hem de (Red Hat) GUI arayüzü ile konfigüre edilebilir. Makalede, komut satırından yükleme ve konfigürasyon işlemlerinden bahsedeceğim. Bunun için öncelikle bind’ın Linux üzerinde çalışan sürümünü gerekli adreslerden indirmemiz gerekecektir. Aşağıdaki linklerden bind için gerekli kurulum dosyalarını indirebiliriz. Bu arada küçük bir hatırlatma yapmak istiyorum; RedHat üzerinde çalışabilen, uzantısı .tar.gz şeklindeki kurulum paketi türünün yanısıra RedHat tasarımcıları tarafından tasarlanmış kurulum paketi türü de mevcuttur. Bu paketin uzantısı .rpm şeklindedir. Kolay kurulum ve uyumluluk açısından tercihim .rmp paketinden yana olacaktır.

ftp://ftp.wh2.tu-dresden.de/pub/mirrors/redhat/redhat/9/en/os/i386/RedHat/RPMS/bind-9.2.1-16.i386.rpm

ftp://ftp.wh2.tu-dresden.de/pub/mirrors/redhat/redhat/9/en/os/i386/RedHat/RPMS/bind-devel-9.2.1-16.i386.rpm

ftp://ftp.wh2.tu-dresden.de/pub/mirrors/redhat/redhat/9/en/os/i386/RedHat/RPMS/bind-utils-9.2.1-16.i386.rpm

ftp://ftp.wh2.tu-dresden.de/pub/mirrors/redhat/redhat/9/en/os/i386/RedHat/RPMS/caching-nameserver-7.2-7.noarch.rpm

Gerekli paketleri indirip bir klasöre kopyaladıktan sonra kuruluma geçebiliriz. Bunun için bir shell penceresinde Rpm komutunu kullanmamız gerekecek. Komut dizilimi rpm –i kurulumpaketi.rpm şeklinde oalcaktır. Buradaki –i parametresi install’ı temsil etmekte olup sistemde önceden yüklü bir rpm paketi varsa, herhangi bir sorunla karşılaşmadan yüklemeyi gerçekleştirmek için --force parametresini kullanabiliriz. İndirilen rpm paketleri ve kurulum komutları Resim 1‘de görülmektedir.

Resim 1

Yaptığımız kurulumu teyit etmek için yine rpm komutunu aşağıdaki parametreleri kullanarak gerçekleştirebiliriz. –q Paramatresi ile amacımıza ulaşabilir, grep Parametresi kullanarak istenilen sözcüğe ait rpm kurulumlarını listeleyebiliriz. Bind ve bind ile birlikte çalışan caching servisini teyit etmek için gerekli komut ve parametreler Resim 2’de görülmektedir.

Resim 2

Kurulum işleminden sonra sıra, servisi çalışır duruma getirmeye geldi. Bu işlem için chkconfig komutunu kullanmamız gerekecek. Linux üzerindeki servislerin belli bir çalışma seviyeleri bulunmaktadır. Bu seviyeler Tablo 1’de gösterilmektedir. --levels Parametresi ile bind’ın linux üzerindeki servis adı olan named servisinin çalışma seviyelerini belirteceğiz.

Resim 3

Chkconfig --levels 35 named on komut dizisi ile servisin 3 ve 5 seviyesinde çalışacağını belirtiyoruz. Tablo 1’de görüldüğü üzere seviye 3 servisin grafik arayüzü olmadan başlatılmasını, seviye 5 ise grafik arayüzü ile başlatılmasını belirtmektedir. Ayrıntılı bilgi için http://www.belgeler.org/lis/archive-tlkg-lis-5.9.html bağlantısındaki dökümana gözatmanızı tavsiye ederim.

Mode

Directory

Run Level Description

/etc/rc.d/rc0.d

Halt

/etc/rc.d/rc1.d

Single-user mode

/etc/rc.d/rc2.d

Not used (user-definable)

/etc/rc.d/rc3.d

Full multi-user mode (no GUI interface)

/etc/rc.d/rc4.d

Not used (user-definable)

/etc/rc.d/rc5.d

Full multiuser mode (with GUI interface)

/etc/rc.d/rc6.d

Reboot

Tablo 1

Böylece Bind’ın nasıl başlatılacağını belirlemiş olduk. Bu işlemi basit olarak grafik arayüzinden de yapabilriz. Bunun için shell prompt’una setup komutunu girmek ve çıkan arayüzden Services seçeneğine tıklamak olacaktır. Resim 4’de named servisi ile ilgili işlem yapacağımız seçim ekranı görülmektedir. Named servisini seçmemiz otomatik olarak başlamasını sağlayacaktır.

Resim 4

Named servisinin başlangıç şeklini belirlemiş olduk fakat bu servis şu anda çalışmadığından /etc/init.d klasörleri altındaki named servisi için named start komutunu çalıştırmamız gerekecektir. Yine teyit etmek için ps aux | grep –i named komut dizisini kullanacağız. (Resim 5)

Resim 5

Buraya kadar bind servisini çalıştırmak için gerekli kurulumları ve konfigürasyonları yapmış olduk. Sırada bind servisinin isim çözümleme yapabilmesi için gerekli database’i yani zone’u oluşturmak ve bind’ın bu zone’u tanımasını sağlamak. Bu işlem için ilk olarak /etc klasörü altında bulunan named.conf klasörüne yeni bir zone bilgisi eklemek olacaktır. Böylece Bind servisi yeniden başladığında database’de hangi zone’ların bulunduğundan haberdar olacaktır. Named.conf dosyasını düzenlemek için vi ya da kwrite benzeri bir text editör kullanabiliriz. Tamamen kendi isteğimden ötürü vi editörünü tercih ediyorum. (Resim 6)

Resim 6

Burada küçük bir hatırlatma yapmak istiyorum; named.conf dosyası içine vi editörü ile giriş yaptığınızda düzenleme yapabilmek için i tuşuna basmak, kaydedip çıkmak içinse ;wq yazmak gereklidir. Hatırlatmadan sonra Resim 7’de görünen şekli ile yeni bir zone tanımı yapıyoruz. Burada dikkat edilmesi gereken bir durum da noktalama işaretleridir. En küçük bir hata dahi zone’un tanınmamasına neden olabilir. (Tecrübe ile sabittir.)

Resim 7

Girmiş olduğmuzu bilgilerle test.com adında bir zone olduğunu ( zone “test.com” IN { ), bu zone’un lokal sunucuda barındığını ( type master; ), test.com.zone adlı bir dosya olarak saklandığını ( file “test.com.zone”; ) ve update’lere izin verilmediğini ( allow-update { none; }; )belirtmiş olduk. İşlemi gerçekleştirdikten sonra esc tuşu ile insert mode’dan çıkıp ;wq yazarak named.conf dosyasını kaydediyoruz. Sıra geldi zone dosyasını oluşturup konfigüre etmeye... Öncelikle yukarıda bahsetmiş olduğum test.com.zone dosyasını oluşturmak için başka bir zone dosyasını kopyalayarak işimizi kolaylaştıracağız. Zone dosyaları /var/named klasörü altında bulunmaktadır. Buradaki zone dosyalarını görüntülemek için ls komutunu kullanıp cp komutu ile localhost.zone dosyasını test.com.zone dosyası olarak kopyalıyoruz. (Resim 8)

Resim 8

Kopyalama işlemi ile istediğimiz zone dosyasını oluşturmuş olduk. Sıra geldi konfigürasyona... Bunun için yine vi editörünü kullanacağız. Zone dosayasının içeriğini Resim 9’da görüldüğü gibi düzenliyoruz. Bu işlemi yaparken noktalama işaretlerine dikkat etmemiz gerektiğini hatırlatmama gerek yok sanırım... (Resim 9)

Resim 9

Buradaki değerler Microsoft’un DNS zone’undaki değerlerle aynıdır. Örneğin Zone’a air SOA değerleri (Serial, Refresh, Retry vs.), Zone ile aynı adı taşıyan A, MX ve NS kayıtları ( IN NS ns1.test.com) ve istenilen hostlara ait A kayıtları (www IN A 192.168.2.51). Ayrıntılı bilgi için http://www.belgeler.org/lis/archive-tlkg-lis-9.3.html bağlantısındaki dökümanı inceleyebilirsiniz.

Konfigürasyonu tamamladıktan sonra Named servisinin yeniden yüklenmesi gerekir. Bunu yapmaktaki amaç konfigürasyon değişikliğinin named servisi tarafından algılanmasıdır. Bunun için yapmamız gereken shell prompt’unda named reload koutunun çalıştırılmasıdır. (Resim 10)

Resim 10

Bu işlemden sonra Bind server’ın kurulum ve konfigürasyonunu tamamlamış oluyoruz. Sıra geldi Bind’ı test etmeye. Bunun için bilindik bir komut olan nslookup’ı kullanacağız. Resim 11’de komut ile yapılmış bir kaç sorgu görülmektedir.

Resim 11

Görüldüğü üzere Linux işletim sistemlerini kullanarak organizasyonlar için hem ekonomik hem de basit çözümler sunabilmekteyiz. Bind ve benzeri servislerin linux sistemleri üzerinde yapılandırılması, olası DNS problemlerinde isim çözümleme altyapısının tamamen çökme riskini ortadan kaldıracaktır.

Bir başka makalede görüşmek üzere...

Seymen URAL

Ubuntu Desktop - Live CD Kurulum Bolum-2

2008-03-27T23:41:00Z

Makalemin ilk Kısmında Ubuntu Desktop Edition un Live CD olarak özelliklerinden bahsetmiştim bu bölümde ise Ubuntunun bilgisayarınıza nasıl kurulacağı konusunda detay vereceğim.

Ubuntu işletim sistemini bilgisayarımıza yüklemek için öncelikle ubuntu CD sini optik okuyucumuza takalım , ardından BIOS tan bilgisayarımızın açılışını CD-ROM olarak ayarlayalım ( DVD vb optik okuyucu olabilir )

Bu işlemleri yaptıktan sonra ubuntu CD si içeride iken açılan bilgisayarda karşımıza aşağıdaki gibi bir seçenek gelecektir.

Şekil – 1

Bu ekran sayesinde ubuntu CD sini gerek Live CD yani yaşayan CD olarak ta tabir edilir , gerekse kurulum için kullanabiliriz. Benim amacım kurulum olduğu için ilk seçeneği seçiyorum .

Şekil – 2

“Start or install ubuntu” seçeneğini seçtiğimizde sistem açılmaya başlayacaktır .

Şekil – 3

Evet şu anda ubuntu Live Cd için olarak açıldı ama amacımız ubuntuyu bilgisayarımıza kurmak . Bunun için Masa üstündeki “install” butonuna tıklıyoruz.

Şekil – 4

Öncelikle Ubuntunun dil ayarlarını yapıyorum.

Şekil – 5

Bu ekranda ise tarih ve zaman ayarlarını yapıyorum.

Şekil – 6

Klavyemizde kullanacağımız dil seçeneğini ayarlıyoruz . Ben türkçe Q klavye kullandığımdan ilgili seçimi yapıyorum.

Şekil – 7

Kullanıcı bilgilerini giriyorum. Kullanıcı adımı , şifremi giriyorum ve makine ismim ise kendi tanımlanıyor ama siz isterseniz bunu değiştirebilirsiniz.

Şekil – 8

Bu ekran ise sahip olduğum diskleri ve bu disklerden hangisine kurulum yapacağımı seçmemi sağlar. Ben diskimin tamamını kullanmayacağım için “Bölümleme tablosunu elle düzenle “ seçeneğini seçiyorum.

Şekil – 9

Sahip olduğum disk daha önce hiç formatlanmadığı için öncelikle diske bir etiket atıyoruz.

Şekil – 10

Ardından üst tarafta bulunan “New” düğmesine tıklıyorum ve elimdeki 8gb lık diski nasıl bölümleyeceğimi seçiyorum. Burada ben diskimi iki ye bölmek istedim ve “C” dizini için 4520 mb yer tanımladım. Son olarak “Add” diyerek bu bölümü ekliyorum.

Şekil – 11

Ekleme işlemi bittikten sonra diskim yukarıdaki gibi bir hal almaktadır . Kullanılmamış “3580 mb “ alanım bulunmaktadır , bu alanıda ikinci bir bölüm olarak değerlendirmek için “unallocated” bölümüne tıkladıktan sonra “new” butonuna basarak bu kısım için de bir bölüm oluşturuyorum.

Şekil – 12

İkinci bölümü oluşturduktan sonraki hal ise yukarıdaki gibidir. Bu değişikliklerin gerçekleşmesi için “Forward” butonuna basıyoruz.

Şekil – 13

Bu ekranda ise değişiklikler gerçekleşmektedir.

Şekil – 14

BU ekranda ise işletim sisteminin kurulacağı ana dizin ( windows için c:\windows ) için bölüm seçiyoruz. Linux için ana dizin = kök dosya sistemi olarak ifade edilir ve “/” sembolu ile gösterilir . Ayrıca sistemin performansının artması için takas dosyasınada bir bölüm belirlemek zorundayız , eğer bölüm belirlemeden kurulum yaparsanız işletim sisteminin yavaş çalışacağını göreceksiniz . Ancak benim gibi ayrı bölümlere almak zorunda değilsiniz.

Şekil – 15

Bu ekranda ise kurulum hakkında bir özet bilgi sunmaktadır. “install 1 diyerek yüklemeye başlıyoruz.

Şekil – 16

Yükleme işlemi bittikten sonra aşağıdaki gibi bir uyarı ile karşılaşırız.

Şekil – 17

Ubuntuyu Live CD olarak açtığımız için bir sonraki açılışta tekrar live cd olarak mı açılması halinde orijinal ubuntu yerine yine Live CD yi kullanacağımız ve bunun sonucu olarakta sabit diskimize veri kayıt edemiyeceğimiz belirtir . Artık kurulum bittiği için ve açılışında CD öncelikli olduğu için Ubunutu CD sini CD sürücüden çıkartıyoruz.

Şekil – 18

Microsoft işletim sistemlerinde görmeye alıştığımız “kara şimsek “ menüsü J

Şekil – 19

Kullanıcı adını giriyorum

Şekil – 20

Parolamızı giriyoruz.

Şekil – 21

Kurulumun hemen ardından işletim sisteminin mevcut yamalarının olduğunu belirten bir uyarı görüyoruz

Şekil – 22

Yama yönetiminde istediğiniz yamaları yüklemeniz mümkündür . İsterseniz sisteminizin mevcut durumunu görebilir .

Şekil – 23

Durum bilgisini “ Kurulu , Kurulu ( yükseltilebilir ) , Kurulu olmayan “ olmak üzere 3 değişik filtre altında görebilir ve yükleme yapabilirsiniz . Bu yüklemeleri yaptıktan sonra artık ubuntu kurulumu bitmiş ve sizin kullanımınıza hazır hale gelmiştir .

Şekil – 24

Ubuntu sahip olduğu türkçe ara yüz sayesinde büyük bir kullanım kolaylığı sağlamaktadır.

Makalemin ilk bölümünde anlattığım özellikleri sayesinde ubuntuyu kullanırken başka bir işletim sistemini arayacağınızı düşünmüyorum.

Bir başka makalede görüşmek üzere

Ubuntu Desktop - Live CD Kurulum Bolum-1

2008-03-27T23:27:00Z

Linux tabanlı işlerim sistemleri gün geçtikçe artmakta ve bir o kadarda çeşitlenmektedir . Açık kaynak kodlu olması ve bu konuda tekel olma yarışı nedeniyle herkes bu kaynak kod üzerine kendi kodlarını ekleyerek yeni bir işletim sistemi çıkarıyorlar. Her ne kadar grafik ara yüzü olmayan işletim sistemleri daha kararlı bir yapıya sahip olsa da son kullanıcı tarafında pek rağbet görmemektedir . Bu nedenle de pek çok Linux kod geliştirici firma microsoft gibi bu işi grafik ara yüzüne dökmektedir . Ancak Linux açık kaynak kodlu olduğu için bu konuda üretici çoktur

Ubuntu aslında çok geniş bir ürün yelpazesinden sadece biri , ubuntunun dışında “kubuntu , edubuntu , xubuntu” isimlerinde güncel masa üstü versiyonları da bulunmaktadır. BU ce daha fazla bilgi için resmi sitesini ziyaret etmenizi öneririm

http://www.ubuntu.com/

Peki ubuntu nun mimarisi hakkında biraz konuşmak gerekirse ; Şu anda mevcut en son yayınlanmış sürüm size makalede anlatacağım 6.10 dur , ancak tabi yeni ürünlerin beta ları da çalışma aşamasındadır ( ubuntu 7.04 ) . Ubuntu’nun Linux çekirdekli bir işletim sistemi olduğunu belirtmiştik , piyasada yine Linux çekirdekli olup ancak lisans bedeli ile satılan pek çok linux ürünü bulmanız mümkündür. Kafası karışanlar için bu konuya hemen açıklık getirmek isterim . Ben bir üretici veya yazılım firması olarak ücretsiz olan çekirdek kodu alıyorum ve sahip olduğum yazılımcı ekibi ile o kadar yeni kodlar ekleyerek gelişimine yardımcı oluyorum . Örneğin çekirdek kodun dışında işletim sistemine yani linux a bir tema ekliyorum , oyunlar , video oynatıcısı , internette gezinmek için browser , mail alıp göndermek için bir mail client yazılımı , yedekleme yazılımı vb irili ufaklı pek çok eklenti yapıyorum , ardından bunun paketliyorum ve ürün desteği ile birlikte raflardaki yerini almasını sağlıyorum , işte bu yatırımlardan dolayı aslında çekirdek kodu ücretsiz olan bu ürün birden lisans ücreti ile satılıyor . Ancak bu her ürün içinde geçerli değildir . Bu firmaların en büyük özelliği ürünlerine verdikleri destektir , oysa piyasada ubunutu gibi ücretsiz pek çok linux işletim sistemi bulmanız mümkündür.

Peki Ubuntunun çekirdek yapısı nedir ? çekirdek versiyonu “2.6.17” dir , bunun üzerine eklenen yazılımlar ise Gnome 2.16.1 , firefox 2.0, Open Office 2.0.4 , Xorg 7.1, gcc 4.1.1, glibc 2.4 kullanılmış yine eski versiyonlara göre açılışın hızlanması için 6.10 Edgy Eft de yeni bir init sistemi kullanılmış . Yine bundan önce kullandığım 5.10 dan ilk göze çarpan farkı ise siyah ekran üzerine beyaz kayan yazılar yok buna çok alışmıştık , aynı XP – 2003 ve Vista da olduğu gibi daha şık bir açılış logosu bulunmaktadır.

Peki ubuntunun sistem gereksinimleri nelerdir ;

Live CD olarak kullanacaksanız aslında bir gereksinim belirtmeye gerek yoktur , ancak işletim sistemi olara kurulacak ise min sistem gereksinimler aşağıdaki gibidir.

Intel x86, PowerPC, AMD64 işlemci
256 MB veya daha üzeri RAM ( 128mb üzerinde çalıştırılıyor ama sadece live cd ler , kurulumda 128 mb sorunlar çıkarabiliyor )
Optik okuyucu
VGA Ekran Kartı

Ubuntuyu kurmadan önce hangi donanımları desteklediğini görmek istiyorsanız aşağıdaki adresi ziyaret edebilirsiniz . ( Satın alacağınız SATA2 disk , bluetooth adaptör veya bir web cam in ubuntu uyumunu bu listeden öncelikle kontrol ediniz . )

https://wiki.ubuntu.com/HardwareSupport

Evet bu kadar ön bilgiden sonra elde ettiğimiz ubuntu CD sini optik okuyucumuza takalım , ardından BIOS tan bilgisayarımızın açılışını CD-ROM olarak ayarlayalım ( DVD vb optik okuyucu olabilir )

Bu işlemleri yaptıktan sonra ubuntu CD si içeride iken açılan bilgisayarda karşımıza aşağıdaki gibi bir seçenek gelecektir.

Şekil – 1

Bu ekran sayesinde ubuntu CD sini gerek LiveCD yani yaşayan CD olarak ta tabir edilir , gerekse kurulum için kullanabiliriz. Ben öncelikle ubuntu nun Live CD özelliğini anlatmaya çalışacağım .

Pek çok kez çöken sistemlerden veri kurtarmak için çeşitli yollara başvururuz , bunlardan belki de en sık yapılanı yine başka bir Live CD olan ERD Commander ile sistemi açıp yedekleri almaktır . Bende bu ve benzeri durumlarda ERD yerine ubuntuyu kullanıyorum . Temelde birbirlerine benzerlik göstermekle beraber bazı durumlarda ERD bana yardımcı olamaz iken Ubuntu sağolsun verileri kurtarmama yardımcı oldu , bu nedenle sürekli olarak bulundurulması gereken iki cd den biride ubuntu CD sidir ( diğeri de tabi ki acronis CD si olacaktır )

Şekil – 2

“Start or install ubuntu” seçeneğini seçtiğimizde sistem açılmaya başlayacaktır . Şu anda makinede var olan işletim sistemi ubuntu için herhangi bir önem teşkil etmemektedir , çünkü şu anda bir Live CD olarak açılmaktadır , yani size saplayacağı bütün ara yüz ve programlar aslında CD üzerinden çalışacaktır.

Şekil – 3

Ubuntu açıldığında boş bir masa üstü , sol üst köşede iki adet ikon ve yukarıda kullanılabilir menüler göreceksiniz. Live CD olarak açılan ubutu üzerinde normal işletim sisteminde yapabileceklerinizin aynısını yapabilirsiniz .

Şekil – 4

Sahip olduğu donatılar menüsünde ihtiyaç duyduğunuz ; arşiv yöneticisi , hesap makinesi , sözlük , dis kullanım bilgileri , windowstan bildiğiniz cmd ye linux ta karşılık gelen uçbirim ( dos ekranı denebilir ) vb pek çok araç bulunmaktadır .

Şekil – 5

Yine windows ortamından alıştığınız oyunları ve daha fazlasını ubuntu üzerinde bulacaksınız .

Şekil – 6

Grafik işlemek ve görüntülemek için de bize ubuntu pek çok tool sunmaktadır . F-Spot bir fotoğraf düzenleyicisidir ve paint vb programlara göre çok daha başarılıdır. gThump ise bir resim görüntüleme aracıdır . Xsane ise sahip olduğunuz tarayıcıdan tarama yapmanızı sağlamaktadır . GIMP ise aslında windows içerisinde rastlayamayacağınız kadar kaliteli bir programdır . GIMP in windows ortamındaki emsali PhotoShop tur . Yani sizin para ile satın aldığınız photoshop ubuntu ile aslında ücretsiz olarak sunulmaktadır .

Şekil – 7

Bir alt menüde ise internet ile ilgili araçlar bulunmaktadır.

Şekil – 8

Ubuntu 6.10 ile beraber firefox un en güncel versiyonu olan firefox 2.0 gelmektedir. Bu sayede internette istediğimiz gibi dolaşabiliyoruz. Bunu dışında outlook express benzeri bir mail istemci yazılımı , anında mesajlaşma yazılımı , terminal server istemci yazılımı ( RDP Client ) ve NetMeeting benzeri sesli ve görüntüşü görüşme destekleyen Ekiga yazılımını barındırmaktadır.

Şekil – 9

Gaim sayesinde artık birden çok IM hesabınızı kullanabilirsiniz ve bunlar için ayrı ayrı program yüklemenizde gerek yok.

Şekil – 10

Yine microsoft ortamında pek rastlayamayacağımız bir uygulama ise office tir . Microsoft bu ürününü işletim sisteminden farklı olarak lisanslar ve ayrı bir ücrete tabirdir ki , office lisansının yanın da işletim sistemi lisansı gerçekten ucuz kalır . Böylesine önemli bir yazılımı ubunutu bize yine ücretsiz bir şekilde sağlamaktadır . Ubunutu kurulduğu andan itibaren size office yazılımlarını hazır bir şekilde sunmaktadır . Üzerinde Open Office 2.0.4 ile gelen ubuntu aracılıği ile excel , word , power point ve access dosyalarını düzenleyebilir veya görebilirsiniz . İsterseniz microsoft dosyaları ile değil de Open office in kendi dosyaları ilede çalışabilirsiniz.

Şekil – 11

Tabiki bir işletim sisteminin olmaz sa olmazı olan multimedia . Bu konudada ubuntu üzerinde sizin beğeneceğiniz pek çok program standart ve ücretsiz olarak sunulmaktadır . Bir video oynatıcısı , ses kaydedicisi , ses cd aktarıcı ( audio ) , bir audio cd oluşturucusu ve çok fonksiyonlu Rhythmbox sunmaktadır . Rhythmbox sayesinde , internetten müzik ve radyo dinleyebilir , bilgisayarınızdaki müzik parçalarını çalabilir , müzik cd lerini dosyalara kayıt etmek vb pek çok işlemi gerçekleştirebilirsiniz.

Peki bu kadar uygulama size yetmez ise ne olacak ? evet bu durumda da ubuntu gelişime açık , windows ortamından alışkın olduğunu program-ekle/kaldır menüsü ubuntu üzerinde de mevcut ve bu sayede istediğiniz programları kaldırabilir veya ekleyebilirsiniz.

Şekil – 12

Program – Ekle Kaldır menüsüne geldiğimizde ubuntu internet bağlantısını algılıyor ve kurulum CD si hazırlandıktan sonra çıkan yeni versiyonlar ve yeni programların bilgisini internetten indirmek istiyor , buna izin vermeniz halinde ubuntuya bu arayüz ile yükleyebileceğiniz programları göreceksiniz . Tabiki bunun dışında elinizde setup ı olan pek çok programı da yüklemek mümkündür.

Şekil – 13

İnternet üzerinden kontrolü yaptıktan sonra sizde istediğiniz bir programı yükleyebilirsiniz . Ancak unutmayın ki şu anda kadar ubuntuyu lice CD olarak kullanıyorduk bu nedenle buraya yükleyeceğiniz bilgiler RAM iniz ile sınırlı olup restart tan sonra bir daha göremeyeceksinizdir . Ancak ubuntunun kurulumunu yaparsanız aynı windows ortamında olduğu gibi program yükleyebilir ve kaldırabilirsiniz.

Şekil – 14

Uygulamaların dışında benim en çok kullandığım menü “Places” tır. Çünkü ben ubuntuyu Live CD olarak kullanıyorsam bir veri kopyalama veya taşıma işlemi yapacağımdır , bunun için bilgisayarımdaki yerel diskleri ve içlerindeki verileri görebilmem gerekmektedir.

Şekil – 15

Microsoft ürünlerinde olduğu gibi bilgisayarım ikonuna tıkladığımızda yerel disklerimizi görme imkanına sahibiz.

Şekil – 16

Bu yerel disklerden aldığımız verileride yine bir microsoft işletim sistemi üzerindeki paylaşıma atabilme imkanına sahibiz. Kullanıcı adı ve şifre bilgileri doğru verildiği sürece domain veya workgroup ortamlarına rahatlıkla ulaşabiliyoruz.

Şekil – 17

Sistem menüsü altındaki tercihlerde ise aynı microsoft işletim sistemlerinde bulunan denetim masasındaki yardımcı programcıklara ulaşabiliyoruz.

Şekil – 18

Yönetim menüsü altında ise yine işletim sistemi üzerine olan hakimiyetimizi arttıracak pek çok araç bulunmaktadır.

Bu bilgiler doğrultusunda aslında Linux bazlı olup ta istediğimiz her şeyi bulabileceğimiz bir işletim sistemin olduğunu görüyoruz. Böylesine güzel ve pek çok artısı olan bir işletim sistemini sadece Live CD olarak kullanmak yerine kurulum yapıp asıl işletim sistemi olarak ta kullanabiliriz. Bunu makalemin ikinci kısmında değineceğim.

Bir başka makalede görüşmek üzere.

Ubuntu uzerinde Squid Proxy Server ve Sarq Kurulumu

2008-03-27T16:23:00Z

Proxy server sistemdeki diğer bilgisayarlara dolaylı yönden internete bağlanmalarına izin verir. Linux işletim sistemleri için en kararlı ve en iyi bilinen Proxy server Squid dır. Bizde makalemizde Debian tabanlı Ubuntu 7.04 üzerinde Squid Proxy server ve raporlama için Sarg kurulumu ve konfigürasyonunu anlatacağız.

Bir Proxy server HTTP ve FTP istekleri için önbellek hizmeti sunar.Squid bizim için internet ‘ ten yaptığımız istekleri önbelleğine kaydeder böylelikle tekrar aynı sayfa ya internet üzerinden erişmeye çalıştığımızda bilgileri internetten getirmek yerine kendi önbelleğinde kullanıcıya sunar. Bu kullanıcının veriye daha hızlı erişimi yanında, bandwith i mizide daha verimli kullanmamızı sağlar. Ayrıca Squid üzerinde kuralar oluşturup kullanıcıların erişebileceği web sayfaları belirlenebilir.

Şimdi kuruluma başlayalım.

Öncelikle Ubuntuya uzaktan erişmek için basit ara yüzlü ve kullanışlı programımız Putty’i internetten indiriyoruz. Programı çalıştırdıktan sonra aşağıdaki ekranda bağlanmak istediğimiz bilgisayarın IP adresini ve ya bilgisayar adını giriyoruz. Open diyip işleme devam ediyoruz.

Putty Download

Ubuntu bizden kullanıcı adımızı ve şifremizi istiyor, Sisteme root olarak bağlanıyoruz.

Sistemde oturum açtıktan sonra Squid’in kurulum işlemine başlıyoruz. Squid kurulumu için açtığımız oturumdan apt-get install squid squid-common yazmamız yeterli.

Enter’ a bastıktan sonra Ubuntu bizden onay istiyor.

Y ( Yes ) tuşuna basıp Enter a basıyoruz. Ubuntu bizim için bütün paketlerin kurulumunu gerçekleştiriyor.

Squid in kurulumunu tamamladık. Şimdi Suid’in konfigürasyon dosyasında bazı düzenlemeler yapacağız. Squid.conf dosyası /etc/squid dizinin altındadır. Editörümüzle bu dosyayı açıyoruz.

nano /etc/squid/squid.conf

Öncelikle squid.conf içinde squid Proxy server’ın görüleceği ismi visible_hostname ve squid in çalışacağı portu belirleyen http_port parametrelerini düzenlememiz lazım.Ctrl-W tuş kombinasyonu ile arama seçeneğini açıp visible_hostname parametresini arıyoruz. Daha sonra sistemim için deslin değerini veriyoruz( Burada siz kendi makinenizin adını kullanmalısınız).

Yine aynı şekilde http_port parametresini arıyoruz, 3128 değeri ilk değer olarak geliyor.Siz squid’in başka bir portu dinlemesini istiyorsanız bu değeri değiştirebilirsiniz.

Değişiklikleri yaptıktan sonra Ctrl-X tuş kombinasyonu ile dosyayı kapatıyoruz.

Değişiklikleri kaydetmeyi isteyip istemediğimizi soruyor.Y ( Yes ) tuşu ile devam ediyoruz.

Değişikliklerin sistemde etkili olması için Squid i yeniden başlatıyoruz.

/etc/init.d/squid restart

Bir problem çıkmadan işlemimize devam ediyoruz.Şimdi Squid imiz çalışıyor ve isteklerimiz için hazır. İstekte bulunan PC’lerden birinde İnternet Explorer dan gerekli ayarlamaları yapıp bir deneme yapalım.

Araçlar/İnternet Seçenekleri/Bağlantılar/Yerel Ağ Ayarları menüsünde gerekli düzenlemeleri yapıp Squid ‘ in kurulu olduğu Ubuntu ‘nun IP numarası ve port numarasını giriyoruz.

Gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra http://www.cozumpark.com adresine bağlanmayı çalışıyorum.Fakat squid’in hata ekranı karşımıza çıkıyor.

Bunun temel nedeni Squid Proxy Server hizmetinden faydalanacak olan Clientların IP numaralarının sisteme tanıtılmamış olmasıdır. Bunun için squid.conf dosyasını açıp IP leri tanımlıyarak kuralımızı yazıyoruz.

Nano /etc/squid/squid.conf komutuyla tekrar konfigürasyon dosyasını açıyoruz.

Yukarıdaki ekranda görüldüğü gibi http_access deny all satırını bulup üstüne gerekli kuralları yazıyoruz.

acl yerel_agim src 192.168.0.0/24 ile yerel ağımdaki IP bloklarını tanımlıyorum.

acl (Access Control)(Bizim bir kural yazacağımızı ifade ediyor)

yerel_agim (kuralın adı)

src yerine başka seçeneklerde olabilir, kuralın tipini belirliyor.Biz burada hizmeti kullanabilecek IP leri tanımladığımız için src seçeneğini kullandık.

Şimdi bu tanımladığımız kuralın erişimini belirliyoruz.

http_access allow yerel_agim

Tanımladığımız erişim kontrolüne izin veriyoruz.

acl yerel_agim src 192.168.0.0/24

http_access allow

Şimdi sistemimiz internete erişim için hazır. Ama banka ve ya mail gibi sistemlere bağlanmak için

http_access deny CONNECT !SSL_ports

satırını bulup

http_access allow CONNECT !SSL_ports değişikliğini yapıyoruz.

Dosyayı kapatıyoruz. Değişiklikler için onayı veriyoruz. Ve squid i tekrar yeniden başlatıyoruz.

/etc/init.d/squid restart

Kurulumumuz başarıyla tamamlandı.Şimdi Network yapımızdaki kullanıcıların bizim belirlediğimiz zararlı kelimeleri URL lerine girdiklerinde engellemeye ve uyarı mesajı vermeye çalışacağız. Öncelikle uyarı mesajı olarak ekrana çıkacak mesajın Html formatındaki sayfasını hazırlıyorum.

nano /usr/share/squid/errors/English/ERR_BLOCKED_FILES komutu ile düzenleyeceğimiz dosyayı açıyoruz.

Aşağıda ki şekilde görüldüğü gibi kullanıcıların karşısına çıkacak olan mesajın içeriğini düzenliyoruz.

Ctrl-X tuş kombinasyonu ile dosyayı kapatıyoruz, kaydetme işlemini onaylıyoruz.

Tekrar squid.conf dosyasını açıyoruz ve yeni bir kural oluşturuyoruz.

Amacımız Hotmail ve bahis kelimelerini engellemek.

acl blockfiles url_regex –i hotmail bahis

deny_info ERR_BLOCKED_FILES blockfiles

http_access deny blockfiles

kuralımızı diğer kuralların üstüne yazıp, dosyayı kaydedip çıkıyoruz.

Değişikliklerin geçerli olması için Squid yeniden başlatıyoruz,

/etc/init.d/squid restart

Client bir makinedan İnternet Explorer ı açıp http://www.hotmail.com adresini yazıp Enter’a basıyoruz.

Squid kullanıcının girdiği Url yi kontrol ediyor, Hotmail bizim yasaklı kelimelerimiz içinde olduğundan uyarı ekranı karşımıza çıkıyor. Birde Google da bahis kelimesini arayalım.

Maalesef bahis kelimesi’ de yasaklı kelime olduğu için Squid çıkışa izin vermiyor.

Şimdi şirket çalışanlarının nerelerde gezdiklerini daha rahat görebilmemiz için Sarg kuruyoruz. Sarg bize kullanıcıların internet kullanımı hakkında detaylı bilgiler verecektir.Fakat şu an için Sarg ı webmin ile kullanacağız.

Ubuntu üzerinde tek bir komutla Sarg ı kuruyoruz.

apt-get install sarg

onay kısmında Y ( Yes ) tuşuna basıyoruz.

Ubuntu bizim için gerekli tüm paketleri kuruyor. Sarg daki raporlamaları görmek için daha önce kurulu olan Webmin ara yüzüne bağlanıyoruz.

Sisteme bağlandıktan sonra Server tabında Squid Analysis Report Generator’ı seçiyoruz

Örnek bir rapor oluşturmak için açılan sayfadan Generate Report Now seçeneğine tıklıyoruz.

Rapor tamamlandıktan sonra,View Completed Report’u seçiyoruz.

Oluşturulan raporlar tarih sıralamasına göre listede görünüyor.

File/Period altındaki rapor adını seçtikten sonra,Bağlanan IP ler görünüyor.Biz tek IP den bağlandığımız için listede tek IP var.

Listedeki IP yi tıkladıktan sonra bu IP nin nerelere girdiğini görmemiz mümkün.

Sarg üzerinde saat bazında rapor almakta mümkündür. Biz burada kısaca değindik.

Kurulumumuz başarıyla tamamlandı, Bu kurulum’u Ubuntu ve Debian ın birçok versiyonunda uygulamanız mümkündür