ÇözümPark'a hoş geldiniz. Oturum Aç | Üye Ol
 
Ana Sayfa Makale Video Forum Resimler Dosyalar Etkinlik Hizmetlerimiz Biz Kimiz

Linux Unix

LINUX Sistemlerde Disk Yapılandırma ve LVM YAPISI

Linux OS olan sistemlerde disk yapısı Windows disk yapısına göre biraz daha karmaşık görünebilir. Aslında görünenin aksine daha elastik ve daha kullanışlı bir yapıdadır. Linux sistemlerde temel disk komutlarının başında fdisk gelir. Varolan diskler üzerinde kontrol yapmak istiyorsak fdisk komutu kullanılır. Fdisk –l ile genel yapıyı görmek için, İşlem yapmak istediğimiz bir partition için ise fdisk –l /dev/sdb gibi bir komut ile veriler kontrol edilir.

clip_image002

Eğer fdisk komutunu parametresiz kullanırsak fdisk  /dev/sda  şeklinde bizden komut bekleyen bir ekran ile karşılaşırız.

Burda m tuşlanarak yardım menüsüne ulaşılır (İlk kullanım için tavsiye edilir)

m: yardım menüsü

p: disk bölüm tablosu

n: yeni disk bölümü oluşturmak için

a:boot bölümünün olduğu sistem disk bölümü oluşturmak için

d: bölüm silmek için

l:disk bölümlerini listelemek için

q: çıkış yapmak için

w: değişiklikleri kaydedip çıkmak için

 

clip_image003

 

Badblocks

Disk üzerinde hatalı blokları denetlemek ve tespit etmek için kullanılır

Hatalı bloklar var ise bu fsck ile onarılır, Örnek olarak

Fdisk –l ile diskler listelenir fsck komutu ile denetlenir onarılır

Fsck komutu kullanılmadan önce dikkat edilmesi gereken önemli nokta

Disk umount edilmelidir.

 

Logical Volume Management (LVM) Nedir ?

LVM yapısı ise disk veri kümesi veya kümeleri oluşturulmasını sağlayan istenildiğinde disk alanı üzerinde istenilen boyutlandırmayı rahatlıkla yapılabilmesini sağlayan bir yapıdır.

 

clip_image004

Linux işletim sistemleri için mantıksal hacim yöneticisidir. LVM sayesinde birden fazla diski tek bir disk bölümü olarak kullanabiliriz. Bu disk yönetimi işlerinde bize çok büyük yarar sağlar. Örneğin;

 

/etc  için ayrılmış 50 gb olsun /var için ayrılmış 20 gb olsun /var için ayrılmış olan 20 gb kapasitesi dolduğunda /etc için ayrılmış olan 50gblık alanın boş kısmından ekleme yapılabilir. Bu gibi esneklik sayesinde  mevcut disk yapıları değiştirilebilir swap edilebilir.İşte bunların hepsi LVM disk yapısı sayesinde olmaktadır.

LVM volume group(VG)  ve bu grup veya grupların içinde bulunan fiziksel hacim(pv) ve mantıksal hacimlerden(lv) oluşmaktadır

Volume group – hacimsel grup(VG)

Fiziksel ve mantıksal hacimleri (pv – lv) içeren  üst düzey katman

Makine başına oluşturabilecek maximum hacim grubu (VG) 99

 

clip_image006

 

Pysical Volume –fiziksel hacim(PV)

Fiziksel disk bölümlerinden oluşan kısımdır.

Logical Volume (LV)

Disk bölümlerinin karşılığıdır. Dosya sistemi içerir

File System –Dosya Sistemi

Disk üzerindeki dosyaların düzenlenmesi ve izinlerinin bulunmasını sağlayan yapıdır.

Bazı Komutlar

pvcreate

Linux sistemine diski fiziksel olarak tanıtma komutu

Örnek ;

pvcreate  /dev/sdc2

pvdisplay

Fiziksel tanıtılan diskleri listeler

pvremove

Fiziksel tanımlı diski iptal eder

Vgcreate

Volume group oluşturur

Vgextend

Volume group disk ekler

Vgreduce

Volume group ‘tan disk çıkartır

Vgremove

Volume group  kaldırır

Vgdisplay

Volume groupları listeler

Lvdisplay

Mantıksal sürücüleri listeler

Lvcreate

Tanımlı mantıksal alandan disk oluşturur

Örnek; 40gb mantıksal sürücü oluşturmak için /dev/centos/unify

Lvcreate –n unify –L40Gb centos

Lvremove

Mantıksal sürücüleri kaldırır

Lvreduce

Mantıksal sürücülerden blok siler

Lvreduce –L-20GB /dev/centos/unify

(20 gblık alanı iptal eder)

Lvextend

Tanımlı mantıksal sürücüye blok ekler

Lvextend –L+10Gb /dev/centoss/unify

Lvmdiskscan

Tüm diskleri listeler

Şimdi bu komutlar doğrultusunda sunucumuza bir disk ekleyelim ve bunu sistemi kapatmadan tanıtalım

Bu extend işlemini Vmware Workstation Üstünde göstereceğim o yüzden çalışan bir sistemin kapanmaması için varolan disk üstünden değil yeni bir disk ekleyerek yapacağım bu işlemi

ESX 5.5 ve üzerinde siz bu işlemi aynı disk üzerinde yapabilirsiniz.

Birinci adım sistemi kontrol edelim. Canlı bir sistemde bu işlemi yapıyorsak snapshot ve gerekli yedeklemeleri yapalım.

clip_image008

Gördüğünüz gibi /dev/sda1 ve /dev/sda2 olarak 2 partition gözükmektedir

Devam ediyoruz 20 Gb bir disk daha ekledim

clip_image009

Şu an sistemde yeni bir disk gözükmemektedir.

Sistemi yeniden başlatmadan diskin görünmesi için aşağıdaki komutu giriyoruz

echo "- - -" > /sys/class/scsi_host/host0/scan

clip_image010

Ardından fdisk –l komutu ile gördüğünüz gibi /dev/sdb 21.5 gb alan gözükmektedir,

clip_image012

Diski kullanılabilir hale getirmemiz lazım.

fdisk /dev/sdb

ardından n basılır

ardından p basılır primary seçilir

partition numarası için 1 seçilir örneğin sdb1

bu aşamada sector seçilmektedir başlangıç sectoru default seçilmeli Enter basılır

bitiş sektörü default seçmek için yine Enter basılır

disk kullanılabilir halde

clip_image013

Ls /dev/sd*  komutu ile diskler görüntülenir

clip_image014

Ama burda unuttuğumuz bir nokta var disk yapısını lvmye dahil edeceğimiz için bölüm tipini belirlememiz gerekiyor

clip_image015

Yeniden fdisk /dev/sdb yapıyoruz

Ardından bölüm tipi için t ye basıyoruz

clip_image016

Tüm Hex kodları için L ye basalım

clip_image018

Linux LVM Hex kodu 8e olduğu için 8e yazıyoruz

W basıp kaydet diyip çıkıyoruz

clip_image019

Fdisk –l ile kontrol edelim

clip_image020

Yeni eklediğimiz disk yapısı artık LVM yapısına uygun hale getirildi.

Diskimizi bağlayacağımız bir Volume group oluşturacağız.

vgcreate vg_unify  /dev/sdb1

clip_image021

Vgdisplay ile oluşturulan grupları görebiliriz

clip_image022

Vg_unify grubu içinde birkan isimli 2 gb bir disk oluşturalım

Lvcreate –n lv_birkan –L2GB vg_unify

clip_image023

lvdisplay ile kontrol edelim

clip_image024

Fdisk komutu ilede genel özete bakalım

clip_image026

Volume grup altındaki disklerimizi görmek için ise pvscan komutunu kullanalım

clip_image027

Gördüğünüz gibi vg_unify 18gb free alana sahip halen

Volume group altında ise disk oluşturmayı gördük ve bu diski formatlayalım ext4 olarak formatlamayı seçtim ben

mkfs.ext4 /dev/vg_unify/lv_birkan

clip_image028

Formatladığımız diski bağlayacağımız bir dizin yaratıyoruz

Unutmayın Linux sistemlerde herşey bir dosya yapısıdır.

mkdir /birkan

mount /dev/vg_unify/lv_birkan birkan

clip_image029

Başlangıçta otomatik mount olması için /etc/fstab ‘a aşağıdaki gibi girdiyi girmeliyiz

nano /etc/fstab

/dev/vg_unify/lv_birkan birkan  ext4    defaults        0 0

clip_image031

Kaydet diyip çıkalım.

Burdaki işlemde yeni bir volume group oluşturduk içinde yeni bir disk oluşturduk o diski sisteme mount ettik ve kalıcı olmasını sağladık.

Geri kalan Linux disk yapısını verimli bir biçimde kullanalım.

Vgdisplay komutu ile kontrol sağlayalım

clip_image032

Oluşturdugumuz lv grubundan 1 gb azaltalım olayı daha kavramak için.

lvreduce -L-1GB /dev/vg_unify/lv_birkan

clip_image033

Şu an 1 gb kapasiteye düştü

clip_image034

Eklediğimiz diski aynı volume group altında extend işlemi için aşağıdaki adımları uygulayalım

Öncelikle eklediğimiz diskleri  umount edelim

umount birkan/

lvremove /dev/vg_unify/lv_birkan

clip_image036

Vg_unify silelim

vgremove vg_unify

clip_image037

Centos adlı Vgyi  ikinci eklediğimiz /dev/sdb1  ile extend edelim

vgextend centos /dev/sdb1

clip_image038

clip_image039

Ardından root Lv sini extend edelim

lvextend -l +100%FREE /dev/centos/root (boşta kalan tüm alanı kullandırmak içi +100%FREE yazılır)

clip_image041

clip_image042

LVM yapısında diskler ile istediğimiz gibi ekleme çıkartma yapabiliyoruz.

clip_image042[1]

df –kh yaptığımızda diskin kullanılabilir alanını tamamen  göremiyoruz

clip_image043

Bunun için ise df –hT komutu ile disk tipini görüntüleyelim

clip_image044

Gördüğünüz gibi xfs tipinde bir lv görülmektedir.

xfs_growfs /dev/mapper/centos-root komutuyla kullanılabilir alanın tamamını ekleyelim

clip_image046

Görmüş olduğunuz gibi diskin tamamı kullanılabilir haldedir.

clip_image047

Özetle bu makalede

·       Fdisk kullanımı

·       Yeni disk ekleme ve fiziksel disk olarak tanıtma

·       Yeni bir diski sunucuyu restart etmeden tanıtma

·       Yeni eklenen disk türünü LVM yapısına uygun hale getirme

·       Logical Volume Management(LVM) yapısı ve LVM komutları

·       Yeni bir Volume Group (VG) oluşturma

·       Logical Volume(LV) oluşturma

·       İsteğe bağlı boyutta Logical Volume oluşturma

·       İsteğe bağlı Logical Volume kapasite düşürme

·       Oluşturulan Logical Volume disk türünü değiştirme

·       Oluşturulan Logical Volume mount etme başlangıçta otomatik mount durumuna getirme

·       Oluşturduğumuz Logical Volume ve Volume Group silme

·       Eklediğimiz diski varolan Volumegroup ekleme ve extend etme

 

Faydalı olması dileğiyle.

 

 

Tarih : 01 Nisan 2018 Pazar 22:21 Yayınlayan: Birkan Herdinç

Yorumlar

 

Hakan UZUNER

Eline sağlık.

Nisan 1, 2018 23:24
 

Vasvi UYSAL

Eline sağlık Birkan , devamını da bekliyoruz

Nisan 6, 2018 11:13
 

Birkan Herdinç

Umarım herkes için yararlı olur ,

devamı gelecek...

Nisan 6, 2018 11:28
 

Levent KILIÇ

Teşekkürler Birkan Bey, güzel olmuş.

Nisan 6, 2018 15:35
Kimliksiz yorumlar seçilemez kılınmış durumdadır.

Yazar: Birkan Herdinç

1988 Kadıköy İstanbul Doğumluyum Süleyman Demirel Üniversitesi Biyokimya Bilimlerini bitirdikten sonra IT sektörüne giriş yaptım. ATOS, Eczacıbaşı gibi firmalarda Helpdesk, Sistem Uzmanı olarak çalıştıktan sonra Teknotel Telekomunikasyon firmasında System Admin olarak çalışmaktayım.

Bu Kategori

Hızlı aktarma

Etiketler